PIV 2026 · Artikolo 16716

★voli

Litero V★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 31
  1. vola
  2. vole
  3. vole nevole
  4. volo
  5. volad/o
  6. vole=nevole
  7. vole=ne-vole
  8. bonvola
  9. bonvoli
  10. bonvolem/a
  11. bonvolem/o
  12. kontraŭvola
  13. malgraŭvola
  14. pretervola
  15. laŭvola
  16. libervola
  17. mal/bonvola
  18. malvoli
  19. memvola
  20. nevola
  21. plaĉ/ivola
  22. plivole
  23. plivoli
  24. propr/avola
  25. scivola
  26. scivole
  27. scivoli
  28. scivolo
  29. scivolec/o
  30. scivolem/a
  31. scivolem/o
★ voli
1 tr havi deziron pri io, kion oni mem faru: la infano ploras, ĉar ĝi volas manĝi FE mi volas diri al vi la veron FE li ne akceptas, se vi volas eĉ multe donaci MT volu ludi ion sur tiu ĉi fluto Z Aleksandro ne volas lerni, kaj tial mi batas Aleksandron FE kion oni volas, tion oni povas Z
1 En tiaj frazoj la rekta objekto de voli plej ofte estas infinitiva verbo.
2 tr havi deziron pri io, kio okazu aŭ efektiviĝu: ni volas, ke nia afero sukcesu Z mi volas ke vi tien iru FE mi volas, ke tio, kion mi diris, estu vera FE ni ne volas, ke niaj laboroj kaj malgrandaj rimedoj perdiĝu vane Z Dio volu, ke ni nin en ĝojo revidu! Z ĉu li volas militon kontraŭ Asirio? B
2 En tiaj frazoj la rekta objekto de voli plej ofte estas subpropozicio kun ke 1.
➞ celi, decidi, deziri, intenci, ordoni.
3 tr voli akiri aŭ ricevi ion: volus kato fiŝojn, sed la akvon ĝi timas Z mi ne volas baton, mi ne volas kompaton Z
4 ntr uzi la mensajn fortojn, per kiuj efektiviĝas la agoj: voli aŭ ne voli neniu malpermesas Z mi havas ĉiam la kapablon voli, sed ne ĉiam la forton realigi prenu kiel vi volas, la poto ĉiam bolas Z ĉe ĉiu entrepreno ni diru: «se Dio volos!» Z volanta kruro ne laciĝas de kuro Z
5 (malofte) ntr voli iri ien: mi volas en militon Z mi volas en la kaleŝon! Z vi volas malsupren, al via mortinta knabo Z al tombejo mi tamen volis kun li SŠt
3 Estas pli klare uzi voli kune kun verbo, ekz. mi volas iri en militon; mi volas enkaleŝiĝi k.s.
vola rilata al volo: vola ago vola movo ➞ konscia.
vole kun volo: li skribis tion vole, sen trudiĝo
vole nevole vole-nevole: la pensoĉeno vole nevole kondukis al konkludo, kiun multaj trovus stulte romantika CPi
volo
1 kapablo voli: mi ĉiam farados tion ĉi nur per mia libera volo Z de la volo la ordono pli efikas ol bastono Z volo kaj deziro leĝojn ne konas Z energia volo malforta volo la vikingedzino havis firman volon kaj fortan karakteron Z malgraŭ mia plej bona volo, mi ne povas esti tute akurata Z inter la esperantistoj de tiuj landoj estas forta volo organizi komunan agadon RE!
2 tio, kion oni precize volas: kiom da koroj, tiom da voloj Z lia asociano tute konformiĝas al lia volo kaj senreplike obeas lin FDi rompi la kontrakton kontraŭ la volo de Hachette mi ne dezirus Z tia estas mia volo kaj ordono B instruu al mi plenumi vian volon MT
volado FILO ago, per kiu la volo decidiĝas al ia ago.
