PIV 2026 · Artikolo 15154

★ŝiri

Litero Ŝ★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 18
  1. ŝiro
  2. ŝirad/o
  3. ŝiraĵ/o
  4. ŝiret/o
  5. ŝiriĝ/i
  6. deŝiri
  7. deŝiriĝ/i
  8. disŝiri
  9. disŝiriĝ/i
  10. disŝirit/aĵ/o
  11. elŝiri
  12. elŝiriĝ/i
  13. forŝiri
  14. karn/oŝira
  15. kor1ŝira
  16. kor1ŝiri
  17. orelŝira
  18. radŝiri
★ ŝiri tr
1 perforte apartigi partojn de objekto per tirado: ŝiri paperon B spesmilo superflua poŝon ne ŝiras Z ŝiri fadenon B kvietaj akvoj ŝiras la bordon B ŝiri fiŝon, por pretigi ĝin al kuirado
(figurasence) ŝiru vin en du partojn, la mondo trian postulos Z ni ŝiris ĉiujn rilatojn kun li
➞ ŝirpeco; riĉ-raĉ.
2 perforte aŭ pene deigi, depreni aŭ detiri ion: ŝiri putrintan denton ŝiri al iu la harojn ŝiri al iu la okulojn de unu bovo oni du felojn ne ŝiras Z ŝiri branĉon de arbo ŝiri revolveron el ies mano el mia buŝ’ la panon ili ŝiras li ne povis ŝiri sin el ŝiaj brakoj neatendita morto ŝiris lin el nia rondo ŝiri iun el la dormo
3 rompi la tigon de floro aŭ frukto por ĝin kolekti: (proprasence kaj figurasence) ŝiru rozojn en somero, ĉar en vintro ili ne estos Z ➞ derompi.
4 (figurasence) kaŭzi akran doloron al iu: tiu kataplasmo min ŝiras (figurasence) ŝi eligis ŝirantan krion
ŝiro
1 ago ŝiri, ŝirado: en la interbatiĝo lia barbo kaj la ŝarĝo-selo suferis nombron da ŝiroj FDi
2 ŝiraĵo: lia haŭto vidiĝis tra multaj ŝiroj kaj rompoj FDi
3 SPOR suprenlevo de haltero farata per unusola streĉo de la muskoloj.
ŝirado ago ŝir(ad)i: de tio venas la doloroj kaj plendoj, larmoj kaj ĝemoj, ŝirado de haroj kaj grincado de dentoj Z
ŝiraĵo ŝirita parto de io: de tiuj la truoj pendolis la ĉifonaj ŝiraĵoj de la drapo SSz
ŝireto malgranda ŝiro en ŝtofo k.s.
ŝiriĝi iĝi ŝirita: muslino facile ŝiriĝas (figurasence) ŝiriĝis lia pensfadeno
deŝiri forpreni ion ŝirante:
1 alie ili reciproke deŝirus al si la vestojn Z ŝipo, al kiu la ventego deŝiris la velojn B
2 se ĉiu el vi lasus deŝiri al si per ardanta pinĉilo unu pecon da karno post alia Z de unu bovo oni du felojn ne deŝiras Z
(figurasence) hilelismo estas dogmaro, kiu, ne deŝirante la homon de lia gepatra religio Z de tiu grandioza spektaklo mi ne povis deŝiri miajn okulojn
3 ŝi subakviĝos, por deŝiri la floron Z Eva deŝiris frukton de la arbo de sciado Z (figurasence) oni deŝiru por si la florojn de la plezuro Z
deŝiriĝi iĝi deŝirita: vi vidis, ke ŝtono sen ia mano deŝiriĝis de monto MT
disŝiri ŝiri ion en plurajn pecojn: David kaptis siajn vestojn kaj disŝiris ilin MT ili disŝiris ŝian plumveston en malgrandajn pecojn Z ŝia naĝmembrano defalis kiel disŝirita ganto Z sovaĝa besto disŝiris Jozefon Z la dornoj disŝiris ŝian jupon
disŝiriĝi iĝi disa pro ŝirado: ili estas tiel riĉaj, ke iliaj poŝoj disŝiriĝas de la multego da oraj moneroj Z se sako tro pleniĝas, ĝi baldaŭ disŝiriĝas Z la maniko disŝiriĝis Z
(figurasence) la fadeno de rememoroj disŝiriĝis Z ŝia koro disŝiriĝis Z
disŝiritaĵo peco de io disŝirita: ĉiu, kiu manĝos mortintaĵon aŭ disŝiritaĵon MT
elŝiri eligi ion ŝirante: li faris preparojn por elŝiri vangdenton al malriĉa vilaĝano Z ŝi kaptadis muŝojn, elŝiris al ili la flugilojn Z ni ĉiuj elŝirus al ni la harojn super via ĉerko Z la rabeno subite elŝiris el ŝia mano la arĝentan lavopelvon Z bulbo, elŝirita el sia riĉa tero kaj ĵetita en la sablon Z
(figurasence) mi elŝiros ilin el ilia lando MT al ŝi mi devas elŝiri tiun ĉi Karolon el la koro Z el ŝiaj revoj elŝiris ŝin granda bruo Z el la malagrablaj meditoj elŝiris lin la voĉo de la ĉefpastro B elŝiri iun el la dormo Z
elŝiriĝi iĝi elŝirita: la arbo elŝiriĝis kune kun la radikoj Z terura krio elŝiriĝis el cent mil brustoj B
forŝiri perforte kaj abrupte depreni ion (plej ofte metafore): forŝiru vin, se vi povas Z oni forŝiris homojn de ilia laboro B la Eternulo forŝiris de vi hodiaŭ la regnon de Izrael MT la romanoj forŝiris de la kartaganoj la komercon de Mediteraneo
karnoŝira kutimanta ŝiri la karnon de bestoj: karnoŝira lupo MT
kor1ŝira korŝiranta: korŝira ĝemo kaj ploro FSz en lia voĉo estis io tiel korŝira, ke Petronius ektremis de sincera kompato LiZ
kor1ŝiri tre forte aflikti iun: vi devis vidi la korŝirantan vizaĝon Z
orelŝira dolorige laŭtega: li aŭdis orelŝiran bruadon el sonoriloj kaj krioj FDi eksplodo orelŝira PGu
radŝiri radumi: ni estas kaptitaj, radŝiritaj, kvaronigitaj! Z