PIV 2026 · Artikolo 13221
1reala
Derivaĵoj en la artikolo 25
1 reala
1 efektive ekzistanta kaj kontrolebla kontraste al imagata aŭ ŝajna: unu reala objekto kaj ĝia bildo en spegulo la ŝanĝiĝantaj pensoj en ŝia sonĝo akceptis la formon de realaj bildoj Z realaj bezonoj de la popolo KRIS la reala ĉeesto de Kristo en la eŭkaristio Sin. efektiva, fakta. ➞ objektiva 1.
2 havanta la ecojn de ĉio materia kontraste al ideala: la reala mondo ne la terparadizo tio estas la reala vivo ne tiu de la romanoj k.s. nia reala, proza tempo FK ➞ praktika.
3 JURO koncernanta aĵon kontraste al persona: hipoteko estas reala rajto pri konstruaĵo, bieno k.s.
reale en reala maniero: ĉar la projekto pri Delegitoj estas ankoraŭ nur diskutota kaj la societoj ankoraŭ ne alkonformiĝis al ĝi reale, tial Z ĉu vi reale intencas pagi al ŝi la vojaĝon?
realo tio, kio efektive ekzistas, sendepende de nia perceptokapablo kaj konceptomaniero.
realaĵo io efektive ekzistanta: realaĵo, ne fabelo B li opiniis, ke li enveturas rekte en la landon de aventuroj, kaj tamen ĉirkaŭe estis nuda realaĵo Z la sonĝo staris ankoraŭ antaŭ ŝi tiel vive, kvazaŭ ĝi estus realaĵo Z la krudaj realaĵoj de la vivo en grandegaj urboj
realeca
1 simila al la realo: pri roboto ĝia aspekto, tre realeca, povas kaŭzi maltrankvilon en iuj homoj Ko
2 realisma 2: raportoj donas realecan bildon pri la jura situacio en diversaj landoj ULi ni ne forgesu la realecan aliron de Zamenhof SOR
realeco eco de io, kio estas reala: kredi je la realeco de la videbla mondo
realigi fari ion reala: sinjoro Eduardo havis simpation al mi kaj li realigis tiun simpation en tia maniero Z kiom da kandidatoj realigis sian programon, kiam ili estis elektitaj? homoj, kiuj efektive realigis sian revon SJo ➞ efektivigi, plenumi.
realigo, realigado ag(ad)o realigi: la baldaŭa realigo de esperantismo Z realigo de la celoj OE realigo de la projekto EGv la realigo de la vokaloj povas esti iom elasta JWe antaŭ ol ili komencas la realigadon de siaj projektoj Z
realiĝi iĝi reala: la revo de miljaroj komencas realiĝi Z ĉiuj miaj deziroj realiĝis B
realiĝo ago realiĝi: projektoj, kiuj de realiĝo staras ankoraŭ tre malproksime Z
realisma
1 rilata al ismo: realisma dramo realisma portreto ALö realisma verkisto TCa realismaj detaloj MBo realismaj biografioj de fikciaj personoj OE
2 praktika kaj neidealisma: ni restu realismaj OE realismaj buĝetoj SMG realismaj, fidindaj politikistoj FGR Sin. realeca 2.
realismo
1 BELA BELE doktrino, laŭ kiu la literaturo kaj arto devas prezenti la naturon tia, kia ĝi ekzistas, inkluzive de ĉio malbela kaj vulgara: la realismo de la flandra arto ➞ naturalismo.
2 FILO skolastika doktrino, laŭ kiu la universalaĵoj, aŭ ĝeneralaj ideoj, havas objektivan ekziston. ➞ nominalismo.
3 FILO sistemo, laŭ kiu la aĵoj, kiel objektoj de nia perceptado, havas realan ekziston. ➞ ideismo.
magia realismo moderna tendenco de la sud-amerika literaturo, konsistanta en kunigo de ĉiutagaj realaĵoj, magio kaj popolaj fabeloj.
socialisma realismo en Sovetio kaj socialismaj landoj realismo, laŭ kiu ĉiuj formoj de arto devis plenumi «socian mendon», t.e. speguli la regantajn politikajn principojn.
realisto adepto de realismo.
fotorealismo BELA artformo, en kiu oni provas pentre (aŭ skulpte) kopii foton tiom detale kaj precize, kiom estas eble.➞ superrealismo 1.
hiperrealismo BELA (evitinde) = superrealismo.
senrealeco eco de io, kio ne havas realecon.
superreala = (prefere) surreala.
superrealismo
1 BELA speco de fotorealismo, en kiu oni provas pentri aŭ skulpti kun pli da fajnaj detaloj ol estas percepteble en rigardado de la realo.
superrealisto = (prefere) surrealisto.
surreala strange aŭ sonĝosimile nerealeca: la insulo estas ĉirkaŭata de blua akvo, sur kiu kvazaŭe flosas la ruĝa sanktejo Icukuŝima — ĝi aspektas kiel io tute surreala Ko
surrealismo BELA BELE
1 arta skolo bazita sur la ideoj de surrealismo 2, karakterizata de nerealecaj (surrealaj) bildoj aŭ de puraj abstraktaĵoj.
2 FILO filozofio, kiu emfazas la imagajn povojn de la subkonscio, ellaborita i.a. de André Breton en la 1920-aj jaroj.
surrealisto adepto de surrealismo.