PIV 2026 · Artikolo 15268
★tago
Derivaĵoj en la artikolo 36
- taga
- tage
- tager/o
- tagiĝ/i
- tagiĝ/o
- antaŭtago
- bazartago
- civil/a tago
- ĉiutaga
- ĉiutagec/o
- du/ontaga
- du/ontago
- dumtaga
- fast/otago
- fest/otaga
- fest/otago
- kelkataga
- labortago
- laŭtage
- longataga
- maj1tago
- mal/longataga
- mez/a tago
- nask1/iĝotago
- nask1/otago
- plentago
- religi/a tago
- ripozotago
- sider/a tago
- sun/a tago
- ver/a tago
- supertago
- unu/ataga
- unutaga
- Zamenhof-tago
- Zamenhof/a Tago
★ tago
1 ASTR tiu tempopeco, kiu pasas dum unu plena rotacio de la tero ĉirkaŭ sia akso: la jaro havas proksimume 365 tagojn la kvindek-unua tago de la jaro FE li ne vivos pli, ol unu tagon FE ➞ diurno, tagmezo, antaŭtagmezo, posttagmezo.
2 tempopeco, dum kiu la suno prilumas difinitan parton de la tero (inkluzive aŭ ne de la krepuskoj): estis lume, kiel dum tago LiZ leviĝi antaŭ la tago estas jam hela tago en vespero de tago MT en luma tago Z kiu ĉion formanĝis en tago, malsatos vespere Z matenas, vesperas — kaj tago malaperas Z la tago finiĝas tagoj plilongiĝas mi veturis du tagojn kaj unu nokton FE (figurasence) tio estas klara kiel tago
3 tago 2 uzata kiel unuo de tempo por difini daton k.s.: kiun tagon havas ni hodiaŭ? li malbenis la tagon, en kiu li estis naskita FE post ok tagoj de hodiaŭ antaŭ tri tagoj mi vizitis vian kuzon FE difini tagon por rendevuo li revenis en la tago difinita unu tagon en nedifinita dato, antaŭa aŭ posta ŝi unu tagon tiel perdis la orientiĝon, ke Z unu tagon marrompiĝis ŝipo Z en kio nome konsistus la malfeliĉo , se en unu bela tago montriĝus, ke ne ekzistas jam plu nacioj Z iun belan tagon en la estonteco ELa de unu tago al la sekvanta tio povas okazi en ĉiu tago ne zorgu pri la morgaŭa tago NT morgaŭ estas la amata tago de mallaboruloj Z ➞ tagdeko.
4 tago 2 kiel la dato de speciala evento: en la tago de Bazilo Egiptano Z en la tago de la sankta Neniamo Z la unua tago de la jaro preparata por la tago de milito MT ne helpos riĉo en la tago de kolero MT la tago de la Eternulo MT la tago de la Lasta Juĝo
5 tago 2 rigardata rilate al la vetero: estis malfrua sezono, la tagoj estis mallumaj Z tago tagon sekvas, sed ne similas proprasence kaj figurasence defluilo en pluva tago MT en varmega tago mi amas promeni en arbaro FE ne laŭdu la tagon antaŭ vespero proprasence kaj figurasence Z en la unuaj tagoj de la printempo Z
6 tago 2 rigardata rilate al la uzo, kiun ni faras el ĝi: mi finos la tutan libron en kvar tagoj FE Dio kreis la mondon en ses tagoj kaj ripozis la sepan, rakontas la Biblio labori la sep tagojn de la semajno trinku la medikamenton po du kuleroj en ĉiu tago ĉi tiun tagon mi pasigis solece kaj malgaje por ĉiu tago mi ricevas kvin frankojn FE ne en unu tago elkreskis Kartago Z tago festa — for aferoj Z lia tago pasadis en preĝado kaj studado Z tiu ĉi grava tago restos por mi ĉiam memorinda FE eĉ por plej terura tago venas vespero Z sufiĉa por la tago estas ĝia propra malbono al ĉiu tago ĝia plago NT bonan tagon!
