PIV 2026 · Artikolo 10817

1★naski

Litero N★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 41
  1. naska
  2. nasko
  3. naskad/o
  4. naskant/in/o
  5. naskem/a
  6. naskig/i
  7. naskiĝ/a
  8. naskiĝ/i
  9. naskiĝ/o
  10. naskit/a
  11. naskit/o
  12. naskit/ar/o
  13. Budh/onasko
  14. denaska
  15. denaskiĝ/a
  16. denaskul/o
  17. dunaskit/o
  18. frunaskit/o
  19. ĵusnaskit/o
  20. kristnasko
  21. Kristnasko
  22. kunnaskit/a
  23. kvarnaskit/o
  24. misnaski
  25. mort/onaskit/o
  26. moŝtnaskit/a
  27. novnaskit/o
  28. ov1naska
  29. ov1naskul/o
  30. ov1/o/vivnaska
  31. ov1/o/vivnaskul/o
  32. plurnaskit/o
  33. postnaskaĵ/o
  34. renaskiĝ/i
  35. trinaskit/o
  36. unu/enaska
  37. unu/enaskit/a
  38. unu/enaskit/o
  39. vivnaska
  40. viv/onaska
  41. vivonaskul/o
1 ★ naski tr
1 ino eligi el si idon: jen vi estas graveda, kaj vi naskos filon MT ŝi naskis al li Zimranon MT la katino naskis kvin idojn Vaŝington estis naskita la dudek duan de Februaro FE kiam vi estis naskita, oni ne detranĉis vian umbilikon MT la edzino estis graveda, baldaŭ naskonta MT li instruu nin, kiel ni devas agi kun la naskota knabo MT la tempo, en kiu naskas la ibeksoj MT la filoj de Dio venis al la filinoj de la homoj kaj ĉi tiuj naskis al ili MT (figurasence) ili diras al ligno: vi estas mia patro; kaj al ŝtono: vi min naskis MT mono monon naskas Z ŝoso naskas burĝonojn ➞ akuŝi, generi.
2 (figurasence) estigi ion abstraktan: konfido naskas konfidon Z la peko naskas la morton Z amo naskas kaj subtenas la vivon Z naski disputojn B naski malpacon B tiu unua sukceso naskis multajn esperojn vi ne scias, kion naskos la tago MT ➞ krei, veki 1.
3 = (prefere) generi 3, estigi. ➞ naskigi.
naska rilata al nasko: naska febro lia naska vilaĝo
nasko ago naski: facila nasko unuafoja nasko antaŭtempa nasko ➞ naskokvanto, naskoreguligado.
naskado ripeta aŭ kutima nasko: senfina naskado de malfeliĉoj senfina naskado de konfliktoj
naskantino virino, kiu naskas: mi aŭdas krion kiel de naskantino MT
naskema multe kaj rapide naskadanta: la kunikloj estas tre naskemaj ➞ naskipova.
naskigi generi: aŭskultu vian patron, kiu vin naskigis MT
naskiĝa rilata al la naskiĝo: naskiĝa lando EPr la centjara naskiĝa datreveno de Louis Armstrong OE
naskiĝi
1 ido esti naskata; veni en la mondon: monto gravediĝis, muso naskiĝis Z pereu la tago, en kiu mi naskiĝis MT la filo, kiu naskiĝis al vi, mortos MT kaj de Kanaan naskiĝis Cidon MT mi naskiĝis en Bialystok Z
2 havi denaske ian naturon aŭ econ: kiu lupo naskiĝis, vulpo ne fariĝos Z ne ĉiuj povas naskiĝi kukumoj Z ne naskiĝu riĉa, naskiĝu feliĉa Z homo naskiĝas por suferoj, kiel birdoj por flugado MT
3 (figurasence) io estiĝi: ŝi sciis ankaŭ, ke devas naskiĝi nova ĉielo kaj nova tero Z naskiĝis en ili la malbona intenco mortigi lin MT naskiĝis en li stranga sento B tiam naskiĝis granda disputo BOTA askosporo naskiĝas interne de asko ➞ eksplodi.
naskiĝo
1 ies veno en la mondon: se la naskiĝo de homo estas produkto de bruta ekdeziro Z la kristanoj kalkulas la jarojn ekde la naskiĝo de Jesuo lia tago de naskiĝo ĝuste nun estis festata Z per sia naskiĝo ŝi apartenis ja al la klaso da homoj kleraj Z
2 (figurasence) komenco: antaŭ la naskiĝo de la mondo tia estas la naskiĝo de la ĉielo kaj la tero MT la naskiĝo de la printempo
naskita
1 eligita el la utero: infano ĵus naskita Z lia sango, kiun li estis fordoninta por la ankoraŭ ne naskitaj generacioj Z (figurasence) la «Ligo» estas infano malvive naskita Z
2 devenanta per naskiĝo: naskita de princa familio homo, naskita de virino, havas mallongan vivon kaj abundon da afliktoj MT (figurasence) se homo ne estas naskita el akvo kaj la Spirito NT
3 denaske havanta ian naturon aŭ econ: li estas naskita anglo ili estas naskitaj malamikoj de la ŝtato B s-ino Walder, naskita Peri en socioj, kie la edzina nomo estas alia ol la junulina por vilaĝa vivo mi estas naskita G esti naskita por la poezio, por la malfeliĉo
naskito tiu, kiu naskiĝis de iu: kia naskinto, tiaj naskitoj Z (figurasence) ni, naskitoj de animo kaj marĉo Z
naskitaro idaro de iu: via naskitaro estas kiel la herbo de la tero MT ➞ posteularo.
