PIV 2026 · Artikolo 1562

bakterio

Litero B

Derivaĵoj en la artikolo 24
  1. bakteria
  2. acetat/acid/a bakterio
  3. bastonbakterio
  4. baston/etbakterio
  5. bifid/obakterio
  6. blubakterio
  7. ferbakterio
  8. gainbakterio
  9. glob/obakterio
  10. grapolbakterio
  11. katenbakterio
  12. lakt/obakterio
  13. metanbakterio
  14. nitr/o/oksid/a bakterio
  15. nitrat/redukt/a bakterio
  16. sen/nitrat/ig/a bakterio
  17. nitrogen/fiks/a bakterio
  18. prabakterio
  19. purpurbakterio
  20. sal1/egbakterio
  21. sapr/obakterio
  22. varm/egbakterio
  23. varm/obakterio
  24. verd/obakterio
bakterio BAKT prokarioto, unuĉela organismo, sen ĉela nukleo, kiu multobliĝas per simpla dupartiĝo; kelkaj prezentas primitivan formon de sekseco. membro de la domanio Bacteria (bakterioj) ➞ bakteriologio, bacilo, mikrobo, protozoo, faĝo, viruso.
bakteria rilata al bakterio(j): bakteria malsano bakteria armilo bakteria milito uzanta bakteriojn estigantaj kontaĝajn malsanojn
acetatacida bakterioaerbezona bakterio, kiu oksidas alkoholojn al acetata k.a. acidoj, kaj poste eventuale al karbondioksido kaj akvo: acetatacidaj bakterioj, kiel ekz. Acetobacter aceti, transformas vinon en vinagron ➞ acetobaktero, acetobakteraco.
bastonbakterio, bastonetbakterio bakterio en formo de rekta bastoneto. Sin. bacilo 2.
bifidobakteriobastonetforma bakterio, konsistigantoj de la intesta flaŭro de la homo kaj aliaj mamuloj, produktantaj laktatan acidon kaj same uzataj kiel laktobacilo. genro Bifidobacterium
blubakterio cianobakterio.
ferbakterio
1 ĥemisinteza bakterio, kiu produktas energion per oksidado de ferozaj al ferikaj jonoj. ➞ tiobacilo.
2 = (prefere) gainbakterio.
gainbakterio akveja bakterio, kun ĉeloj ariĝintaj en katenetojn aŭ filamentojn ĉirkaŭitajn de gaino, kiu akumulas ferikajn kaj manganajn oksidojn.
globobakteriobakterio en formo de globeto. Sin. koko 2. ➞ bacilo, diplokoko, mikrokoko, pneŭmokoko, stafilokoko, streptokoko.
grapolbakterio bakterio, kies pli-malpli globaj ĉeloj estas ariĝintaj en kompaktajn grupojn, iom similajn al grapoloj de vinberoj. ➞ stafilokoko.
katenbakterio bakterio, kies pli-malpli globaj ĉeloj estas ariĝintaj en katenetojn.➞ streptokoko.
laktobakterio diversagenra bakterio, kapabla transformi sukerojn al laktata acido. ➞ laktobacilo.
metanbakterio prabakterio, kiu produktas metanon el hidrogeno kaj karbondioksido aŭ organikaj acidoj; vivas en senaera subakva sedimento kaj produktas grandan parton de la marĉaj gasoj.
nitrooksida bakterioaerbezona bakterio, kiu produktas energion per oksidado de amonio al nitrito (nitritiga bakterio) aŭ de nitrito al nitrato (nitratiga bakterio) kaj grave rolas en la nitrogena ciklo de la biosfero. ➞ nitrobaktero, nitrozomonado.
nitratredukta bakterio, sennitratiga bakterio bakterio, kiu transformas nitraton al nitrito, amonio aŭ eĉ nitrogeno (N2).
nitrogenfiksa bakterio aertolera bakterio, kiu fiksas la aeran nitrogenon (N2). ➞ azotobaktero, rizobio.
prabakterio arkeo 2.
purpurbakterio fotosinteza bakterio, kun bakteriklorofilo kaj ruĝa pigmento: sulfuraj purpurbakterioj aernetoleraj, oksidantaj sulfidojn al sulfuro nesulfuraj purpurbakterioj aertoleraj
sal1egbakterio prabakterio kreskanta en ege salaj akvoj (120–300 g/l da natria klorido).
saprobakterio BAKT bakterio, vivanta nur el sapro, sed povanta vegeti en organismo sen malutilo por ĉi tiu: iuj saprobakterioj povas sub iuj kondiĉoj fariĝi patogenaj Sin. saprofito 2.
varmegbakterio prabakterio kreskanta en ege varma akvo (80–105 °C).
varmobakteriobakterio kreskanta en profunda aŭ varma subakva sedimento.
verdobakteriofotosinteza bakterio, aernetolera, kun bakterioklorofilo, sen ruĝa pigmento, oksidanta sulfidojn al sulfuro kaj eventuale al sulfato.