★las/i

1 Ne preni kun si, restigi post si: li lasis sian veston ĉe mi k forkuris ^X; lasi libron, monon sur la tablo; lasi infanon hejme; lasi al najbaro la ŝlosilojn de la domo; se la Eternulo ne lasus al ni restaĵon ^X; li ekstermis ilin, li lasis neniun restanton ^X; la beroj lasis post si en la mano makulon ^Z; (f) se kalumnio eĉ pasas, ĝi ĉiam ion lasas ^Z; la febro lasis min; sufiĉe pri tio, mia amata, ni lasu ĝin! ^Z; la floroj estis tute lasitaj al si mem k kreskis sovaĝe ^Z.

2 Ne teni plu ĉe si, ne devigi resti ĉe si: lasu min! ekkriis Marta […] k ŝi ektiris sian brakon ^Z; lasu min for por du monatoj ^X; (f) mi lasis lin al la kaprico de lia koro, ke li iru laŭ siaj intencoj ^Z; ni lasas ĝin (E-on) nur al tiu natura evolucio, kiu regas ĉiun naturan lingvon ^Z.

3 Ne malhelpi, ke iu aŭ io restu en ia stato: lasu ŝin trankvila! ^Z; lasu min sola ^Z; lasi lokon neokupita, libera ^Z; ĉu mi povas lasi tion sen puno? ^Z; feliĉaj, kiuj lasas en libereco la piedojn de la bovo! ^X.

4 Ne malhelpi, ke iu aŭ io estu ie aŭ iru ien: ĝi (struto) lasas sur la tero siajn ovojn ^X; lasu lin ĉe lia tasko!; ŝteliston neniu lasas en sian domon ^Z.

5 Ne malhelpi, ke io okazu: ĉu vi pensas, ke ŝi volus naĝi aŭ lasi, ke la akvo fermiĝu super ŝi? ^Z; k vi volas lasi, ke viaj talentoj en vi aerdisiĝu! ^Z.

6 (kun inf. ntr aŭ abs) Ne malhelpi, ke iu aŭ io faru ion: lasu min dormeti ^Z; li min lasos libere iri ^Z; mi pacience lasis lin paroli ^Z; li lasas antaŭiri Ĥlestakovon ^Z; lasi fali la manojn ^Z; zorgu vivon vian k lasu vivi alian ^Z; lasu min nur agi ^Z; lasu la infanojn veni al mi ^N; la reĝo lasis la infanojn ludi kun lia sceptro ^Z; ŝi lasis la venton ludi kun ŝiaj longaj haroj ^Z; eĉ inter la garboj lasu ŝin kolekti ^X; ne lasu rimarki, ke ni parolas pri sekretoj ^Z. Rim. 1 Se en tia konstruo oni uzus transitivan inf-on kun objekto, oni estigus konfuzon inter ties subjekto k objekto, ambaŭ akuz-aj; tial, aŭ oni devas sk. la semantikan subjekton de la inf.: mi preferus lasi derompi al mi la brakojn; mi lasis ilin tute ĉirkaŭfermi ^Z; aŭ tiun subjekton oni esprimas en nerekta formo: ni lasu al la amasoj taksi la aperojn laŭ ilia ekstera brilo ^Z. Rim. 2 Ĉe la sk-o de la semantika subjekto, Z. rigardas la verbon lasi k la sekvantan inf-on kiel unu solan kunmetitan verbon, k uzas la refleksivon en rilato al la subjekto de lasi: ĉu mia alte fluganta spirito devas lasi alligi sin per ĉeno? ^Z; li ne lasis esplori sin ^Z. Rim. 3 Kiam la semantika subjekto de la inf. estas la sama, kiel tiu de lasi, la inf. akiras pasivan sencon, k la triapersona pron. iĝas refleksiva: mi lasis min kapti neatendite ^Z; ŝi lasis sin peli de la ondoj, kien ili volis ^Z; pacience ŝi lasis sin levi sur la dorson de la ĉevalo ^Z; nur tre malmultaj lasis sin kapti per lertaj vortoj ^Z; ĉi tiu viro ne lasis sin fortimigi ^Z; li ne lasis sin konsoli ^Z; la ĉefpastro ne lasis sin distri de siaj ideoj ^B; ŝi lasis sin trompi de li. Rim. 4 La diferenco inter igi k lasi estas, ke igi signas volon, ordonon, efikan agon, dum lasi signas cedon, rezignacion, ne-kontraŭstaron; Kp: mi lasos fari mesojn (mi ne malpermesos tion) k: mi igos fari mesojn (mi pagos por ili). Tiun distingon Z. plurfoje preteratentis, ekz.: (ark.) vi lasis min voki (vi vokigis min).