PIV 2026 · Artikolo 11818
★pasi
Derivaĵoj en la artikolo 35
- pasa
- pase
- paso
- pasad/o
- pasaĵ/o
- pasant/a
- pasant/o
- pasej/o
- trak2/nivel/a pasej/o
- pasem/a
- pasig/i
- pasint/a
- pasint/aĵ/o
- pasint/ec/o
- pasum/i
- flank/opasi
- forpasi
- forpaso
- krucpasi
- mont/opasej/o
- preterpase
- preterpasi
- preterpaso
- preterpasad/o
- preterpasant/o
- subpasej/o
- superpasej/o
- temp/opaso
- temp/opasig/o
- temp/opasig/il/o
- trapasi
- trapaso
- trapasej/o
- transpasi
- transpasig/ist/o
★ pasi
1 ntr iri de unu loko al alia, ne restante ie: junulo, kiu pasis sur la placo preter ŝia angulo MT pasi tra kampo de iu MT pasu do tra la fenestro, se la pordo estas fermita! iam mi preter Delfoj pasis KKa barko de Ĥarono malplene pasas do tra Aĥerono KKa nubo pasis sur la suno pasas super ĝi floro vento, kaj ĝi jam ne ekzistas MT la vojo pasas tra arbaro
(figurasence) la ridetoj pasis de unu buŝo al alia ĉiuj ĉi bildoj rapide pasis tra lia cerbo ni pasu nun al alia demando pasi de riĉeco al mizero pasi de morto en vivon NT lasu min pasi!
2 ntr iri de unu momento al alia, nehaltante: krom tio la soleno pasis tute silente Z en la serĉado pasis pli ol tuta jaro Z pasis certe horkvarono Z pasis monato depost la tago, en kiu Z kio pasis, ne revenos Z senkompate pasas la minutoj lia tago pasadis en preĝado kaj studado Z
3 ntr malaperi; ĉesi: mi pensis: eble pasos la apetito Z nun ĉio pasis por li. For, for! Z vundo pasas, vorto restas Z ebrieco pasas post dormo, malsaĝeco neniam Z kiam pasis la aĝo, aperas la saĝo Z
4 tr (arĥaismo) = trapasi: li pasis akvon kaj fajron kaj marĉojn kaj marojn li ĉion spertis Z la plej malfacilan parton de la laboro vi jam pasis Z jam lacigitaj de la mallonga pasita vojo Z li pasas kvazaŭ vergojn, inter mokantaro G
pasa
1 rilata al paso(j).
pase nedaŭre: Volapük povis nur pase entuziasmigi la homojn Z
paso ago de iu aŭ io pasanta: ĉe la paso de la besto, vi pafos paso de astro je la meridiano post paso de unu jaro Z ➞ pasrajto.
pasado
1 longa aŭ ripetita paso: la senĉesa pasado de la homoj preter miaj fenestroj min obsedas ankoraŭ neniam la pasado de la trietaĝa ŝtuparo estis por ŝi tiel facila Z
2 ASTR tempo, dum kiu astro intermetiĝas inter la okulo de observanto kaj alia astro: la pasado de Venuso sur la sundisko
pasaĵo
1 io, kio pasis; okazaĵo: ekvidante, kio okazas ha, kia pasaĵo! Z neforgesebla pasaĵo
2 MUZI variacio: ŝiaj fingroj perdis la ekzercitecon kaj konfuziĝadis sur la klavoj, ŝi eraradis en la pasaĵoj Z
pasanta
1 tia, ke li, ŝi aŭ ĝi pasas: multe da personoj pasantaj tra la strato rigardis ŝin Z
pasanto persono, kiu pasas sur vojo, strato: amasoj da pasantoj moviĝis sur la trotuaroj Z hundo bojas, pasanto vojas Z la pasanto ĝin ne vidas Z
pasejo loko, tra kiu oni povas pasi: inter la pasejoj, tra kiuj Jonatan volis transiri MT antaŭ la oficaj ĉambroj estis pasejo, havanta la larĝon de MT TRAF zebrostria pasejo ➞ galerio, koridoro; montopasejo, trairejo, transirejo.
trak2nivela pasejo FERV loko, kie vojo krucas trakon sur la sama nivelo: senbariera traknivela pasejo
pasema tia, ke ĝi nature rapide pasas: homa feliĉo estas pasema
pasigi
1 irigi iun aŭ ion de unu loko al alia, ne restigante ie: Dio fendis la maron kaj pasigis ilin MT vi buĉis Miajn infanojn kaj pasigis ilin tra fajro MT Mi pasigos vin sub vergo MT Jiŝaj pasigis siajn sep filojn antaŭ Samuel MT la knabino eltiris longan tranĉilon kaj pasigis ĝin super la kolo de la cervo Z prenu glavon akran kaj pasigu ĝin sur via barbo MT la pacientoj ofte deviŝas la defluantajn larmojn kaj ĉe tio pasigas la tukon de supre malsupren Z «pasigu al mi la korbon» oni povas diri Z
2 uzi (pli-malpli longan parton el sia vivdaŭro), farante ion: li scias, kie la kankroj pasigas la vintron Z pasigi la tempon Z pasigi horojn Z pasigi feliĉajn tagojn Z pasigi la vivon Z pasigi la karnavalon Z la tutan nokton la trompantoj pasigis maldorme Z tre amuze vi pasigos la tempon Z ĉiu tago estis pasigata feste Z tiu dimanĉo estis pasigita en preĝoj
pasinta okazinta aŭ farita antaŭ la nuntempo: pasinta doloro for el memoro Z serĉi la tagon pasintan netroveblaĵon Z dum la lasta pasinta tempo Z
pasintaĵo io, kio iam okazis: Dio revokas pasintaĵon MT nu, ni forgesu la pasintaĵon kaj interkisu leĝo pasintaĵon ne tuŝas Z
pasinteco
1 la pasinta tempo: ĝi estis kontrasto inter la pasinteco kaj la nuneco Z ➞ estinteco.
