PIV 2026 · Artikolo 14642

★spiri

Litero S★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 18
  1. spira
  2. spiro
  3. spirad/o
  4. ĉel1/a spirad/o
  5. spiraĵ/o
  6. spirebl/a
  7. spireg/i
  8. ekspiri
  9. elspiri
  10. elspiro
  11. enspiri
  12. enspiro
  13. enspiril/o
  14. haŭtspirad/o
  15. kraĉ/ospiri
  16. nespirebl/a
  17. senspire
  18. vespiri
★ spiri tr
1 ensuĉi aeron en la pulmojn kaj elpuŝi ĝin, post kiam ĝi reoksigenis la sangon: ili eliras sur la korton, por spiri freŝan aeron Z tien, — diris la komercisto, malfacile spirante de kolero Z spasme spiri libere spiri Z li apenaŭ povas spiri Z ➞ spirmezurilo.
2 spirante evidentigi, ke oni vivas: Georgo ankoraŭ spiris; lin oni portis al subĥirurgo Z ŝi fermis la okulojn kaj spiris la lastan spiron B
3 BIOL fari spiradon.
4 iom halti en streĉa penado: la longa legado lacigas! Oni bezonas iom spiri! Z lasu min spiri, mi petas ➞ ekspiri
5 elspiri 1: ŝi spiris sur min B
6 elspiri 2: la kvartalo ĉiam spiras la odoron de herboj B
7 elspiri 3: ĉiuj verkoj, vortoj kaj agoj de la iniciatoro spiras tute klare tiun saman ideon Z Saŭlo, ankoraŭ spirante minacojn kaj mortigon kontraŭ la disĉiploj , iris al la ĉefpastro NT
spira rilata al la spiro: la spira kanalo Z spiraj organoj de insekto
spiro ĉiu unufoja ago, per kiu oni spiras: Li Dio enblovis en lian nazon spiron de vivo MT ŝi ne haltis por reakiri spiron Z ĉiu retenis la spiron en atendado tenis aeron en la pulmoj sen elspiri ĝin Z sen spiro, tremante de timo , la juna vidvino enkuris Z li estis en forta febro kaj malfacile bataladis pro spiro Z ĉiuj kune kriis ĝis perdo de l’ spiro B ĉiu retenis la spiron en atendado Z li jam faras la lastan spiron Z
(figurasence) la tutan libron mi legis per unu spiro senhalte la varma spiro de l’ printempo B ĉiu spiro de ŝia vivo havis nenian alian celon, krom Z
➞ spirblovo, spirhalto, spirtruo, ŝpructruo.
spirado
1 sinsekvo de la spiroj, kiu evidentigas la vivon: ĝia malfacila kaj ronka spirado sonadis simile al grincado de segilo Z en unu nokto ŝia edzo aŭskultis ŝian spiradon Z mallaŭta spirado egalritma spirado
2 BIOL ĉe vivulo procezaro, kiu ebligas enlason de oksigeno necesa al la metabolo kaj ellason de la produktita karbona dioksido: (per)haŭta spirado (per)pulma spirado (per)trakea spirado ➞ fermenti; ĉela spirado.
ĉel1a spirado ĉela oksidado, kiu okazas en mitokondrioj kaj prokariotaj ĉeloj 1.
spiraĵo tio, kion oni elspiras: blovi sian spiraĵon sur la fenestran vitron la spiraĵoj de la ĉevaloj leviĝis en la vintra aero la spiraĵo de la civitano fortege odoras je alkoholo SPo
spirebla tia, ke oni povas ĝin spiri: post unu minuto la atmosfero refariĝis spirebla HVa
spiregi ntr forte kaj brue spiri: spiregante de kolero, li ripozis momenton B laŭte spiregantaj arabaj ĉevaloj Z ➞ anheli.
ekspiri mallonge ripozi por spiri: permesu al mi ekspiri B
elspiri
1 elpuŝi aeron el la pulmoj: elspiru per la buŝo Sin. spiri 5.
2 eligi ion similan al spiraĵo: la sablo elspiris ardantan varmegon Z la kamero elspiris mucidan haladzon la ebriigaj bonodoroj elspirataj de la ĝardeno Sin. spiri 6. ➞ odori.
3 (figurasence) eksterigi, elvidigi aŭ esprimi ion abstraktan: ĉio elspiris la saman gajecon lia libro elspiras malamon forton kaj freŝecon elspiradis la pura arbara aero Z atestanto falsama elspiras mensogojn MT Sin. spiri 7. ➞ inspiri.
elspiro unu el la spiroj, per kiu oni elpuŝas aeron el la pulmoj.
enspiri
1 enlasi aeron en la pulmojn: li enspiris la parfumajn blovojn, la venton de la erikejo, la gudroaromon de la pinoj ➞ inhali, snufi.
2 MEDI entiri ion en la pulmojn aŭ spirtubojn: plonĝinte, li enspiris akvon
enspiro unu el la spiroj, per kiu oni ensuĉas aeron en la pulmojn.
enspirilo MEDI
1 aparato por enspirado de aerosoloj aŭ vaporigitaj kuracaj substancoj.
2 sekuriga aranĝaĵo kontraŭ la enspirado de malvarma aero, de polvo en fabrikoj k.s.
haŭtspirado eligo kaj enlaso de gaso fare de haŭto.
kraĉospiri ntr ĉe kato elĵeti kraĉetojn kun elspiro, kiel signo de kolero aŭ timo.
nespirebla tia, ke oni spiras ĝin nur kun ĝeno: nespirebla fumplena atmosfero de drinkejo
senspire perdinte la kapablon spiri: mi estis kurinta kaj venis nun senspire Z
vespiri suspiri pro kordoloro: ha! — vespiras Baniko. — kiom longe mi devos ankoraŭ vivi en tiu terura necerteco? LBe ➞ vei, sopirĝemi.