PIV 2026 · Artikolo 1785
1★bela
Derivaĵoj en la artikolo 23
1 ★ bela
1 vekanta difinitan specon de admira vidplezuro, responda al la estetika sento, kaj kaŭzata ĉefe de harmonio de formoj, ĝusta kombino de koloroj, ekvilibro de proporcioj: la plej bela rozo de la mondo Z belaj floroj Z bela pejzaĝo bela panoramo bela montaro belaj infanoj Z virino, tiel bela, kiel povis krei nur la naturo Z la bela Sara Z ne, bela nimfo, ne Z via tutaĵo estas bela, mia amatino; Vi ne havas difekton MT tre bela kapo, sed sencerba KKa la bela sekso virina belaj birdoj bela pantero
2 vekanta plezuron analogan al tiu de bela 1 ĉe la aliaj sensoj: ili havis belegajn voĉojn, pli belajn ol la voĉo de homo Z puraj, belaj tonoj ŝi donu al mi sian belan mufon ! Z bela felo bela ledo bloko el bela palisandro bindaĵo el bela ledo sed la plej bela estas kuŝi en la lumo de la luno Z
3 donanta ĝojigan impreson de freŝeco kaj kvieteco: bela vetero bela ĉielo bela klimato bela tago bela nokto staris ĉiuj en plej bela lumo Z bela maro en la bela sezono printempa aŭ somera (analoge) mi volas ĝui la kelkan nombron da belaj tagoj, kiun donas al mi mia juneco Z «kiel bela estas la ekzistado!» diris ĉiu rozo Z en unu bela tago iam, en rakonto aŭ profetaĵo Z
4 admirinda kaj plezuriga pro sia arta perfekteco: bela statuo bela pentraĵo bela katedralo la belaj ne vualitaj membroj de la Ticiana Venero Z bela poemo bela sonato bela himno bela spektaklo bela filmo rakontu al mia juna amiko belan historion FE neniu havis tiel belajn librojn Z la bela literaturo ➞ beletro
5 altige impresanta la animon pro sia spirita aŭ morala supereco: bela penso bela talento bela genio bela ago de sinofero bela morto heroa Z tio restos bela paĝo en nia historio
6 admirveka pro sia distingiteco aŭ eksterordinareco: vidi iom la belan societon Z havi belajn manierojn domo, kiu, dank’ al la bela privilegio, faros viajn infanojn nobeloj Z tio estis bela donaco Z amiko fidela estas trezoro plej bela Z
7 escepte taŭga por sia funkcio, sukcesa en sia speco: bela specimeno de poŝtmarko havi belan rikolton jen bela tritiko! neniam la kanto finiĝas, tio en la tuta afero estas la plej bela Z tio estus bela edzino por mia filo Z (ironie) tiu ĉi opinio montriĝus al ĉiu kiel bela... sofismo Z «jes, tio kredeble estas vere bela plezuro!» diris moke la kokino Z bela pago por via ŝvito en la kampa batalo, ke vi nun vivas en gimnazioj Z fari al iu belajn promesojn
bele en bela maniero: li scipovis bele desegni mi sciis nur danci kaj vesti min bele Z la suno lumis tiel same varme kaj bele, kiel Z ĉarme kaj bele estis en la malnova bieno Z (ironie) via mastro estas bele aranĝita trompita Z «estus tre bele,» respondis la filino malĝentile, «ke mi iru al la fonto!» FE
beli ntr aspekti aŭ impresi bele: neniam tiel belis la aŭtuno KKa
belo
1 io, kio estas bela, rigardata en abstrakta absoluta maniero: la belo similas en ĉi tiu mondo al la lumo de la suno kaj vivas eterne Z tiu plantis ĝin sur la tombo de Thorwaldsen, kie ĝi floris kiel bildo de la belo Z la bono ĉiam estu kompanian’ de l’ belo!
