PIV 2026 · Artikolo 16685

★vivi

Litero V★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 45
  1. viva
  2. vive
  3. vivo
  4. vivu1/o
  5. vivad/o
  6. vivaĵ/o
  7. vivant/o
  8. vivec/o
  9. vivej/o
  10. vivem/a
  11. vivet/i
  12. vivig/a
  13. vivig/i
  14. vivul/o
  15. aeroviva
  16. bonvivant/o
  17. dumviva
  18. ĝisvivi
  19. kunvivi
  20. kunvivad/o
  21. kunvivant/o
  22. kunvivant/in/o
  23. libervivul/o
  24. longviva
  25. long/eviva
  26. longvivec/o
  27. long/evivec/o
  28. malviva
  29. porvivaĵ/o
  30. postvivi
  31. revivi
  32. revivig/i
  33. reviviĝ/i
  34. sabl1/oviva
  35. sapr/ovivec/o
  36. sapr/ovivul/ism/o
  37. sapr/ovivul/o
  38. senviva
  39. senvivig/i
  40. senviviĝ/i
  41. supervivi
  42. supervivo
  43. travivi
  44. travivaĵ/o
  45. transvivi
★ vivi ntr
1 posedi la fiziologiajn kapablojn de nutriĝo kaj reproduktiĝo (ĉe plantoj), eventuale ankaŭ de moviĝo (ĉe bestoj) kaj krome de pensado (ĉe homoj): bestoj kaj vegetaĵoj vivas, dum mineraloj ne vivas la naturo provizas kion ni bezonas por vivi sane RaP ĉiuj estas mortigitaj kaj ne vivas! Z sorĉistinon ne lasu vivi MT ➞ vegeti.
2 uzi tiujn kapablojn dum la tempo inter naskiĝo kaj morto: vivi longe, longajn jarojn, vivu li! krio por deziresprimi al iu longan vivon vivu, progresu, sed lerni ne ĉesu Z li ne vivos pli, ol unu tagon FE kiu vivos, tiu vidos tion oni ekscios nur kun la tempo Z
3 uzi plene kaj ĝue ĉiujn tiujn kapablojn: ĉiuj homoj mortas, sed malmultaj vivas libere spiri ne signifas vivi Z
4 uzi tiujn kapablojn laŭ iaj kondiĉoj aŭ ia maniero: vivi sola vivi kun edzino vivi kun iu kiel hundo kun kato Z mi vivas kun li en granda amikeco FE ili vivas per unu animo en du korpoj Z ili ambaŭ estis tiel malagrablaj , ke oni ne povis vivi kun ili FE vivi en urbo vivi en la kamparo vivi sub reĝo vivi en respubliko vivi pensie vivi emerite vivu mizere, sed vivu libere! Z vivi en silko kaj veluro, en ĝojo kaj plezuro Z vivi kiel ĉe la brusto de Dio Z vivu stomako laŭ stato de l’ sako Z vivi laŭ siaj principoj ĉiu vivas laŭ sia prudento kaj sento Z ĝi vivis ekskluzive nur por sia kurado Z
tr vivi duoblan vivon sub du nomoj k.s. ili volas ne nur sendependiĝi kaj «vivi sian propran vivon» AFu vivi pian vivon vivi agoplenan vivon vivi skandalan vivon
➞ konduti, loĝi.
5 havigi al si la rimedojn por sin nutri: bestoj, kiuj vivas el rabaĵo, de rabado vivi de sia laboro vivi de ŝparita kaso Z vivi de estontaj enspezoj Z li devis tute malŝati sian profesion, de kiu li devus vivi kaj nutri sian familion Z li vivas el la salajro de sia edzino pastro vivas de preĝoj, advokato de leĝoj Z vivi per sistemo de «el mano al buŝo» sen ŝparoj Z vi kun viaj filoj vivos per la restaĵo MT (figurasence) la lando vivas precipe el kafkultivado
6 daŭre resti en la memoro de la homoj: eterne vivas glora nomo! Z liaj kantoj ankoraŭ vivas, kaj nur per ili solaj vivas la dioj kaj herooj de la antikveco Z via amo ĉiam vivos en mia koro
viva
1 iu karakterizata de vivo; vivanta: viva ekzistaĵo ne povas esti kreita en la retorto de ĥemiisto Z vi kuradis brako en brako, kiel paro da vivaj pupoj Z mi tiele kreskis, viva bildo
De mia patro Z
ni rostos vin vivajn Bpovra pekulo enterigita viva FDi almenaŭ neniun ili havu kaptu viva! Z desegni laŭ viva modelo pentri laŭ viva modelo viva kadavro ➞ zombio B vivaj lingvoj Z ➞ vivipova.