7 plurale (figurasence) periodo de la homa vivo: liaj tagoj estu malmultaj MT miaj tagoj forflugis pli facile, ol bobeno de teksisto MT en la tagoj de la mizero kaj de la elprovado Z la tagoj en Bulonjo estos por ĉiam la plej gravaj tagoj en la historio de Esperanto Z plimultiĝos viaj tagoj MT li jam konis pli belajn tagojn li preparas al si azilon por la tagoj de sia maljuneco pasigi siajn tagojn en paco
taga
1 okazanta aŭ farata dum la tago: taga laboro taga veturado ➞ tagdaŭra.
2 laboranta aŭ aganta dum la tago: tagaj birdoj la taga skipo
tage dum la tago: tage estas pli varme, ol nokte B iri tien, kie ŝiaj pensoj restis tage kaj nokte Z
tagero ia parto de la tagnokto (mateno, vespero ktp):bonan tageron! al aŭskultantoj en diversaj horzonoj
tagiĝi iĝi lume en la komenco de tago: kiam komencis tagiĝi Z kial rapidi? Apenaŭ tagiĝas! (figurasence) subite komencis iom tagiĝi en lia animo Z ➞ krepuskiĝi, elkrepuskiĝi.
tagiĝo tiu momento, kiam la lumo de la suno komencas aperi ĉe la horizonto: ne atendante la tagiĝon, ni forveturis en la sama nokto B ĉe la tagiĝo Z ĝis plena tagiĝo MT tagiĝo radias en rond’ G
antaŭtago la tago ĝuste antaŭa al la koncerna.Sin. hieraŭo.
bazartago tiu tago, en kiu regule okazas la urba aŭ vilaĝa bazaro.
civila tago 24 horoj de noktomezo ĝis noktomezo.
ĉiutaga
1 okazanta aŭ aperanta ĉiun tagon: mi ne povas resti tro longe sen ĉiutaga perlaborado Z ĉiutaga gazeto ➞ ĵurnalo B
2 banala aŭ ordinara: ni tiel alkutimiĝis al ili mirindaĵoj, ke ni nomas ilin aferoj ĉiutagaj Z
ĉiutageco eco de io ĉiutaga; banaleco: la griza ĉiutageco de la homa vivo
duontaga konsistanta el duontago: duontaga plugado MT estas proponataj pluraj duontagaj kaj kelkaj tuttagaj ekskursoj Ko
duontago duono de tago: perdo de duontago aŭ de tuta tago Z
dumtaga okazanta dum la tago: dumtaga dormado
fastotago tago de fasto: la fastotago de la kvara monato MT
festotaga rilata al festotago: festotaga laboro estas sen valoro Z
festotago tago de festo: elekti iun komunan festotagon por la Esperantistoj Z li en festotagoj iris en la preĝejon Z
kelkataga daŭranta aŭ vivanta dum kelkaj tagoj: kelktaga ekzerciĝo Z
labortago tago, dum kiu oni kutime laboras, ne ripozas: ŝia tago de Dio, ŝia sabato, estis labortago de la Kristanoj Z ➞ ferio.
laŭtage laŭ la taga laborado: pagata laŭtage kontraste kun laŭpece aŭ laŭmonate
maj1tago la unua de Majo 1.
meza tago tago, kies daŭro estas la meznombro de la daŭro de la efektivaj tagoj.
nask1iĝotago, nask1otago datreveno aŭ tago mem de ies naskiĝo: pri pupo hodiaŭ estas ankaŭ ĝia naskiĝtago; tial ne mankos donacoj Z ŝia naskotago estis ĝuste en la mezo de vintro Z
plentago tago 1: dudek kvar horoj faras unu plentagon Z
religia tago tago de unu sunsubiro ĝis la sekvanta.
ripozotagosemajna tago, en kiu laboristo, komercisto aŭ oficisto regule ne laboras.
sidera tago tago mezurita laŭ sidera tempo, ĉirkaŭ 4 minutojn malpli longa ol suna tago.
suna tago, vera tagodaŭro inter du pasoj de la suno super la sama meridiano: pli-malpli 24 horoj kun iomete da variado tra la jaro.➞ suna tempo.
supertago tago aldonita en superjaro.
unuataga okazanta en la unua tago.
unutaga tia, ke ĝi daŭras nur unu tagon: unutaga muŝo Z ➞ efemera 1.