vole=nevole, vole=ne-vole ĉu oni volas aŭ ne volas; devigite: vole-ne-vole tio ĉi donadis al la afero karakteron iom personan Z vole-ne-vole li devis konsenti Z vole-nevole Karlo ridetis kaj vole-nevole ekĝojis je la apero de tiu junulo SEn
bonvola plena de bona intenco aŭ de afableco: la urbo Bulonjo-sur-Maro, en kiu ni trovis tiel bonvolan gastamon Z mi sendas al Vi nun la leteron, kiun mi skribis laŭ la teksto, kiun Vi bonvole sendis al mi Z
bonvoli esti tiel bona, ke oni afable konsentas: eminentaj personoj, kiuj bonvolis eniri en la honoran prezidantaron Z post tri monatoj la prezidanto bonvolos kompare kalkuli la ricevitajn respondojn Z princa moŝto, ĉu vi ne bonvolos ripozi? Z tio estis sufiĉa por la fiera kaj riĉa sinjorino, ke ŝi bonvolu eduki la orfinon en sia domo Z
bonvolema
1 konstante inklina al bonvola agado: ĝi alvokas bonvolemajn homojn helpi FCl homoj bonvolemaj, pretaj konsili kaj helpi Ko
2 tia, ke ĝi indikas inklinon al bonvola agado: siajn sentojn kaj pensojn la publiko esprimas per aplaŭdoj, bonvolema aŭ ironia rideto ILa
bonvolemo konstanta inklino al bonvola agado: ekinteresigi la publikon pri la temo kaj havigi al si ĝian bonvolemon ILa
kontraŭvola, malgraŭvola, pretervola okazonta malgraŭ ies volo; trudita: edziĝo kontraŭvola neceseco kontraŭvola estas leĝo malmola Z ili ĝis nun ĉiam varmege protestis la kontraŭvolan alklimatiĝon B tiu ĉi ekkrio kontraŭvole elsaltis el la brusto de la patrino Z ŝiaj manoj interplektiĝis kvazaŭ malgraŭvole Z la larmoj pretervole fluis ĉe li sur la vangoj Z
laŭvola tia, ke oni povas tion fari aŭ ne, laŭ sia volo: fari en ĝi la lingvo internacia iajn laŭvolajn ŝanĝojn mi de nun jam ne havas la privilegion Z la uzado de la novaj formoj devas esti ne deviga, sed nur laŭvola Z laŭvola elekto inter du ebloj estas nun modo porti ĉe la pantalonoj bukojn, per kiuj oni povas laŭvole laĉi ilin pli vaste aŭ pli malvaste Z ĉiu spektanto donas laŭvolan kontribuon MD lang’ estas mola kaj laŭvole petola Z
libervola aganta aŭ okazanta sen ia ekstera trudodevigo: tio ĉi estas mia libervola deziro Z
malbonvola aganta aŭ okazanta malafable, kontraŭ inklino aŭ volo: malbonvola almozo LCo mia patrino plufaris la domtaskojn kun multaj malbonvolaj komentoj ALö
malvoli havi malinklinon fari; senti emon ne fari: ne malvolu puni knabon por lin eduki MT kiel lerte homa psiko nin eskapigas el la vido de io, kion vidi ni malvolas! CPi unu el ĝiaj membroj malvolis kunlabori kun la reganta Nacia Partio DRo
memvola plenumata aŭ okazanta laŭ ies propra volo: la humiligita princo pasigis kelke da monatoj en memvola ekzilo B ni tute ne esperas, ke eĉ tiu ĉi malgranda sumo povu esti ĉiujare kolektita per memvolaj oferoj de niaj amikoj Z li severe kaj sankte plenumis tiun devon, kiun li antaŭ 3 jaroj memvole metis sur sin Z ➞ spontanea, volonte.
nevola farita sen ago de la propra volo; neintenca: nevola movo ➞ reflekso li ofendis ŝin tute nevole
plaĉivola plaĉema: ridetoj, jen plaĉivolaj, jen petolaj, jen ŝercemaj Z
plivole (arĥaismo) = prefere: Vilfrido ne volis malkonsenti; li plivole metus la brakojn ĉirkaŭ la kolon de la nigrabarbulo HLu plivole mi mortos ol fariĝi malfidela al mia Floriso HBu
plivoli (arĥaismo) = preferi: oni devas aŭ ridi aŭ plori je tiuj ĉi ridindaj senkonsekvencoj; kaj mi plivolas ridi je tio ĉi Z mi plivolus esti riĉa FK
propravola farita aŭ okazanta el la propra volo, sen aliula influo aŭ postulo: jugo propravola ne estas malmola Z ĉu tio ĉi estis via propra deziro? propravola vizito? Z mi faris propravolan interkonsenton Z se Hachette propravole liberigus min de la kontrakto, mi estus tre kontenta Z la laboristino foriĝis de ĉi tie mem kaj propravole Z Francisko, la enviata, la timata, deklaras sin propravole sklavo de Amalio Z
scivola tre ema scii: ŝi fiksis scivolan, penetrantan rigardon sur la vizaĝo de Marta Z ili estis forte scivolaj Z
scivole en scivola maniero: longa nazo, kiu scivole kaj timeme moviĝadis tien kaj reen Z ŝi rigardis Martan atente kaj scivole Z
scivoli ntr tre deziri scii: mi scivolas, ĉu ili nun interpaciĝis LBe li scivolis, kiel ĉio disvolviĝos CPi mi tre scivolis pri la vera kaŭzo de lia profunda ŝanĝo MalR
scivolo deziro scii: tia scivolo min atakis, kian mi ankoraŭ neniam sentis Z bruligis ŝin la scivolo B
scivoleco deziro sciiĝi: veki per anoncoj la scivolecon de la publiko Z la scivolecon pri la estintaĵo vi venkos, kiel povos Z homoj kuris tien, kien vokis ilin la scivoleco de la penso, la volupto de la koro Z sole la scivoleco altiris ilin ĉi tien Z
scivolema konstante inklina al scio: ili estis tre scivolemaj Z amaso da scivolemaj homoj jam kolektiĝis HLu mi fariĝas scivolema pri la astronomio SSz
scivolemo konstanta emo scii: mi volas ekzameni la kapablon de Via Moŝto, sed nur pro scivolemo FPV la scivolemo, laŭ mia opinio, estis la patrino de la seniluziiĝo kaj tedo B post tiu ĉi rebato la virina scivolemo ŝrumpis kiel timigita heliko en sian konkon RSc