PIV 2026 · Artikolo 9339

★libera

Litero L★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 37
  1. libero
  2. liberec/o
  3. liberec/an/o
  4. liberec/an/ism/o
  5. liberig/a
  6. liberig/i
  7. liberig/o
  8. liberig/ad/o
  9. liberiĝ/i
  10. liberiĝ/o
  11. liberul/o
  12. antaŭliberig/i
  13. deliberiĝ/i
  14. devlibera
  15. disliberig/i
  16. disliberiĝ/i
  17. doganlibera
  18. elliberig/i
  19. elliberiĝ/i
  20. forliberig/i
  21. forliberiĝ/i
  22. konscienc/oliberec/o
  23. kubutlibera
  24. laborliberec/o
  25. mallibera
  26. malliberec/o
  27. malliberej/o
  28. malliberig/i
  29. malliberul/o
  30. politik/a malliberul/o
  31. pro/opini/a malliberul/o
  32. pekliberig/i
  33. pekliberig/o
  34. pekliberig/ad/o
  35. pens/oliberec/o
  36. presliberec/o
  37. troliberec/o
★ libera
1 iu povanta iri laŭ sia plaĉo, ne haltigite de baroj: tute libera, kiel birdo aera Z lasi la hundon libera en la korto vi povas forlasi min, vi estas libera post dutaga arestado, li fariĝis denove libera ligu lin kaj estu liberaj! Z la rajto libere promeni en la parko
2 iu povanta agi laŭ sia volo, ne malhelpate de socia aŭ morala regulo: vi estas libera akcepti aŭ rifuzi vi estus nun tute libera fari al vi justecon Z vi fariĝas tro libera petolema Z infanoj eldiras libere, kion ili havas en la koro Z plenumu mian peton
Libere, kiel diktas via sento! Z
vivu mizere, sed vivu libere Z favorato, kiu volis nur havi la privilegion libere paroli kun ŝi Z libere diskuti pri la seksaj aferoj ➞ arbitra 1, spontanea.
3 politike sendependa: libera mi naskiĝis, kiel viro Z libera civitano de libera respubliko la loĝantoj scipovis konservi sufiĉe liberan komunuman aranĝon Z la mondfama libera imperia kaj komerca urbo Frankfurto Z UN organizis liberajn elektojn en Orienta Timoro ➞ aŭtonoma, aŭtarkio.
4 kapabla memstare pensi: la homo sentas sin libera Lanti estis unu el tiuj liberaj spiritoj, kiujn timigas nenia revolucia ideo havi liberan elekton inter Z FILO la libera volo
5 io kapabla moviĝi sen baro aŭ sen ĝeno: liberaj haroj la libera moviĝado de ŝia talio kapabli liberan elparoladon de la lingvo doni liberan kuron al mono Z TEKN libera rado de biciklo rivoluanta per inercio ➞ idli FIZI libera energio liberaj atomoj la sonoriloj pendas inter du traboj ekstere kaj libere Z li certiĝis, ke la ponardo libere ludas en la ingo
(figurasence) tiam ni ekspiros tute libere Z lasi libere flui la kritikojn
➞ facila.
6 BOTA ne kuniĝinta: liberaj karpeloj liberaj stamenoj liberaj sepaloj liberaj petaloj
7 iu aŭ io disponebla; neokupita: mi venis al li kaj mi trovis lin libera Z ŝia mano estas ankoraŭ libera ŝi ne edziniĝis havi la koron libera ne ami ĉu la seĝo estas libera? ĉu vi havas ankoraŭ liberan ĉambron? lasu liberan interspacon inter unu grego kaj alia MT la vespero restas libera por la vizito de la urbo mi havas nenian liberan tempon s-ro Rosenberger en liberaj minutoj eldonas cirkulerojn Z
(figurasence) estu virino tute, donu vin libere senrezerve al la instinkto Z lia kor’ libere sin fordonis al la ĝojo Z
➞ vaka.
