PIV 2026 · Artikolo 3153

dilati

Litero D

Derivaĵoj en la artikolo 16
  1. dilata
  2. dilato
  3. dilatad/o
  4. dilatant/o
  5. dilatebl/a
  6. dilatebl/o
  7. dilatiĝ/i
  8. dilatiĝ/o
  9. dilatil/o
  10. dilatuj/o
  11. maldilati
  12. varm/odilato
  13. vaskuldilata
  14. vaskul/maldilata
  15. vaz2/odilata
  16. vaz1/o/maldilata
dilati tr
1 FIZI kaŭzi dilaton: varmo dilatas la korpojn (figurasence) kun okuloj dilatitaj de teruro
2 BIOL MEDI plilarĝigi orificon aŭ kavon de organo; pligrandigi la diametron de dukto aŭ vaskulo.
dilata rilata al dilato aŭ dilatado. ➞ vaskuldilata.
dilato, dilatado
1 BIOL MEDI ago dilati, aŭ ties rezulto: dilatado de la uretra kanalo
2 FIZI fenomeno, en pligrandiĝas la amplekso aŭ volumeno de gasa, likva aŭ solida substanco: koeficiento de linia aŭ kuba dilato ➞ varmodilato.
dilatanto ANAT muskolo, kiu dilatas organon (ekz. la irison aŭ naztruojn): pupila dilatanto musculus dilatator pupillae
dilatebla tia, ke oni povas ĝin dilati. ➞ duktila, elasta.
dilateblo FIZI kapablo de ia materialo longiĝi sub la influo de tirforto.
dilatiĝi iĝi pli larĝa, pli vasta aŭ pli ampleksa: gasoj dilatiĝas pro varmigo
dilatiĝo ago dilatiĝi: dilatiĝo de la vagino ĉe la akuŝo
dilatilo instrumento por dilati orificon.
dilatujo ujo destinita por la dilato de substanco: ELEK olea dilatujo de transformilo
maldilati
1 FIZI fari, ke la volumeno de io malvastiĝu. ➞ kunpremi.
2 BIOL MEDI malplilarĝigi orificon aŭ kavon de organo; malpligrandigi la diametron de dukto aŭ vaskulo. Sin. konstrikti.
varmodilato FIZI pligrandiĝo de volumeno de objekto, kaŭzita de la plialtiĝo de temperaturo: koeficiento de varmodilato
vaskuldilata BIOL MEDI hormono aŭ medikamento kapabla dilati 2 vaskulojn: vaskuldilata hormono
vaskulmaldilata BIOL MEDI hormono aŭ medikamento kapabla maldilati 2 vaskulojn: vaskulmaldilata hormono
vaz2odilata BIOL MEDI = (prefere) vaskuldilata.
vaz1omaldilata BIOL MEDI = (prefere) vaskulmaldilata.