PIV 2026 · Artikolo 2386

★celo

Litero C★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 21
  1. cele
  2. celi
  3. celad/o
  4. celec/o
  5. celil/o
  6. celil/ar/o
  7. celism/o
  8. alcela
  9. ekceli
  10. klapcelil/o
  11. laŭcela
  12. lern/ocele
  13. ne/profitcela
  14. sen/profitcela
  15. profitcela
  16. samcelan/o
  17. sencela
  18. sencele
  19. sencelec/o
  20. tiucela
  21. tiucele
★ celo
1 objekto, kiun oni penas trafi: trafi du celojn per unu ŝtono Z kiu rigardas ĉielon, maltrafas sian celon Z ni volas montri, ke la ĝardeno estis la celo de la flugado FE ➞ celĉelo, celorgano.
2 tio, kion oni penas atingi aŭ plenumi: homoj, kiuj klare vidas antaŭ si la belan celon, al kiu ili iras Z tiu delegacio havus la celon labori por Esperanto Z provoj, faritaj kun la celo krei lingvon internacian Z poste, kiam nia celo estos atingita Z oni ofte kulpigas nin pri celoj, kiujn ni neniam havis Z konduki al celo Z havi malican celon Z ĉiu faro de la Eternulo havas sian celon MT la celo pravigas la rimedojn okupi sen celo lokon sub ĉielo neniofaradi Z ➞ celkaŭzo.
3 ARME punkto, linio aŭ zono, kiun oni devas pripafi aŭ konkeri: bombadi nemilitistan celon
cele (+ al aŭ kunmetite)strebante al atingo de iu celo: organizi staĝon cele al lingva pliperfektiĝo ŝerce dirite, cele pensite ➞ celi 2 Z➞ tiucele.
celi tr
1 direkti sian rigardon al celo, kiun oni volas atingi per pafo aŭ simila rimedo, alĝustigante la uzatan armilon, optikan aparaton k.s.: celi leporon per pafilo celi anseron, trafi aeron maltrafi Z (figurasence) insidis kontraŭ mi tiuj, kiuj celas mian vivon MT ➞ celdisko, celfendo, celglobo, celgrajno, cellinio, celobjekto, celpunkto, celtabulo, celtruo.
2 direkti kritikon aŭ parolatakon al iu: ĉu tiu frazo celas min? kiun celas tia aludo? ➞ aludi, intenci, kompreni.
3 direkti sian agadon, deziron aŭ volon al io, kion oni penas atingi aŭ plenumi: oni lekas la manon, sed celas la panon Z nia ekskurso celis la akvofalon ĉiuj okuloj ekcelis lian vizaĝon celi virton MT celi justecon kaj bonecon MT profiton celu, sed aliajn ne pelu Z la esperantismo celas la reciprokan sinkomprenadon inter ĉiuj gentoj Z la esperantismo celas nur al tio, ke ia taŭga komprenilo inter la popoloj ekzistu Z ili celados ĉiuj al unu vero, al unu feliĉo Z celi mortigi iun MT kion vi celas? parolu pli klare! Z verŝajne, la eldoninto celis diri, ke la libro estas pligrandigita DBr kion vi celas diri per tio ? DBr ➞ ambicii, aspiri, deziri, klopodi, tiri sin, strebi.
celado
1 ago celi 1.
2 penado atingi ion: celado de iu al io mi klarigis al vi, kio devas esti la celado de niaj kongresoj Z la celado al ĝi estas la devo de ĉiu homo Z
celeco eco de ĉio, kio havas ian celon: ĉu oni povas trovi celecon en la materia mondo?
celilo
1 en pafilo, aŭ optika aŭ topografia instrumento parto, kiu ebligas celadon.
2 ARME klapcelilo.
celilaro
1 ARME la tuto de la aranĝoj de pafilo, destinitaj por celi (t.e. la fendo, la klapcelilo kaj la celgrajno).
2 GEOD en topografia instrumento la du fendoj aŭ fadenoj kaj la du lensoj (objektivo 2 kaj okulario) kun fadenkrucoj.
celismo FILO sistemo, kiu supozas, ke ĉio en la naturo havas celon.
alcela iranta rekte al sia celo; konscia pri sia celo.
ekceli iniciati celadon; komenci celi: li streĉis la pafarkon, metis sur ĝin sagon, ekcelis kaj pafis Z
klapcelilo ARME levebla latforma peco, gradigita, prezentanta truon aŭ supran noĉon, kaj metita sur la malantaŭa parto de pafiltubo, por alĝustigi la linion de la pafilo laŭ la distanco de la trafotaĵo. Sin. celilo 2.
laŭcela konforma al la elektita celo, ebliganta ĝin atingi: laŭcelaj ordonoj laŭcelaj preskriboj ➞ konvena, laŭplana, metoda, oportuna, sistema, taŭga.
lernocele celante lernadon: mi donacis al li la libron kun la konvinko, ke li legos la libron lernocele LZZ
neprofitcela, senprofitcela organizaĵo ne celanta gajni profiton: jure temis pri neprofitcela organizaĵo PeS senprofitcela asocio posedas kaj administras Grezijonon ekde 1951 OE
profitcela entrepreno celanta gajni profiton: Vinilkosmo ne estas profitcela entrepreno Ko profitcelaj komercaj agadoj NDu
samcelano samideano: per nia lingvo ni volas interrilati kun samcelanoj el ĉiuj landoj ELa
sencela direktita al nenia celo; senutila; vana: sencela diskutado sencelaj klopodoj sencela vivo estas frua morto Z
sencele ne havante celon: homoj, kiuj vagas sencele Z muele sencele ➞ mueli 4 Z
senceleco foresto de celo: tion
Vi nomas senceleco, se de vi
Sur milojn dolĉe gutas la balzamo? Z
tiucela havanta tiun celon: sentoj, kiujn oni povas akiri nur post longa, profunda tiucela meditado HLu ➞ koncerna 2.
tiucele cele al tio: la lokaj societoj aranĝis tiucele apartajn kunvenojn de la membraro ILa Esperanto estas uzata ankaŭ tiucele MLc ➞ tiurilate.