2 io karakterizata de vigleco, rapidaj movoj aŭ energio: Marta levis la rigardon, en kiu ektremis viva lumo Z la dancoj iris en pli viva takto Z la projekto ekscitis vivan intereson ĉe multaj legantoj Z vivaj gestoj B ambaŭ virinoj videble posedis karakterojn vivajn kaj ekscitiĝemajn Z mi havis kun ŝi tre vivan flirton ➞ vivplena.
vive en viva maniero; vigle aŭ frape: tiu impreso tiel vive staris antaŭ la animo de la maljuna virino Z kiel vi diris tion? — vive interrompis sinjorino Odincov B «ĉu tio estas mi mem ?» vive ekkriis la filino Z ŝi prezentis al si tute vive liajn saĝajn okulojn Z
vivo
1 spontanea aktiveco propra al organizitaj estaĵoj: vegetaĵa vivo besta vivo vegeta vivo intelekta vivo morala vivo tio estas afero pri vivo kaj morto lia vivo pendis nur sur unu fadeno Z ili rimarkis en ŝi ankoraŭ vivon Z tiu fanfaronado kostis al li la vivon Z reveni al la vivo el sveno ŝuldi sian vivon al iu kiu ĝin savis la nepraj bezonoj de la vivo ĉiu statuo sur la riĉaj sarkofagoj ŝajnis kvazaŭ ricevinta vivon Z nova vivo ekfluis tra la paralizitaj membroj Z «ĉiam kaj eterne ĉio restas plena de vivo!» parolis la tuta naturo Z
2 periodo de la naskiĝo al la morto aŭ al la nuntempo, aŭ de la nuntempo ĝis la morto: uzu bone la vivon, ĉar la vivo ne estas longa FE homo lernas la tutan vivon Z esti ligita por la vivo li restos kripla por la cetero de sia vivo tion mi faris mian tutan vivon! ricevi novan lukontrakton da vivo asekuro pri la vivo la meza espero de vivo ➞ vivdaŭro.
3 tuto de la agoj, okupoj, kiuj plenigas vivon; cirkonstancaro, meze de kiu ĝi pasas: mi iam rakontos al vi mian vivon B tion eble diros al vi folieto, elŝirita el la vivo de virino Z en sia privata vivo ĉiu homo havas plenan kaj nedisputeblan rajton paroli tiun lingvon aŭ dialekton, kiu estas al li plej agrabla Z la publika vivo de Jesuo skribi la vivon de Zamenhof (speciale en titoloj) «la Vivo de Jesuo» « la Nova Vivo» de Danto «la Paralelaj Vivoj» de Plutarĥo (personige) vivo glate ne fluas, ĉiam batas kaj skuas Z ➞ vivteni.
4 maniero, kiel individuo uzas vivon: tre malĝoja estis tiam mia vivo Z des pli intima kaj amoplena fariĝis ilia vivo familia Z la malsameco de la moroj kaj aranĝoj de la vivo Z la kolosa Ĥinujo, kiu nun vekiĝas por nova vivo Z por mi efektive komenciĝis nova vivo Z li decidis aranĝi por li pli bonan vivon vivo modera estas vivo sendanĝera Z kia vivo, tia morto Z la vivo de bohemiano hunda vivo Z Sin. vivado.
