PIV · 8440
★kor/o
① ★kor/o
1 ❤ (cor) Muskola kava organo, kiu per siaj kontrahiĝoj pumpas la sangon tra la korpo, k kiu estas la centra organo de la sangocirkuliga sistemo: la homa koro estas dividita en du parojn da kavoj: atrioj k ventrikloj; senti batojn ĉe l’ koro; la sango alfluas al la koro; eĉ pinglo povas koron trapiki Z; tio premas la koron (pro fizika aŭ morala angoro); li havis la senton, kvazaŭ pro malĝojo tuj krevos al li la koro Z. ☞ angino, kardio, diastolo, sistolo, palpitacio, valvo.
2 (f) Tiu sama organo, rigardata kiel sidejo de la sentoj (deziro, ĝojo, sufero): havi, kiom la koro deziras Z; frakasi, rompi Z, ŝiri Z, trabori Z, fendi Z, mueli ies koron Z; kio iras el koro, venas al koro Z (konfido naskas konfidon); se okulo ne vidas, koro ne avidas Z; malŝarĝi la koron Z; malkovri antaŭ iu, al iu sian koron Z; se la koro tiras vin Z (se tio plaĉas al vi); alpreni ion al la koro Z (tutkore interesiĝi pri io); ami Z, ĝoji, ridi Z, labori el (per Z) la tuta koro Z; koro aroganta, ĝoja, kontenta, malica, malmola, milda, prudenta, saĝa, suferanta X; mia koro neniel emas al rido Z; peza ŝarĝo falis al mi sur la koron Z; havi koron (kuraĝon aŭ kompatemon); ĉu vi havas iomete da koro k konscienco? Z; homoj sen koro Z; havi bonan koron Z (kompatemon), puran koron Z; koro el oro Z; koramato Z; korinklinoj Z; korĝojiga Z, korŝira, korkreviga spektaklo. ☞ animo, kapo. ➞ korpremi, kortuŝi.
3 (f) Tiu sama organo, rigardata kiel sidejo de amo, de pasio: belecon taksas ne okulo, sed koro Z; edziĝi laŭ koro Z; doto koron ne varmigas Z; for de l’ okuloj, for de la koro Z.
4 (f) Karesa nomo de amata persono: mia koro, iru paroli kun via filino Z; mia plej kara koro Z; frata koro, mi vin sekvos! Z.
5 (f) La plej interna parto de io: la koro de la tero, de pomo; li loĝas ĉe la koro de la urbo; penetri ĝis la koro de la temo Z; Parizo estas la koro de Francujo B. ☞ kerno.
6 🍁 Plej interna parto de planto, ekz. la plej juna parto de ŝoso (ŝoskoro), medolo de trunko: korputro (putro de ekz. ŝoskoro aŭ de la meza parto de tubero).
kora
1 ❤ ⚕ Apartenanta al la koro: koraj valvoj, kora blokado.
2 ⚕ Efikanta sur la koron: kora medikamento.
3 (f) Venanta el la koro: per kora movo etendi la manon por manpremo Z; koran dankon! Z; amo pli kora, disiĝo pli dolora Z; kora akcepto Z; preĝu kore k laboru fervore Z; ami plej kore Z.
koreco. El koro venanta bonvolo, afablo: neniam mi premis al iu la manon kun pli sincera estimo k koreco Z.
antaŭkora ❤ Troviĝanta antaŭe de la koro: antaŭkora regiono de la torako.
elkora. Kora 3, sincera: elkora saluto.
senkora
1 ❤ Ne posedanta koron.
2 Senkompata, nesentema: ho senkora pastro! Z; senkoraj rabistoj B; vi paroladas kiel senkorulo Z.
tutkore. El la tuta koro: ŝi pentis tutkore pri sia peko Z; mi estas tutkore via Z.
bonkora. Kompatema, sentema: ili agis kun mi kiel bonkoraj friponoj Z; bonkoraj penoj Z; bonkora, varmiga rigardo Z; la dioj donu al vi rekompencon pro via bonkoreco! Z.
favorkora. Indulga, inklina favori: kun favorkorulo vi estas favorkora X; tiel same favorkore kiel mi agis kun vi, vi agos kun mi X; kiamaniere vi havas la eksteraĵon de besto k tamen estas plena de favorkoreco? Z; mi favorkoros tiun X. ☞ korfavori.
leporkoro (f) Malkuraĝulo.
molkora. Facile emociita, influebla.
plenkora. Tute sincera, ne havanta ian retenon: liaj okuloj brilis per plenkora gajeco Z; plenkore petadi Dion Z.