8 spaco aŭ tempo ne prezentanta barojn aŭ malhelpojn: ili rajdis eksteren al la libera stepo Z sur la libera maro naĝis ŝipeto Z sub la libera ĉielo Z flugi en la libera aero ni elatendis la tempon, kiam la vojoj fariĝis liberaj Z sola vojo libera al la fundo rivera Z FERV vojo libera inter du signaliloj (figurasence) ĉiun libron, verkitan en la lingvo internacia, libere povas, kun vortaro en la mano, legi ĉiu Z
9 io ne submetita al specialaj leĝoj, difinitaj kondiĉoj: libera aliro al ĝardeno publika Z libera eniro eblo eniri, sen devo pagi aŭ aĉeti libera importado libera komerco sen dogano kaj limigoj libera trafiko certigi la liberan plenumadon de la diversaj kultoj lando, en kiu la gazetaro estas libera Esperanto estas libera apartenaĵo de la tuta mondo Z libera amo ne sankciita de ekleziaj aŭ ŝtataj instancoj liberaj versoj ne sekvantaj la kutimajn metrikajn regulojn libera traduko ne laŭvorta ĉiu povas libere, petante nenies permeson kaj nenion al iu pagante, eldoni en aŭ pri Esperanto Z ne facile tradukeblajn frazojn tute elĵeti, aŭ traduki ilin libere Z
10 iu aŭ io senigita je; ŝirmita kontraŭ: nia trupo estas sufiĉe libera de tiaj mankoj Z mi estas libera de mia peko MT esti libera de maltrankvileco Z esti libera de zorgoj B esti libera de ĉia pasio libera de ŝuldoj libera de promeso la Esperanta gramatiko estas libera de esceptoj spirito libera je antaŭjuĝoj varo libera je doganpagoj KEMI la solvaĵo estas libera je kuprojonoj bone pripensu tion libere de ĉia fremda influo
libero stato, en kiu oni estas libera (plej vastasence): pli bona pano sen butero, ol kuko sen libero Z fratoj, al sun’, al libero! revolucia kanto
libereco
1 stato de homo, kiu ne apartenas al mastro: doni la liberecon al sklavo
2 stato de civitano, kiu ne dependas de arbitra regado: lando de libereco Usono, mi vin salutas! Z la libereco elkovas kolosojn Z morto aŭ libereco! Z batali pro por libereco Z la persona libereco certiganta, ke la civitanoj povas esti malliberigitaj nur en la okazoj difinitaj de la leĝo politika libereco certiganta al la civitanoj partoprenon en la regado libereco de la kredo libereco de la gazetaro forigo de ĉia cenzuro libereco de kunveno libereco de instruado libereco de komerco ➞ rajto.
3 stato de lando, kiu ne estas submetita al fremda ŝtato: Pollando jam plurfoje perdis sian liberecon la grandaj konkerantoj facile piedpremas la liberecon eĉ de siaj aliancanoj la libereco de la maroj garantianta al la ŝipoj de ĉiuj regnoj la rajton navigi sur ĉiuj maroj
4 stato, en kiu la agoj de homo ne limiĝas de baroj: post la malliberejo venis nun libereco Z forpreni ies liberecon Z doni la liberecon al kondamnito Z ĉu ni ne batalas pro kapo kaj libereco? Z reakiri sian liberecon ULi libereco de la penso se oni agnoskas nenian alian aŭtoritaton ol tiun de la prudento li ne ĝuas eĉ unu horon da libereco pro troa okupiteco li neniam edziĝis, por gardi sian liberecon vi povas paroli kun plena libereco mi tiel longe ŝanceliĝadis, antaŭ ol mi fordonis mian personan liberecon kaj subskribis la kontrakton de Hachette Z
5 rajto, kiun oni donas al si mem, aŭ kiu estas donata: mi rezervas al mi plenan liberecon denove repreni la eldonadon Z lasi al iu la liberecon montri siajn sentojn Z mi donos al vi la liberecon fari ĉion, kio al vi plaĉos Z preni al mi la dolĉan liberecon vidi iom la belan societon Z li ne tro donu liberecon al siaj pugnoj Z
liberecano POLI FILO adepto de maksimuma libereco individua. ➞ anarĥiisto.
liberecanismo POLI FILO doktrino de liberecanoj.
liberiga rilata al libero: liberiga rapido
liberigi
1 fari iun aŭ ion libera fizike: liberigu lin de l’ katenoj Z li retenis ŝin per la brako
Ŝi liberigis sin Z
liberigu nin Dio, de l’ sovaĝaj Normandoj! Z liberigu vin de ili forsendu ilin Z liberigi al iu la vojon ebenigu la vojon, liberigu ĝin de ŝtonoj MT liberigi la lingvon de senutila balasto
2 fari iun aŭ ion libera jure aŭ socie: mi tre dezirus liberigi min de edzino, kiu min malhonoras Z liberigita je siaj ŝuldoj la milita estraro min tute liberigis de veturado al milito Z atesto, kiu liberigas de depago liberigi la sorton de la virinoj oficiala ➞ emancipi.