5 agado; vigleco; movpleneco: ĝi estis urbo sen karaktero kaj vivo li estis juna, arda, plena de vivo Georgo enportis vivon en la vintrajn vesperojn Z kia vivo, kia gajeco komenciĝis nun en la vikinga kastelo Z dramo, romano plena de vivo la vidaĵo, kiu prezentiĝis al la okuloj de la du virinoj , estis plena de vivo Z
6 RELI stato de ekzisto en la sentempeco: vi ne dubas ja pri transmorta vivo? Z eniri en la vivon eternan Z en la alia vivo Z (speciale: la atingo de la paradizo) mi estas la releviĝo kaj la vivo NT mi estas la pano de vivo NT
vivu1o krio «vivu!»: vivuoj sonis ĉie ĉe lia alveno ili toastis vivuon al la nova jaro Z
vivado vivo 4: mia tre modesta kaj tre avara maniero de vivado Z modelo de dioplaĉa vivado Z
vivaĵo io vivanta:el ĉiuj vivaĵoj, el ĉiu karno, enkonduku po unu paro el ĉiuj en la arkeon MT post morto de kato mi ne havis plu eĉ ian ajn vivaĵon nek inklinan vivulon en la tuta mondo VVi oni nomas mutacio la fenomenon, ke jen aperas nova speco de vivaĵoj kapabla teni sin viva kaj disflori kiel speco CPi multĉelaj vivaĵoj WKl ➞ estaĵo, vivulo.
vivanto vivanta homo: ne mankas tombo por mortinto nek pano por vivanto Z vivanton ni malhonoras, mortinton ni adoras Z Adam donis al sia edzino la nomon Eva, ĉar ŝi estis patrino de ĉiuj vivantoj MT de sur la tero de vivantoj li estas fortranĉita MT
viveco eco de io viva: la viveco de ŝiaj okuloj beligis ŝian iom ordinaran vizaĝon ĉiuj admiris la vivecon de la rebatoj
vivejo loko, en kiu homo aŭ besto kutime vivas. ➞ loĝejo.
vivema tia, ke ĝi daŭre vivas: vivema malamo
viveti vegeti 2.
viviga tia, ke ĝi kapablas vivigi: en la aero oni sentis la vivigan printempan blovon B
vivigi
1 igi iun vivi: ĉu mi estas Dio, por mortigi kaj vivigi ? MT metio lacigas, metio vivigas Z
2 igi ion viva: multaj foiranoj vivigis la ordinare senhoman landvojon Z ➞ vivdona.
Sin. animi 1.
vivulo vivanta estaĵo: elpeli iun el la mondo de la vivuloj Z BIOL besta vivulo vegetaĵa vivulo ➞ organismo, vivaĵo.
aeroviva BIOL aerbezona.
bonvivantohomo, kiu ne faras al si zorgojn kaj ĝuas la vivon.
dumviva
1 daŭronta dum la tuta vivo: dumviva rento dumviva bieno kondamnita al dumviva malliberiĝo
2 havanta ian statuson ĝis la fino de sia vivo: dumviva membro de UEA ➞ ĝismorta.
ĝisvivi tr vivi ĝis iu momento; atingi iun tempon per sia vivo: la plimulto de ni ne ĝisvivos tiun momenton Z vi ĝisvivos ankoraŭ la ĝojon vidi lin Z oni ne scias, ĉu ni ĝisvivos la morgaŭon B ili vivas perfekte akorde kaj ĝisvivos eble la feliĉon, eble ... la amon B
kunvivi ntr vivi kun iu: ili geedziĝis kaj ili kunvivis feliĉaj por ĉiam fino de fabeloj li estis mia kunvivanto dum tri jaroj
kunvivado ago aŭ stato kunvivi kun unu aŭ pli da homoj: nia ĉiujara kunvenado kaj kunvivado Z
kunvivanto, kunvivantino homo konstante vivanta kun alia sen geedza ligo. ➞ partnero, konkubo.
libervivulo homo, kiu vivas laŭ sia bonvolo, ne zorgante pri la reguloj de deco: libervivuloj, poste rabistoj Z ➞ diboĉulo.
longviva, longeviva kun longe daŭranta vivo.
longviveco, longeviveco longa daŭro de ies vivo: la longviveco de korvo
malviva ne vivanta: lia filo mortis kaj estas nun malviva FE malviva substanco malvive naskita infano mortnaskito (figurasence) la afero montriĝis malvive naskita Z ➞ senviva.
