PIV 2026 · Artikolo 9139

★lasi

Litero L★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 36
  1. laso
  2. lasad/o
  3. lasad/i
  4. lasit/aĵ/o
  5. allasi
  6. allasebl/a
  7. delasi
  8. du/on/tralasa
  9. du/on/tralasant/a
  10. ellasa
  11. ellasi
  12. ellaso
  13. ellasil/o
  14. enlasi
  15. flanklasi
  16. flank/e/nlasi
  17. forlasi
  18. forlaso
  19. forlasit/a
  20. forlasit/o
  21. forlasit/ec/o
  22. fum/ellasil/o
  23. liberlasi
  24. lum/tralasa
  25. ne/forlasebl/a
  26. ne/tralasa
  27. postlasi
  28. postlasaĵ/o
  29. preterlasi
  30. relasi
  31. relaso
  32. relasad/o
  33. sang/ellasi
  34. tralasa
  35. tralasant/a
  36. tralasi
★ lasi tr
1 toleri apartiĝon, kaj pli precize:
a ne preni iun aŭ ion kun si; restigi iun aŭ ion post si: li lasis sian veston ĉe mi kaj forkuris MT lasi monon sur la tablo lasi ŝlosilon en la seruro lasi infanon hejme lasi al najbaro la ŝlosilojn de la domo se la Eternulo ne lasus al ni restaĵon MT li ekstermis ilin kaj lasis neniun restanton MT la beroj lasas post si en la mano makulon Z
(figurasence) se kalumnio eĉ pasas, ĝi ĉiam ion lasas Z la febro lasis min sufiĉe pri tio, mia amata; ni lasu ĝin Z la floroj estis tute lasitaj al si mem kaj kreskis sovaĝe Z
b ne teni plu iun aŭ ion ĉe si; ne devigi resti iun aŭ ion ĉe si: lasu min! — ekkriis Marta kaj ŝi ektiris sian brakon Z lasu min for por du monatoj MT
(figurasence) Mi lasis ilin al la kaprico de ilia koro,
Ke ili iru laŭ siaj intencoj MT
ni lasas ĝin Esperanton nur al tiu natura evolucio, kiu regas ĉiun naturan lingvon Z
2 toleri ies staton aŭ agon, kaj pli precize:
a ne malhelpi, ke iu aŭ io restu en ia stato: lasu lin trankvila! Z lasu min sola Z lasi lokon neokupita lasi lokon libera Z ĉu Mi povas lasi tion sen puno? MT feliĉaj , kiuj lasas en libereco la piedojn de la bovo MT
b ne malhelpi, ke iu aŭ io estu ie aŭ iru ien: ĝi struto lasas sur la tero siajn ovojn MT lasu lin ĉe lia tasko! ŝteliston neniu lasas en sian domon FE
c ne malhelpi, ke io okazu: ĉu vi pensas, ke ŝi volus naĝi aŭ lasi, ke la akvo fermiĝu super ŝi? Z kaj vi volas do lasi, ke viaj talentoj en vi aerdisiĝu? Z lasu min nun iom dormeti Z li min lasos libere iri Z mi pacience lasis ŝin paroli SSz li lasas antaŭeniri Ĥlestakovon kaj sekvas post li Z lasi fali la manojn Z zorgu vivon vian kaj lasu vivi alian Z lasu min nur agi Z lasu la infanojn veni al mi NT la maljuna reĝo lasis ilin infanojn ludi kun lia sceptro Z ŝi lasis la venton ludi kun ŝiaj longaj haroj Z eĉ inter la garboj lasu ŝin kolekti MT ne lasu rimarki, ke ni parolas pri sekretoj Z
1 Se en tia konstruo oni uzus transitivan infinitivon kun objekto, oni estigus konfuzon inter ties subjekto kaj objekto, ambaŭ akuzativaj; tial, aŭ oni devas subkompreni la semantikan subjekton de la infinitivo: mi preferus lasi derompi al mi la brakojn mi lasis ilin tute ĉirkaŭfermi Z aŭ tiun subjekton oni esprimas en nerekta formo: ni lasu al la amasoj, taksi la aperojn laŭ ilia ekstera brilo Z
