PIV 2026 · Artikolo 3047
★dio
Derivaĵoj en la artikolo 15
★ dio
1 RELI superhoma estaĵo, kultata de homoj pro siaj supernaturaj povoj super homaro kaj mondo: MITO la dio de l’ ĉielo Jupitero la dio de l’ maro Neptuno la dio de la milito Marso la dio de la amo Amoro 2 la dio de l’ vino Bakĥo la dioj de hinduismo la dio de la Turkoj Z falsaj dioj Z neniu scias tiom multe da historioj, kiel la dio de dormo Z Fenicio , kie la vivĝojo ŝaŭmis en la templo de la dioj Z je l’ nomo de la dioj! (figurasence) fari el mono sian dion ➞ bovido ➞ feo, idolo.
2 (figurasence) tre admirata, amata aŭ influanta persono: Napoleono estis lia dio
Dio
1 RELI plej supera, perfekta, eterna kaj ĉiopova estaĵo, adorata kiel kreinto kaj gvidanto de la universo: Mi estas la Dio de via patro, la Dio de Abraham, la Dio de Isaak, kaj la Dio de Jakob MT la Filo de Dio Jesuo NT Dio la Patro, la Filo kaj la Sankta Spirito la Triunuo mi atestas, ke estas nenia Dio krom Alaho, kaj Muhamado estas lia profeto kristanoj, hebreoj aŭ mahometanoj Ni ĉiuj de Di’ estas filoj Z kontraŭ kalumnio ne povas batali eĉ Dio Z forte sidas, kiu Dion fidas Z Dio donis, Dio prenis Z singardeman Dio gardas Z vivi kiel ĉe la brusto de Dio Z Dio volu, ke ! Z Dio min gardu! Z la beno de Dio estu sur ŝi! Z savu nin, ho Dio ! Z dank’ al Dio! Z ho, Dio! kion vi faras! FE per Dio! Z pro Dio! Z je Dio! Z iru kun Dio! Z Dio mia! Z ➞ Alaho, Javeo, Mazdao; Difavoro, Providenco; Dipatrino; diablo; ateismo, teogonio, teologio.
2 FILO principo de ekzistado, unueco kaj komprenebleco de la universo; laŭ Aristotelo la unua kaŭzo kaj la senmova movanto-demiurgo.
3 MATR estaĵo elpensita de la homa imago por klarigi al si la ekziston de la mondo.
dia
1 rilata al dio aŭ Dio: dia bonfaro dia krimo dia altaro la diaj potencoj la Dia volo plenumiĝu! ➞ sankta.
2 superega; bonega: dia voĉo dia beleco dia plezuro
diaĵo
1 supernatura estaĵo, de malpli alta rango ol dio: arbaraj diaĵoj maraj diaĵoj subteraj diaĵoj
2 (figurasence) iu adorata, admirata: mia animo ne havas spacon por du diaĵoj amatoj Z
diaro tuto de la dioj en difinita popolo aŭ religio: kial la diaro De vi ne prenas for potencon vian Z Sin. panteono 2.
dieco eco aŭ esenco de dio aŭ Dio: Cezaro pridubis la diecon de la romaj kultobjektoj traktato pri la dieco de Jesuo
diigi
2 levi iun super ĉiuj samspecaj; adori, admiregi: li diigis sian patrinon (figurasence) diigi la venĝon
diina rilata al diino: (figurasence) diina pozo diina paŝmaniero
diino
1 ina dio: la diino de l’ ĉielo Junono la diino de Infero Prozerpino la diino de la amo Venuso 2 la diino de la saĝo Minervo la diino de la ĉaso Diano la diino Iŝtar malsupreniris en la inferon
2 (figurasence) virino adorata: ĉu dum la irado al mia domo vi trovis tiun ian novan diinon, kiu tiel vin ravis? Z ili estas la diinoj de mia koro kaj vivo Z
diismo FILO kredo je la ekzisto de unu dio, ekskluzive de ia ajn revelacio. ➞ teismo, panteismo.
diisto adepto de diismo. ➞ panteisto, homaranismo.
duondio
1 ido de dio kaj homino, aŭ inverse.
2 diigita homo (ekz. Herkulo).
kontraŭdia malpia; sakrilegia.
sendia ne kredanta je la ekzisto de dioj aŭ Dio.
sendiulo sendia homo. ➞ ateisto.
unudiismo RELI monoteismo.