★anim/o

1 Ne sensperceptebla forto, rigardata kiel la esenco k la ekspliko de la vivo de ĉiu ekzistaĵo: tiel longe, kiel mia animo estas en mi ^Z; homo, kies animo estas en liaj nazotruoj ^X (en lia spiro); lia animo forkuris en la pinton de la piedo ^Z (li preskaŭ svenas de timo); kiu volos savi sian animon, tiu ĝin perdos ^N; ili vivas per unu animo en du korpoj ^Z (pp intimaj amikoj); sen Moor ni estas korpo sen animo! ^Z; eligi sian animon ^Z (morti); (f) la animo de l’ mondo (➞ panteismo).

2 Θ Tiu forto, rigardata kiel nemateria individua esenco, per kiu la sola homo kapablas rilati kun la dieco: rekomendi sian animon al Dio; mi fordonas mian animon al la diablo ^Z; la unuaj teologoj diskutis, ĉu la virino havas senmortan animon; la pastra flegado de la animoj.

3 Θ Tiu sama esenco, rigardata kiel postvivanta la korpon: kredi je la transmigrado de la animoj (➞ metempsikozo, reenkarniĝo) ; la pesado de la animoj (juĝado de la mortintoj en la religioj egipta, kristana, islama); la animoj de la purgatorio; preĝi por ies animo (➞ indulgenco); vagi kiel turmentata animo (damnito). ☞ spirito 6.

4 Φ Psiko.

5 Fonto de la sentoj k pasioj, tuto de la moralaj k emociaj kapabloj, kontraste kun la intelektaj: lia tuta animo ribelis kontraŭ tiu hontiga trudo; konsideri la staton de la animoj ^Z; algluiĝis lia animo al Dina ^X (li enamiĝis); sonoj ne aŭdeblaj sed senteblaj por ĉiu animo sentema ^Z; Tolstoj estis pli ĝuste granda animo ol granda inteligento; tonoj, kiuj parolas al la animo ^B; (f) tiu pentraĵo ne havas animon.

6 Homa persono: estis eĉ ne unu animo en mejla ĉirkaŭaĵo; urbeto de kvin mil animoj; ב mia animo (mi).

7 Ĉefa instiganto, aganto; li estis la animo de la entrepreno ^B, de la Rezistado. ☞ koro, kerno, motoro.

8 Ⓣ La interna parto de objekto: la animo de pafilo (centra kavo de la tubo), de violono (ligna cilindreto fiksita sub la ponto, inter la sontabulo k la dorso), animo de kablo (la centra ŝnureto); animo de statuo (kerno aŭ armaturo, sur kiu oni ĝin fandas). ☞ kalibro, alezo, almo.