PIV 2026 · Artikolo 14649

★spirito

Litero S★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 9
  1. spirita
  2. spiritec/o
  3. spiritism/o
  4. spiritist/o
  5. duspiritul/o
  6. liberspirita
  7. Sankt/a Spirito
  8. unuspiritec/o
  9. vast/aspirita
★ spirito
1 memkonscia substanco, rigardata kiel la malo de la materio: spirito movas materion Dio estas spirito NT la originaleco de la hindaj religioj estas disigi la spiriton disde la personeco
2 parto de spirito 1 viviganta korpon kaj kontrastanta kun ĝi: tia spirito, kia plenigis la belan estaĵon Z la sorto de homidoj kaj de bruto estas sorto egala: sama spirito estas en ĉiuj MT eniris en ilin mortintojn spirito, kaj ili reviviĝis MT ha, se la spirito de Hermano ankoraŭ bruletus en lia cindro! Z en Vian manon mi transdonas mian spiriton vivon MT ellasi sian spiriton morti la polvo korpo refariĝos tero, kaj la spirito reiros al Dio, kiu ĝin donis MT ➞ animo 1.
3 la pensanta parto de la homo, kontraste kun ties animo aŭ koro: pli valoras kontenta spirito, ol granda profito Z ĉe ĉagreno de la koro la spirito estas malgaja MT la spirito ja estas fervora, sed la karno estas malforta NT adori laŭ spirito kaj vero NT feliĉaj estas la malriĉaj en spirito NT kun kolerema spirito mi naskiĝis Z herooj de la spirito Z la plej malfortaj koncerne la spiriton idiotoj Z
(personige) unu el la plej brilaj spiritoj en nia jarcento prepari la spiritojn kaj prezenti proponon Z
➞ menso, psiko, spiritĉeesto.
4 kutima idearo; karakteriza tendencaro de persono, societo k.s.: la spirito de nia armeo estas malfidinda, via moŝto eduki siajn infanojn en pacema kaj tuthomara spirito la nuna junularo havas tute alian spiriton la spirito de la tempo asertas, ke ĉio nobela estas malbona Z peko kontraŭ la komuna spirito de nia lingvo Z lerni la lingvon kun ĝia tuta vera kaj unuforma spirito Z mallongeco estas la spirito de saĝo Z
5 ĉefa profunda signifo de verko aŭ verkopeco: klarigi la spiriton de leĝo klarigi la spiriton de kontrakto la spirito de viaj instrukcioj tion diktas al vi la litero mortigas, sed la spirito vivigas NT ekkapti la spiriton de sia rolo ➞ esenco.
6 animo 3 (kun nuanco pli magia ol religia): la spirito de la patro de Hamleto Z montras sin spirito en armaĵo Z plorĝemante kiel armeo da senesperaj spiritoj Z elvoki spiritojn la spirito parolis per la dancado de la tablo ➞ fantomo, ombro, reaperanto, nekromancio, okultismo.
7 RELI superhoma senkorpa estaĵo: la spirito de Dio ŝvebis super la akvo MT la feliĉaj, ĉielaj spiritoj, la spiritoj de lumo anĝeloj la malbonaj, malpuraj, inferaj spiritoj, la spiritoj de mallumo diabloj li elpelis la spiritojn per vorto ➞ ekzorci NT la protekta spirito de la domo Z ➞ feo, diaĵo, koboldo, maneso; Sankta Spirito.
8 BIBL dia aŭ diabla inspiro aŭ forto: Vi blovis per Via spirito, kaj ilin egiptojn kovris la maro MT estis sur li la spirito de la Eternulo MT venis sur lin la spirito de la Eternulo MT Mia spirito estas inter vi MT
(analoge) la spirito de malĉasteco erarigas ilin MT la Eternulo verŝis sur vin spiriton de profunda dormo MT spirito de amo kaj de preĝoj MT kaj Josuo estis plena de spirito de saĝeco MT spirito de ribelo lin puŝas
9 LING en la greka alfabeto ĉiu el la du signoj, kiuj montras, ke la komenca vokalo de vorto estas aspiracia (kruda spirito) aŭ ne (milda spirito).
10 TEKN popola nomo de solvaĵo de io volatila en likvo: sala spirito acido klorida spirito vina alkoholo Z
spirita
1 rilata al la spirito, ne al la materio aŭ korpo: mondon regas ne nur fizikaj, sed ankaŭ spiritaj fortoj ni scias, ke la leĝo estas spirita; sed mi estas karna NT
2 rilata al la spirito pli ol al la sentoj: spirita laboro nobelara deveno, mona kaj spirita Z vesto eluzita, sed pureco spirita Z popolo , kies membroj havos diversajn patrujojn, sed unu komunan spiritan centron Z komunumo, kiu donus al li spiritan azilon Z ni celas krei unuigitan kaj spirite altigitan homaron Z ili estas spirite parencaj
3 rilata al la spirito de religio: spiritaj koncertoj spiritaj kantoj la spirita vivo niaj spiritaj interesoj
spiriteco eco de io, kio estas spirito: la spiriteco de Dio la spiriteco de la anĝeloj
spiritismo RELI doktrino asertanta la eblon interrilati pere de mediumoj kun la spiritoj aŭ estuloj de la nevidebla mondo. ➞ perispirito, spiritualismo.
spiritisto adepto de spiritismo.
duspiritulo nord-amerika indiĝeno, kiu en sia indiĝena komunumo plenumas tradicie rekonatan seksan rolon alian ol rolon de viro aŭ virino.
liberspirita ne ligita de dogmoj, antaŭjugoj k.s.: liberspirita maniero de pensado Z
Sankta Spirito KRIS la tria persono de la Triunuo.
unuspiriteco eco de io, kion regas nur unu maniero de pensado: unueco kaj unuspiriteco estas por ĉiu lingvo multe pli grava, ol la plej severa logikeco Z
vastaspirita tia, ke ties spirito havas vastan perspektivon aŭ tre diversajn sciojn.