PIV 2026 · Artikolo 5040
★gardi
Derivaĵoj en la artikolo 34
- gardi si/n
- garda
- garde
- gardo
- gardad/o
- gardant/ar/o
- gardat/aĵ/o
- gardej/o
- gardil/o
- efluv/a gardil/o
- gardist/a
- gardist/o
- gardist/ej/o
- antaŭgarda
- antaŭgardi
- antaŭgardem/a
- bariergardist/o
- fand/ogardil/o
- fulm/ogardil/o
- kap1ogardist/o
- kap1/ogardist/o
- korp/ogardist/o
- ne/si/ngarda
- ne/si/ngardec/o
- ne/si/ngardem/a
- nokt/ogardist/o
- prigardi
- sengarda
- sengardul/o
- si/ngarda
- si/ngardec/o
- si/ngardem/a
- si/ngardem/o
- taŭr/ogardist/o
★ gardi tr
1 iu zorgi, ke la vivo de iu ne venu en danĝeron: kial do vi ne gardis vian sinjoron, la reĝon? MT gardu al mi la junulon Abŝalom MT ekstere staras deksep centoj, kiuj gardas ĉiun haron sur miaj tempioj Z kiam vi kuŝiĝos, ili vin gardos MT gardi iun kiel la globon de la okulo gardi iun kiel pupilon de Sia okulo MT gardatan ŝafon eĉ lupo timas Z
2 iu zorgi, por evitigi al iu malbonon: gardu min kontraŭ perfortuloj MT tiu gardas sian animon kontraŭ malfeliĉoj MT Dio nin gardu! Z Dio nin gardu de tio ĉi! Z Mi prenos vin je la mano kaj gardos vin MT gardu min Dio kontraŭ amikoj, kontraŭ malamikoj mi gardos min mem Z la Eternulo gardos vian piedon kontraŭ reto MT gardu min, ho Eternulo, ke mi ne faru tion MT bone gardanta hundo vi estu gardata kontraŭ fremda edzino MT
3 iu zorgi, ke io restu bonstata, ne difektiĝu: gardi trezoron Z gardi tenotaĵon se la Eternulo ne gardas urbon, Tiam vane maldormas la gardanto MT gardi la vojon al la arbo de vivo MT gardi ies interesojn mi gardis la vestojn de tiuj, kiuj lin mortigis NT estas tia odoro , ke oni devas gardi sian nazon Z la Bulonja Deklaracio estas kreita nur por gardi la ekstreme necesan kontinuecon en nia lingvo Z pli ol ĉion gardatan, gardu vian koron MT
4 iu zorgi, ke iu ne forkuru aŭ ne kaŭzu danĝeron: gardi krimulon ili gardis nin malliberigitajn gardi sian langon MT gardu vin du baroj: lipoj kaj dentaroj Z
5 io ŝirmi iun aŭ ion; evitigi danĝeron aŭ malbonon al iu aŭ io: draprandaĵoj gardis kontraŭ ĉia trablovo Z dubo gardas kontraŭ risko Z la celo de la Fundamento estas gardi la lingvon kontraŭ anarĥio Z
6 iu teni ion nedifektita aŭ neŝanĝita: gardu kandelon por la nokto Z gardi lokon por plua enskribo amu Antonon, sed gardu vian monon Z gardi sekreton Z gardi pozon gardi memoraĵon gardi esperon gardi sian personan dignon Z gardi fidelecon al iu gardi sian opinion gardi konvinkon ➞ domaĝi, konservi, ŝpari.
7 iu observi aŭ ne forgesi aplikadon de io: jen estas Mia interligo, kiun vi devas gardi MT gardu ilin miajn vortojn en via koro MT gardu ĉe vi miajn moralordonojn MT kiu gardas saĝon, tiu trovas bonon MT
gardi sin
1 atenti ne endanĝerigi sian vivon: gardu vin bone kontraŭ la lupo B kiu sin gardas, tiu sin savas Z
2 atenti eviti ion malbonan: gardu vin kontraŭ malbona virino MT ŝi tute ne zorgas pri si kaj tute sin ne gardas FE gardu vin kontraŭ ĉio malbona MT vi gardu vin de ĉia malpaciĝo Z sin gardi de eraroj por ke mi povu kompari la tekstojn kaj gardi min de eraroj Z gardu vin pri tio, kion vi parolas Z gardu vin, ke vi ne forgesu la Eternulon MT gardu vin de nun, ke vi plu ne faru tiajn eraregojn Z oni severe ordonis al mi, ke mi min gardu, ke neniu min vidu Z mi gardas min ion diri al li mi diras nenion al li Z kompreneble, mi gardis min diri, kion mi esperas de li
garda rilata al gardo.
garde
1 por gardo: antaŭ ĉiu kastelo reĝidoj staris garde Z garde deĵori
2 kun gardemo: paketo, kiun ili Kun si tre garde portis Z li sidis sur la vento, kiu tre garde lin tenis Z
gardo
1 ago de gardanto: ili plenumu gardon koncerne la tutan komunumon MT metu, ho Eternulo, gardon al mia buŝo MT
2 milita aŭ ofica prizorgado de posteno, servo k.s.: kampa gardo preni sian gardon esti sub gardo Z stari gardon Z ➞ deĵori.
