PIV 2026 · Artikolo 9396

1★limo

Litero L★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 31
  1. lima
  2. limi
  3. limig/a
  4. limig/i
  5. limig/o
  6. limig/ad/o
  7. limiĝ/i
  8. aĝ/olimo
  9. akv/o/dislimo
  10. altitudlimo
  11. apudlima
  12. ced1limo
  13. ĉirkaŭlimi
  14. dislimi
  15. dislimo
  16. elast/eclimo
  17. kurent/olimig/il/o
  18. landlimo
  19. nask1/olimig/o
  20. samlima
  21. senlima
  22. silablimo
  23. streĉlimo
  24. ŝtatlimo
  25. temp/olima
  26. templima
  27. temp/olimo
  28. templimo
  29. trans/landlima
  30. translima
  31. translimiĝ/i
1 ★ limo
1 HIST linio, kie finiĝas terpeco: pro limoj kaj baroj malpacas najbaroj Z malbenita estu, kiu forŝovas la limon de sia proksimulo MT li gardas la limojn de vidvino MT limo de arbaro limo de erikejo limo de vilaĝo
2 linio, kie finiĝas teritorio ordinare difinita laŭ oficiala mapo: la limo de distrikto la limo de provinco la limo de lando norde de la limo de Damasko ĝis Ĥamat MT fermi la limojn al la trafiko pensoj iras trans limo sen pago kaj timo Z oni ne plu aŭdos pri malfeliĉo kaj pereigo inter viaj limoj MT la limoj de lingva teritorio la limoj de dialekto la limo de la vitkultivo difini limon Z starigi limon MT trapasi limon MT superpaŝi limon MT
3 (figurasence) linio, kie finiĝas io abstrakta: ĉio devas havi limon! Z ĝi estas favoro, kiu superas ĉiujn limojn Z fremda animo estas abismo sen limo Z resti inter la limoj de la bona gusto ne estos limo al mia malavareco esti ĉe la limo de sia pacienco meti limon al sia toleremo transpaŝi la limojn de sia povo, de permesata polemiko ĝia humoro fariĝadis tute sovaĝa kaj transiradis ĉiujn limojn Z
4 EKON tia prezo, kiun la peranto devas ne malsuperi vendante, aŭ superi aĉetante.
lima
1 prezentanta limon: lima linio lima signalo
2 estanta ĉe la limo: per milito preni Polujon tutan aŭ nur liman pecon? Z lima okazo
limi tr
1 esti ĉe la limo de io; mem formi la limon de io: longa muro limas tiuflanke la bienon la parko limas la kampojn (figurasence) lia ĉagreno limis la malesperon Jordan 2 limas la landon sur la flanko orienta MT tio limas malrespekton
2 = (prefere) limigi 2: oni devas sin limi, sin discipline submeti Z la arto de verkado volas limi sin nur per farado de tradukoj Z tiuj ĉi 28 sonoj ne ekzistas ie aparte en formo difinita kaj severe limita Z
limiga prezentanta limigon: limiga kondiĉo limiga klaŭzo
limigi
1 iu fiksi, difini aŭ montri per signo la limon de io: delegitaro komisiita por limigi la novan teritorion limigi parkon per fosaĵo limigi terenon per flagoj
2 (figurasence) iu aŭ io fiksi aŭ haltige difini la disvastecon aŭ disvolviĝon de afero materia aŭ morala; malhelpi troan vastiĝon de io: monto limigas la vidon limigi siajn penojn limigi sian esperon limigi sian ambicion mi tamen ne povis limigi per kelke da vortoj mian interparoladon kun vi Z mi limigis min nur per tio, ke mi skribis mallonge la dogmojn Z pro manko de loko mi limigas min je la plej necesa Z la tuta demando limigas sin limiĝas al jeno Z la statuto limigas strikte la povojn de la direktoro delegito kun limigitaj povoj mi longan tempon limigadis min nur per revado Z ➞ redukti, restrikti, kontentiĝi.
limigo, limigado ago limigi: la limigado de la armadoj ➞ naskolimigo.