porvivaĵo rimedoj por sin nutri: ili ekstermadis la produktojn de la tero kaj ne restigadis porvivaĵon ĉe la Izraelidoj MT
postvivi tr transvivi: la sunradio postvivos ja nin ĉiujn! Z ŝi postvivis lin je tri jaroj mortis tri jarojn post li
revivi
1 denove vivi: Pierre akceptis morti. Poste li fartis pli bone kaj volis revivi RSc (figurasence) kiel Kristo ja venkis la tombon, tiel ankaŭ Polujo revivos EPr
2 denove (kvazaŭ) sperti ion jam antaŭe spertitan: en ili la malriĉuloj mi revivas mian infanecon DMa li ŝajne revivas foran tempon, kiu tro malsimilas al nia MalR
revivigi
1 igi mortinton revivi: Johano estas la sola, kiu rakontas, ke Jesuo revivigis Lazaron ➞ relevi.
2 MEDI per meĥanikaj aŭ ĥemiaj procedoj atingi, ke la koro de iu denove batu: revivigi droninton revivigi sveninton revivigi vunditon ➞ reanimi.
reviviĝi fariĝi denove vivanta; revigliĝi aŭ rekonsciiĝi: la mortinto reviviĝis B li ekvidis ŝin kaj svenis; poste li reviviĝis, enamiĝis B mi komencas movi liajn brakojn. Iom post iom li reviviĝas HGK
(figurasence) la malnova malpaceto denove reviviĝis en lia memoro Z ne reviviĝos la imperioj, sed falos la kapitalisma imperiismo ELa
sabl1oviva ZOOL tia, ke ĝi vivas en sablo 1.
saproviveco, saprovivulismo EKOL vivmaniero de saprovivulo.
saprovivulo EKOL vivulo vivanta el sapro.
senviva
1 perdinta la vivon: senviva li ne estis, tamen oni ankaŭ ne povis vere diri, ke li vivas Z li estis kiel senviva
2 ne posedanta vivecon: ŝiaj okuloj, antaŭe tute senvivaj, komencis flami Z krom tio estis silente, senvive ĉirkaŭe Z
senvivigi forpreni la vivon de iu; mortigi iun: estas feliĉo, ke la maljuna avino jam ne vivis, alie li senvivigus ŝin Z
senviviĝi perdi la vivon: en tiu tago senviviĝos la koro de la reĝo MT ➞ morti.
supervivi transvivi: kiam la homo, kiun mi amis, estis mortanta, mi pensis, ke mi lin ne supervivos Z li ne supervivos la funebran sciigon Z oni povas esperi, ke la memoro de granda homo per duonjaro supervivos lian morton Z
supervivo ago supervivi: BIOL la supervivo de la plej taŭgaj
travivi tr
1 pasigi tempon vivante: vivon travivi estas art’ malfacila Z mi travivis terurajn tagojn HBu li sentis sin ĉi tie kiel en la fiŝkaptista domo , kie li estis travivinta ĉiujn siajn antaŭajn tagojn Z li havis fizionomion honestan, mildan kaj portantan la postesignojn de multe da travivitaj jaroj Z
2 ekkoni, senti aŭ sperti ion dum sia vivo: depost tiuj kvar feliĉaj tagoj de sia juneco, li neniam plu travivis tian feliĉan tempon Z travivi gravan okazon travivi malfeliĉojn travivi sukceson travivi belajn festojn multon, multon mi travivis B vi vidas, ke mi travivis multe B
travivaĵo io, kion iu travivis: «la Travivaĵoj de Ro Ŝo» memoraĵoj
transvivi
1 ankoraŭ plu vivi post la morto de iu: transvivu min! Feliĉa kaj en ĝojo
La vivon ĝuu Z
mi estas pli ol maljuna, ĉar mi transvivis min mem vivis plu, perdinte siajn fortojn aŭ intelekton Z
(figurasence) transvivi sin vivi post sia morto en la memoro de la homoj inter tiuj, kies verko transvivis ilian morton, necesas citi Markson
2 ankoraŭ plu vivi post grava okazaĵo: eĉ la morton transvivis lia amo al vi Z patrino lia amas lin varmege
Kaj certe ne transvivus lian punon Z
transvivi grandan doloron
Sin. postvivi, supervivi.