2 BELE (figurasence) belul(in)o: mia kara, mia beloEstis brava juna dano Z
bel prefikse uzata en kunmetaĵoj kun la senco de bela 1, bela 2 aŭ bela 4. ➞ belarto, belskribado, belvidejo; belaspekta, belfigura, belforma, belkolora.
belaĵo sensebla konkreta manifestiĝo de la belo; io bela, rigardata kiel aparta objekto: kiel fianĉo, kiu sin ornamas per belaĵo MT ili ankaŭ ne povis vidi la belaĵojn de malsupre en la maro Z admiri la belaĵojn de la naturo admiri la belaĵojn de simfonio
beleco
1 eco de iu, io bela: la diino de beleco Z Helga staris tie en sia tuta beleco Z ne deziregu en via koro ŝian belecon MT beleco estas promeso de feliĉo beleco hodiaŭ estas, morgaŭ ne restas Z la rozokolora kamena rebrilo tre plialtigas vian belecon Z kia brilo kaj kia beleco estis en la salonoj! Z
2 BELE (figurasence) belul(in)o: la beleco de Izrael estas mortigita sur viaj altaĵoj! MT
belega aparte aŭ ekstreme bela: tie staris nuda belega virino Z belega voĉo Z «belega komenco!» «tio certe estos historio, kiu plaĉos al ĉiuj!» Z ĉi tie estas belege en printempo! Z ĉu ne odoras ĉi tie belege? Z
belego io belega: la pordo de la ĉielo malfermiĝis, kaj la animo flugis renkonte al la malfermita belego Z
belegeco eco de io belega: kun kia gusto kaj belegeco oni tie kredeble donas balojn! Z ➞ lukso 1, pompo.
beleta neregule bela, sed tamen iel plaĉa: kvankam ŝi estis malbela, tamen, havante beletan figuron kaj lertan langon, ŝi iam turnis sur sin la okulon Z mi estas konata kun beletaj aktorinoj Z en la arbaro staris beleta abio Z tio estas triviala historio, sed ĝi estas belete esprimita Z ➞ linda.
beligi
1 igi ion aŭ iun bela: la suno beligis la mizeran ĉambreton la Eternulo kiu metis en la koron de la reĝo la ideon beligi la domon de la Eternulo MT ne beligas loko homon, sed homo la lokon Z ŝi kolorigis siajn okulojn kaj beligis sian kapon MT ➞ dekoracii, ŝminki.
2 (figurasence) peni prezenti (ion malbonan) sub bela aspekto: ha, ĉesu! ne beligu la perforton ! Z vi blindigis viajn gepatrojn kaj beligis viajn trompojn Z kiel vi volas beligi vian ĵurrompon! Z ➞ senkulpigi.
beligado tuto de la agoj, per kiuj oni beligas iun: salono de beligado tiel longe daŭris la tempo de ilia beligado: ses monatoj per mirha oleo, kaj ses monatoj per aromaĵoj MT
beligisto, beligistino specialisto pri la arto beligi vizaĝojn kaj korpojn. ➞ ŝminkist(in)o.
belulo, belulino persono rimarkinda pro sia beleco: nokte eĉ monstro estas belulo Z mi ne estas tia homo, kiu faras ĉagrenon al belulinoj Z
malbela
1 malplaĉa al la vidado, pro misproporcio, difekto, kriplaĵo k.s.: malbela vizaĝo malbela cikatro por patrino ne ekzistas infano malbela Z la malbela anasido kiu poste fariĝis bela cigno Z malbelaj grasaj serpentoj de la maro Z malbela bruniĝinta vesto Z li loĝis en luksa pseŭdokastelo perfekte malbela (analoge) malbela vetero Z
2 (vastasence) malplaĉa al alia sento ol vidado, pro missono, ĝeneco k.s.: malbela nomo B ĝi la kanto estis maljusta kaj malbela FSz ne diru do malbelajn vortojn HVa mi preferas en la vivo belajn odorojn, ol malbelajn LiZ
3 malplaĉa al la spirito, pro trivialeco, maldeco ktp: por virta orelo ne danĝeras vorto malbela Z malbelaj pensoj malbelaj agoj
Sin. turpa.malbeleco eco de iu aŭ io malbela: kial la naturo devis meti sur min tiun ĉi ŝarĝon de malbeleco? Z terura estis la malbeleco de lia animo
malbeligi fari (ion aŭ iun) malbela: la mizero ĝis nun tute ne malbeligis vin Z
malbelulo, malbelulino persono rimarkinda pro sia malbeleco: ne helpas spegulo al malbelulo Z
plibeligi fari (ion aŭ iun) pli bela: kolero eĉ plibeligis ŝin mi esperis plibeligi la mondon per teruraĵoj Z