limiĝi esence konsisti el; ne esti pli ampleksa ol: ĉiuj liaj pretendoj limiĝas je la edziĝ-permeso
aĝolimo aĝo, trans kiu oficisto, specialisto k.a. ne plu rajtas daŭrigi sian profesion kaj devas emeritiĝi.
akvodislimo GEOG linio de altaĵoj, transe de kiu la akvoj fluas en diversaj direktoj.
altitudlimo AVIA altitudo, ĉe kiu la altiĝrapido estas preskaŭ nula en normala atmosfero. Sin. plafono.
apudlima estanta apud limo: ĉu ĝi estas urbo apudlima ? Z apudlima stacidomo
ced1limo TEKN maksimuma punkto, ĉe kiu iu materialo ĉesas rezisti al la almetataj fortoj kaj plilongiĝas eĉ sub ago de etiĝanta forto.
ĉirkaŭlimi ĉirkaŭi kiel limo: marĉoj, ĉirkaŭlimitaj de altaj dunoj Z
dislimi dupartigi:dislimi la harojn diskombante ilin laŭ rekta linio Z ➞ demarkacio.
dislimo ago dislimi, aŭ la rezulto de tiu ago: fari dislimon inter la okupita kaj la neokupita landopartoj
elasteclimo TEKN maksimuma punkto, ĉe kiu iu materialo, submetita al forto, ĉesas repreni sian originalan formon.
kurentolimigilo ELEK organo aŭ aparato, ekz. rezistilo aŭ interuptoro, por limigi la kurenton en cirkvito je antaŭdifinita valoro.
landlimo GEOG limo 2 de lando: la du cervoj akompanis ilin ĝis la landlimo Z Sin. ŝtatlimo.
nask1olimigo naskoreguligado.
samlimahavanta almenaŭ unu saman limon kun: niaj du bienoj estis samlimaj BOTA samlimaj ĉeloj de epidermo
senlima tiel vasta aŭ granda, ke ĝi ne havas limon: senlima multego Z kiel senlima estas la homo per siaj kapabloj! Z senlima indulgo Z senlima furiozo Z senlima malĝojo Z la ĉiela regno estas senlima, tiel same kiel la amo de Dio Z senlima spaco Z senlima tempo vi amas min senlime Z ➞ nefinia, senfina; infinito.
silablimo LING limo, kiu apartigas du silabojn: antaŭ konsonanto, kiam la vokaloj estas apartigitaj per unu konsonanto (a-mo) aŭ per unu konsonanto plus likvido (e-blo, ne-pre); post la unua el ĉiu alia grupo de konsonantoj, kiam la vokaloj estas apartigitaj per pli ol unu konsonanto (ar-mi, es-tro, tem-plo).➞ fermita.
streĉlimo TEKN limo, ĉe kiu la streĉado riskas estigi rompon.
ŝtatlimo GEOG landlimo: antaŭmilitaj ŝtatlimoj EDr la ŝtatlimo de Litovio kaj Rusio LSt
tempolima, templima
1 rilata al tempolimo.
2 EKON en borsa negoco tia, ke oni fiksas la prezon ĉe la kontraktado, kaj ke la livero kontraŭ tiu prezo plenumiĝos je posta difinita dato: tempolima aĉeto tempolima vendo
tempolimo, templimo difinita momento, antaŭ kiu io devas finiĝi: daŭro de la vivo estis donita al ili nur por difinita tempo kaj ĝis difinita templimo MT la tempolimo por fini la taskon estos post du semajnoj ➞ limdato, limtempo.
translandlima
1 ekzistanta aŭ funkcianta trans landlimoj: sekurigi la translandlimajn regionojn de la lago Ĉado MD ➞ translima.
2 etendiĝanta trans landlimojn: instigi pacajn, amikajn rilatojn kaj kultur-interŝanĝojn translandlime NDu rapidveturiloj, senfadena telegrafo kaj aliaj modernaj translandlimaj kulturiloj ELa
translima ekzistanta aŭ funkcianta trans limoj (plej ofte landlimoj): translima aŭstria urbeto Mo! densa reto de personaj amikecoj translimaj UMa ➞ translandlima.
translimiĝi iri trans la limon: avertu la popolon, ke ili ne translimiĝu MT