2 tio, kion iu faris; ies pasinta konduto: mi ne konas vian pasintecon Z la homoj diverse rakontas pri ŝia pasinteco Z per sia tuta pasinteco ŝi apartenis ja al la klaso da de la homoj kleraj Z
pasumi ntr neniofare, sencele kaj malrapide promeni. ➞ migri.
flankopasitr ARME pasi laŭ la flanko de trupo aŭ pozicio, kiun oni ne volas ataki fronte, sed kiun oni povas devigi per tiu manovro aŭ al retiriĝo aŭ al kapitulaco.
forpasi ntr
1 pasi kaj malaperi: ĉio forpasis... la amo, bonstato Z tiu modo jam de longe forpasis
forpaso ago forpasi:
1 melankolia estas la forpaso de tiel delikata floro
2 mi kondolencas pro la forpaso de via filino
krucpasi tr TRAF pasi antaŭ alia veturilo, laŭirante vojon, kiu transverse tranĉas la vojon de tiu veturilo: la kamiono volis krucpasi la aŭtomobilon, ne havante la pasrajton
montopasejopasejo trans la suprolinio de montĉeno aŭ inter du montoj.
preterpase dum oni preterpasas: LUDO kapti peonon preterpase ŝakmovo dum kiu peono rajtas kapti peonon, kiu staras apud ĝi
preterpasi tr
1 pasi preter iu aŭ io: li preterpasis kvazaŭ ne rekonante min Z ili preterpasis ŝin je kelke da paŝoj Z ĵetante rigardon sur la belegan konstruaĵon, kiun ŝi jam preterpasis Z tie sur la angulo de la strato preterpasis bela buŝeto Z
(figurasence) multe da pensoj kaj bildoj preterpasas antaŭ ŝi Z vi preterpasis evitis gravan danĝeron Z
2 TRAF veturilo pasi flanke de alia veturilo iranta la saman vojon kaj en la sama direkto, kaj akcelante antaŭiĝi al ĝi. Sin. preterveturi 2. ➞ devanci.
3 lasi flanke, malzorgi aŭ ne atenti ion: preterpasi detalon preterpasi linion preterpasi mirindan okazon ➞ preterlasi.
preterpaso, preterpasado ago preterpasi: la preterpasado de la «sovaĝa armeo» Z preterpaso malpermesita en ĉi tiu strato
preterpasanto iu, kiu preterpasas: kelke da preterpasantoj scivoleme haltas sur la kontraŭa flanko de la strato VVa
subpasejo ponto, per kiu vojo pasas sub alia (ŝoseo, fervojo, kanalo k.s.)
superpasejo
1 ponto, per kiu vojo pasas super alia (ŝoseo, fervojo, kanalo k.s.)
2 ponto por piedirantoj super strato aŭ ŝoseo.
tempopaso paso de tempo: post plia tempopaso la impresoj ŝanĝiĝos OE
tempopasigo io, kio servas nur por distre pasigi la tempon: vi povu rakonti fabelon, ĉar tio estas por miaj gepatroj la plej agrabla tempopasigo Z
tempopasigilo konkretaĵo, kiu povas servi por pasigi la tempon: Esperanto fariĝis multe pli ol tempopasigilo
trapasi tr
1 pasi tra io de la komenco ĝis la fino: en unu horo oni povas trapasi nian tutan urbon B evitu ĝin tiun vojon, ne trapasu ĝin MT ili trapasis la erikejon kaj denove senvojan arbaron Z li kontentige kaj feliĉe trapasis sian ekzamenon de piloto Z
2 (figurasence) vivi spertante ion: trapasi malfacilajn tagojn trapasi penigan bataladon trapasi danĝeran krizon
trapaso ago trapasi: ĉe mia trapaso tra tiu ĉi glora urbo Z
trapasejo
1 loko, per kiu oni povas pasi tra io: malfermi trapasejon en vepraro
2 movebla parto de boatponto, rezervita por trapasigi ŝipojn.
transpasi
1 tr pasi al iu loko, irante trans tion, kio disigas ĝin: transpasi la limon B transpasi la Alpojn
(figurasence) transpasi la mezuron ĝi la nombro de partoprenantoj transpasis la ĝisnunan rekordon YKa
➞ ponto 1, paŝi.2 tr superi ion; esti pli granda ol io: tio transpasas mian komprenon tio transpasas ĉian imagon
3 ntr iri de iu loko al alia trans io: li transpasis en Amerikon
(figurasence) la povo transpasas en la manojn de B transpasi de l’ avertoj al la agoj B transpasi al la tagordo Z
4 ntr ŝanĝi sian staton en alian; alistatiĝi: transpasi de la solida al la flueca stato
transpasigisto iu, kiu pasigas homojn trans riveron per boato.