3 gardostaranto(j): gard’ alia Stariĝos nun sur loko mia Z gardoj ĉie staras Z
gardado ago de gardanto: ricevi por gardado esti sub ies gardado MT meti sub ies gardadon MT la komitato ekzistas por la gardado de la interesoj de la tuta esperantistaro Z plenumu gardadon ĉe la reĝo MT
gardantaro grupo de gardantoj: la deĵorinta gardantaro la deĵoronta gardantaro ➞ gvardio.
gardataĵo io, kion oni donis garde: ŝi estis por mi ĉiam kara gardataĵo Z
gardejo loko, kie iu estas gardata: la reĝo prenis la dek kromvirinojn kaj metis ilin en gardejon MT (figurasence) sekreto forlasas la gardejon en la koro Z ➞ azilo.
gardilo
1 ilo, kiu gardas, aŭ per kiu oni gardas: lingvo estas akirilo, gardilo kaj eĉ esprimilo de potenco IEr
2 ELEK organo, kiu aŭtomate interrompas cirkviton, kiam la kurento atingas iun valoron.
efluva gardilo ELEK malŝargolampo, kiu gardas la tubojn de radioricevilo kontraŭ supertensioj.
gardista rilata al aŭ uzata de gardisto(j): mia gardista posteno MT gardista ĉambro Z gardista turo
gardisto homo, kies okupo estas gardadi: la gardistoj, kiuj iradas tra la urbo MT ĉu mi estas gardisto de mia frato? MT gardisto de muzeo gardisto de ĉasejo
gardistejo loko, kie restadas gardisto(j): antaŭ ĉiu pordego troviĝis gardistejo Z
antaŭgarda preventa: ŝi estis tiel antaŭgarda, ke ŝi alligis ŝin fortike Z
antaŭgardi gardi iun kontraŭ danĝero, minaco, malsano k.s. antaŭ ĝia apero: de tio oni povas sin antaŭgardi per traktatoj B la vakcino antaŭgardas de la variolo B prudento antaŭgardas kontraŭ malfeliĉoj Z infanoj antaŭgarditaj per injektoj kontraŭ difterio ➞ antaŭmalhelpi, deturni, preventi; antaŭsavi.
antaŭgardema kutimanta sin gardi anticipe kontraŭ danĝero.
fandogardilo ELEK gardilo 2 enhavanta konduktilon, kiun fandas troa kurento.
fulmogardilo ELEK gardilo 2 speciale aranĝita por ŝirmi aparaton (ekz. radioaparaton) kontraŭ fulmo, ĝenerale per devojiĝo al la tero.
kap1ogardisto, kap1ogardisto korpogardisto: mi faros vin por ĉiam mia kapogardisto MT
korpogardisto persono komisiita gardi pri la sekureco de alia homo, precipe de eminentulo: arĝentokovritaj korpogardistoj de reĝinido Z li bezonos laŭeble plej multajn fidelajn korpogardistojn DBr Sin. kapgardisto, trabanto 1.
nesingarda ne zorganta pri sia sekureco: vin mem vi nesingarde ja kondamnas! Z la knabo nesingarde trakuris tra la strato
nesingardeco eco de iu nesingarda: mi nur miras la naivan nesingardecon de s-ro de B. Z
nesingardema ne inklina al singardeco: neniu el ni estos tiel nesingardema, ke li faros tian malprudentaĵon HVa
noktogardisto
1 HIST urba oficisto, kiu nokte trairis la stratojn, anoncante la horojn.
2 iu, kiu gardas domon, fabrikon, konstruejon k.s. dum la nokto.
prigardi tr zorgi garde super iu.
sengarda nesingarda: la varoj povus esti eksponataj sengarde en la magazenoj SSz
sengardulo homo sengarda: oni priŝtelas ne riĉulon, sed sengardulon Z
singarda atenta eviti danĝeron aŭ malbonon; zorganta pri sia sekureco: post la falo oni fariĝas singarda Z la patro ordonis al la infanoj, ke ili estu trankvilaj kaj singardaj Z kun aranĝo de tia Centra Komitato oni devas esti tre singarda Z oni devas esti tre singardaj pri la maniero kaj pri la tempo Z kun tiaj homoj oni devas ĉiam singarde agi
singardeco saĝeco, per kiu oni provas eviti kulpojn kaj danĝerojn: ruzaĵon neniigas singardeco Z fari ion pro singardeco Z aranĝi sian singardecon Z
singardema ema al singardeco: singardeman Dio gardas Z
singardemo kvalito de iu singardema: doni al la junulo scion kaj singardemon MT