3 fari iun aŭ ion libera politike: liberigi sklavon liberigi servutulon liberigi iun el sklaveco MT la liberiginto de Svisujo Z sin liberigi de fremda jugo
4 fari iun aŭ ion libera spirite aŭ morale: la mensogo neniam liberigas nian bruston Z liberigu min de zorgoj! Z liberigu vin de viaj pekoj per justeco MT liberigi iun de liaj suferoj Z liberigi iun de lia promeso liberigi iun de mensoga akuzo liberigita de sia respondeco Z ellerninte unu vorton «mal», ni jam estas liberigitaj de la lernado de grandega serio da vortoj Z por ke mi estu liberigita de senfina skribado de longaj leteroj al ĉiu amiko aparte Z antaŭparolo liberigas de postparolo Z ➞ malŝarĝi, evitigi.
liberigo, liberigado ag(ad)o liberigi: letero pri liberigo Z milito de liberigado
liberiĝi iĝi libera: liberiĝi de teda gasto B Anneto liberiĝis de li por ĉiam Z ĉi tiu aventuro servu al mi por liberiĝi de ŝi Z vi tiam liberiĝos de l’ malbeno Z li ne promesas nur por embarase momente liberiĝi de l’ petanto Z KEMI gaso liberiĝas ĉe la reakcio
liberiĝo ago liberiĝi: doni al iu la liberiĝon Z kanto pri la liberiĝo de la homaj animoj en Kristo Z
liberulo
1 homo, kiu ne estas sklavo aŭ servutulo.
2 homo socie libera: liberulo iras, kien li deziras Z
antaŭliberigi malŝarĝi iun je peza devo aŭ neceso: li malsupreniris al la malfeliĉa virino, por antaŭliberigi ŝin de la malfacila iro por la almozo Z
deliberiĝi deiĝi liberiĝante: dum li alpremis siajn lipojn al la floro, folieto petalo deliberiĝis kaj falis Z ne deliberiĝos la zono de ĝia lumbo MT
devliberaliberiĝinta je sia devo. ➞ kvita.
disliberigi disigi ion liberigante: la pastro disliberigos la harojn sur la kapo de la virino MT la filinoj de la diablo kun disliberigitaj haroj Z
disliberiĝi disiĝi liberiĝante: mi ŝutas al ŝi floraĵojn sur la harojn, kiuj disliberiĝis Z
doganlibera ne devanta pagi doganon.
elliberigi eligi iun aŭ ion liberigante: la reĝidino estis elliberigita el la kupra kastelo Z
elliberiĝi eliĝi liberiĝante: la arbo sentis, ke ĝiaj radikoj elliberiĝas el la tero Z
forliberigi lasi iun foriri libera aŭ libere: Josuo benis ilin kaj forliberigis ilin MT David forliberigis Abneron, kaj li iris en paco MT mi ne forliberigos vin, antaŭ ol vi min benos MT la juna knabino forliberigis la veturiliston Z
forliberiĝi foriri libera: (figurasence) en tiu momento, kiam ŝiaj pensoj forliberiĝis de ŝia tuta vivo Z
konsciencolibereco rajto de homo agi laŭ siaj moralaj kredoj.
kubutlibera libera movi la kubutojn aŭ (figurasence) agi ĝenerale.
laborlibereco rajto de salajrulo ne partopreni en striko.
mallibera ne kapabla iri aŭ agi laŭ sia volo: ne insultu mizeran, ne moku malliberan Z
mallibereco stato de iu, kiu ne kapablas agi laŭ sia volo: li finis sian tempon de mallibereco
malliberejo konstruaĵo (aŭ parto de konstruaĵo), kie estas enŝlositaj arestitoj aŭ kondamnitoj: oni ĵetis min en malliberejon Z li estis metita en la malliberejon de lia hereda kastelo Z severa malliberejo Z ➞ arestejo, kaptitejo, karcero, prizono.
malliberigi
1 meti iun en malliberejon.
2 (figurasence) limigi ies agpovon: en tiaj okazoj, kie kelka libereco alportas al ni nenian malutilon, kial ni devus senbezone nin malliberigi? Z
malliberulo iu, kiu restas en malliberejo laŭ verdikto, pro venkiteco k.s.: la malliberulo, kiun la tintanta fera ringo vekas el la sonĝoj de la libereco Z la monstro distranĉis la ligilojn de la malliberulo Z ➞ prizonulo.
politika malliberulo, proopinia malliberulo homo enprizonigita pro siaj politikaj opinioj, religia kredo k.s.
pekliberigi pardoni kaj nuligi la pekojn de iu: pekliberigos ilin la pastro, kaj estos pardonite al ili MT Sin. absolvi.
pekliberigo, pekliberigado ago pekliberigi: kiam li finos la pekliberigadon de la sanktejo MT
pensoliberecorajto de civitano libere pensi pri politikaj aŭ religiaj aferoj.
preslibereco rajto donita al ĉiu presi kaj publikigi siajn opiniojn, sen antaŭa permeso de la registaro.
trolibereco libereco tia, ke ĝi ofendas la regantajn morojn.