Budhonasko BUDH festo celebranta la revenon de la naskotago de Budho.
denaska
1 ekzistanta jam ĉe la naskiĝo: denaska blindeco denaska misformiĝo denaska instinkto Sin. denaskiĝa. ➞ hereda.
2 ekde la frua infanaĝo: denaska parolanto de lingvo denaska esperantisto la portugalan denaske parolas homoj sur diversaj kontinentoj HAF
denaskiĝa denaska 1: lia denaskiĝa bona humoro Z
denaskulo
1 ESPO homo, kiu parolas Esperanton denaske, akirinte ĝin dum la frua infaneco en sia ĉiutaga medio: mi estas patro de du denaskuloj, kiuj nun mem instruas Esperanton ASh
2 LING denaska parolanto de iu lingvo: li celis la argumenton ke denaskulo en nacia lingvo estas supera al fremdlingvano OE
dunaskito ĝemelo: multaj homoj scivolas, ĉu ili iuloke havas sekretan dunaskiton RPi (figurasence) dormo kaj morto estas nur du dunaskitoj Z
frunaskito infano naskiĝinta tro frue (antaŭ 8,5 monatoj da gravedeco).
ĵusnaskito novnaskito: la ĵusnaskito Z
kristnasko, Kristnasko festo (25a de Decembro), en kiu la kristanoj celebras la naskiĝon de Jesuo. ➞ Kristnaska Viro, Sankta Nikolao, kristnaska arbo, kristnaska rozo.
kunnaskita = (prefere) denaska 1.
kvarnaskito ĉiu ido el kvarope naskita idaro. ➞ ĝemelo.
misnaski ntr aborti.
mortonaskitoinfano mortinta antaŭ ol spiri.
moŝtnaskita naskita en altranga familio: ŝi rakontis al la aliaj infanoj, ke se oni ne estas moŝtnaskita, oni povas fariĝi nenio Z
novnaskito infano ĵus naskiĝinta (de nur kelkaj tagoj). Sin. ĵusnaskito.
ov1naska ZOOL reproduktiĝanta per demetitaj ovoj.
ov1naskulo ZOOL ovnaska vivulo. Sin. ovulo.
ov1ovivnaskaZOOL reproduktiĝanta per ovoj, kiuj restas en la generaj vojoj ĝis la eloviĝo: vipuro estas ovovivnaska
ov1ovivnaskulo ZOOL ovovivnaska vivulo.
plurnaskito ĉiu ido el plurope naskita idaro. ➞ ĝemelo.
postnaskaĵo MEDI placento kaj membranoj, kiuj estas ellasataj aŭ eltirataj post la akuŝo.
renaskiĝi
1 denove naskiĝi: se li renaskiĝos kiel limako, tio ne estos malpli bona sorto ol li meritas ALö ho morto, cindrigu mian korpon por ke tie, sur la kampoj de Oziriso, mi ne renaskiĝu sklavo... B
2 (figurasence) reviviĝi, denove komenciĝi, reaperi: antaŭ dek jaroj La Ondo de Esperanto gazeto fenikse renaskiĝis OE la asocio spertis du mondmilitojn, do du katastrofojn, sed ĝi ankaŭ dufoje renaskiĝis ULi post la milito ĉio renaskiĝas kaj refortiĝas OE kiam Gastono sentis sur sia haŭto la malvarmecon de la metalo, tuj la tremado renaskiĝis pli forta ol antaŭe HVa
trinaskito ĉiu ido el triope naskita idaro. ➞ ĝemelo.
unuenaska MEDI unuafoje naskanta.
unuenaskita naskita kiel la unua el ies infanoj: li diris al mi, ke mia unuenaskita filo mortis en batalo Z
unuenaskito unuenaskita infano: la Eternulo batis ĉiujn unuenaskitojn en la lando Egipta MT
vivnaska, vivonaska ZOOL reproduktiĝanta per embrioj, kiuj disvolviĝas en la korpo de la patrino: ĉe vivonaskaj fiŝoj la evoluo de la idoj okazas en la patrina ventro Ko
vivonaskulo ZOOL mamulo, kiu kapablas kreskigi embriojn en la utero; t.e. preskaŭ ĉiu mamulo krom ornitorinko kaj eĥidno. membro de la subklaso Theria (vivnaskuloj) el la klaso Mammalia Sin. terio. ➞ marsupiulo, placentulo.