2 Ĉe la subkompreno de la semantika subjekto, Zamenhof rigardas la verbon lasi kaj la sekvantan infinitivon kiel unu solan kunmetitan verbon, kaj uzas la refleksivon en rilato al la subjekto de lasi: ĉu mia alte fluganta spirito devas lasi alligi sin per ĉeno ? Z ne lasis li esplori sin Z
3 Kiam la semantika subjekto de la infinitivo estas la sama kiel tiu de lasi, la infinitivo akiras pasivan sencon, kaj la triapersona pronomo iĝas refleksiva: mi lasis min kapti neatendite Z ŝi lasis sin peli de la ondoj kien ili volis Z pacience ŝi lasis sin levi sur la dorson de la ĉevalo Z nur tre malmultaj lasis sin kapti per lertaj vortoj Z ĉi tiu persono tamen ne lasis sin fortimigi Z li ne lasis sin konsoli Z la ĉefpastro ne lasis sin distri de siaj ideoj B ŝi lasis sin trompi de li
4 La diferenco inter igi kaj lasi estas, ke igi signas volon, ordonon aŭ efikan agon, dum lasi signas cedon, rezignacion aŭ ne-kontraŭstaron. Komparu: mi lasos fari mesojn mi ne malpermesos tion kaj: mi igos fari mesojn mi pagos por ili Tiun distingon Zamenhof plurfoje preteratentis, ekz.: (arĥaismo) vi lasis min voki vi vokigis min Z
laso, lasado ago lasi: lasado ne estas permeso
lasadi daŭre aŭ ripete lasi: tiam ŝi lasadis sin voki kaj konduki Z la fiŝoj lasadis sin karesi Z
lasitaĵo tio, kion oni lasis: ili levis la lasitaĵojn de sur la planko
allasi
1 lasi iun veni al si: li nevolonte allasas intervjuistojn
2 io esti akordigebla kun io: teksto, kiu allasas plurajn signifojn tiu regulo allasas esceptojn
allasebla tia, ke oni povas ĝin allasi: tiu interpretado de la leĝo ne estas allasebla
delasi ne teni ion plu; ne malhelpi, ke iu aŭ io falu aŭ foriru: mi tenis lin, kaj ne delasis lin, ĝis MT la mantelon ŝi delasis kun rideto la pentrita pordo ankoraŭ delasas farbon
MARN delasi kablon kun bruo la ankroj estas delasitaj Z
duontralasa, duontralasanta KEMI membrano retenanta la koloidajn substancojn kaj tralasanta la kristaloidajn. Sin. duonpermeabla.
ellasa kapabla ellasi ion el io: ellasa klapvalvo de vapormaŝinoj
ellasi
1 lasi iun eliri aŭ elkuri: mi ellasus la hundojn Z la rabistoj terurite ŝin ellasis Z Noa malfermis la fenestron kaj li ellasis korvon MT nun, ho Eternulo, Vi ellasas Vian servanton,
Laŭ Via vorto, en paco NT
➞ forliberigi, forpermesi.
2 lasi ion eliĝi: vazo fendita ellasas sian akvon ellasi larmojn ellasi sangon ellasi krion ellasi la lastan vivelspiron (figurasence) ellasi sian ĝojon
3 LING lasi ion neesprimita: oni plej ofte ellasas la pronomojn en la turka BKe
ellaso ago de homo aŭ aparato, kiu ellasas ion:
2 ĝi malpliigas la ellason de forcejgasoj JPa
3 la kutima ellaso de vokaloj povas kelkfoje malfaciligi la komprenon de teksto GMc
➞ ellastubo.
ellasilo
1 ELEK meĥanismo en ŝaltilo por estigi rompon de cirkvito.
2 MUZI en piano tiu peco de la meĥanismo, kiu puŝas la martelon ĝis 2 mm de la kordoj kaj lasas ĝin libere frapi.
3 TEKN en horloĝo dentorada meĥanismo, kiu lasas turni la ĉefan radon po unu dento ĉe ĉiu movo de la pendolo 2 aŭ la balanciero 1.
4 ARME TEKN ĉe pafilo malgranda hokforma parto, kiun oni tiras per la fingro por pafi. Sin. ĉanhoko.
enlasi lasi iun aŭ ion eniri aŭ penetri: oni enlasis nin internen Z li ne enlasas puŝon en sian buŝon Z enlasi hundon en la ĉambron B
flanklasi, flankenlasi meti ion flanken, neatentante ĝin; malzorgi pri io: mi dum kelkaj vesperoj legis ĝin, flankenlasinte la aliajn okupojn BKo ➞ formeti.
forlasi
1 forirante restigi iun sola: tiu forlasis la brutojn kaj ekkuris al Elija MT ŝi povis esti certa, ke li ŝin ne forlasos Z mia Dio, kial vi forlasis min? NT oni akceptas laŭ vizaĝo, oni forlasas laŭ saĝo Z
(analoge) li diris kaj forlasis la ĉambron Z birdo, kiu forlasis sian neston MT
(figurasence) tamen la pensoj ŝin ne forlasis Z tiu ideo neniam min forlasadis Z vero vin ne forlasu MT
2 (figurasence) rezigni pri io; demeti ion de si; ne plu okupiĝi pri io: mi decidis forlasi mian intencon Z tenu forte la instruon, ne forlasu ĝin MT forlasu la malsaĝaĵon, kaj vivu MT ili forlasis la interligon de la Eternulo MT ĉiu kreditoro, kiu pruntedonis ion al sia proksimulo, forlasu tion MT
forlaso ago forlasi: forlaso de edzino forlaso de la hejmo post paso de sep jaroj faru forlason de ŝuldoj MT
forlasita senigita je ĉia akompano aŭ helpo: forlasita infano sengepatra
forlasito
1 iu forlasita: la forlasitino havos pli da infanoj MT
2 MARN vaganta aŭ grundinta ŝipo, forlasita de sia ŝipanaro.
forlasiteco stato de io aŭ iu forlasita: granda estos la forlasiteco dezerteco en la lando MT
fumellasilo aranĝaĵo por ellasi fumon de fajro. ➞ kameno.
liberlasi lasi ion libera: saliko liberlasata al si mem Z
lumtralasa tia, ke ĝi tralasas lumon: lumtralasa vitro lumtralasa kurteno lumtralasa nebulo ➞ diafana, travidebla.
neforlasebla tia, ke oni ne povas ĝin forlasi: neforlasebla enspezfonto ➞ nemalhavebla.
netralasa hermetika 1.
postlasi restigi post si: postlasi heredaĵon postlasi monsumon al institucio lia vizito postlasis fortan impreson
postlasaĵo tio, kion oni postlasis: sin nutrante per la postlasaĵoj restintaj sur la tablo FDi la teknikistoj trovis ankaŭ kelkajn postlasaĵojn, ekzemple unu haron kaj mikroskopan frotaĵon de ŝu-ciro CPi testamenta postlasaĵo Z ni interpretu la zamenhofan postlasaĵon se eble en la kunteksto de lia vivotempo AKü ➞ legaco.
preterlasi
1 lasi iun preteriri: neniu volis halti por preterlasi la alian
2 lasi ion netuŝita; ne preni aŭ ne atenti ion preterpasante: tiaspecan okazon mi ne volas preterlasi Z preterlasi vorton dum la kopiado en lingvaj demandoj la principoj estas tiel delikataj kaj tiel multaj, ke estas preskaŭ neeviteble, ke kelkaj estos preterlasataj Z ➞ neglekti, salti, orfo.
relasi post agado, funkciado k.s. lasi ion reveni al la antaŭa stato: relasi la vaporon relasi la tension relasi la premon (figurasence) sin relasi malstreĉi la muskolojn aŭ la mensan aktivecon ➞ malstreĉiĝi
relaso, relasado ago relasi: relaso de klavo relasado de la tuta korpo
sangellasi MEDI sangeltiri.
tralasa, tralasanta tia, ke ĝi tralasas fluidon, likvon ktp: tralasa grundo tralasa membrano tralasa tavolo Sin. permeabla, trairebla. ➞ lumtralasa.
tralasi lasi iun aŭ ion trairi: tralasi hundon tra la florbedoj maldensa kurteno, kiu tralasis la lumon terpoto, kiu tralasas akvon ➞ liki