PIV 2026 · Artikolo 10000
★mastro
Derivaĵoj en la artikolo 32
- mastra
- mastre
- mastri
- mastraĵ/o
- mastrec/o
- mastrem/a
- mastrin/o
- mastrum/a
- mastrum/i
- mastrum/o
- mastrum/ad/o
- mastrum/aĵ/o
- mastrum/il/o
- mastrum/ist/in/o
- bienmastro
- ĉenmastrum/ad/o
- drink/ejmastro
- feŭdmastro
- galermastro
- gemastro/j
- hotelmastro
- kastelmastro
- kvartirmastro
- loĝ/ejmastro
- loĝ/ejmastrin/o
- loĝimastro
- memmastrum/ad/o
- senmastra
- submastro
- ŝpinmastro
- vilaĝmastrum/a
- vorkmastro
★ mastro
1 posedanto kaj ĉefo de domo, loĝejo aŭ bieno: kie sklav’ regadon havas, tie mastro baldaŭ sklavas Z mastro elbabilis, gastoj ne silentos Z mastro en vojo — servantoj en ĝojo ➞ kato 1 Ⓔ Z venu al Plutono ② 1, Kiel novaj gastoj ni salutu la mastron! Z mi volas ĉion ekstermi, kio baras al mi la eblon esti mastro Z esti mastro en sia domo Z ➞ sinjoro.
2 estro de gastejo, drinkejo aŭ hotelo: la mastro diris, ke li plu ne donos tagmanĝi Z mi vokos al vi la mastron mem Z plena sako ĉiun mastron al vi klinos Z bona mastro devas mem zorgi pri la klientoj
3 estro de oficejo, laborejo aŭ fabriko: interkonsento inter mastro kaj laboristoj
4 posedanto kun rajto decidi aŭ ordoni: trezoro sen mastro Romo fariĝis la mastro de la mondo la Centra Komitato estas la plena mastro kaj plej alta juĝantaro en ĉiuj demandoj Z materiala mastro de tiu ĉi lingvo estas la tuta mondo Z spiritaj mastroj de tiu ĉi lingvo Z ➞ proprietulo.
5 ZOOL besto, en aŭ sur kiu vivas parazito.
6 BOTA planto, sur kiu sin nutras parazito aŭ (vastasence) saprofito. Sin. nutroplanto. ➞ gastiganto, loĝato, parazitato.
mastra rilata al mastro: mastra domo VVi alpreni mastran tonon
mastre kiel mastro: mastre decidi
mastri tr regi aŭ direkti iun aŭ ion kiel mastro: li volis ĉion mastri, eĉ la lastan kuirejan knabon ia humiliga tributo, kiun ŝuldas gentoj mastrataj al gentoj mastrantaj Z oni pli facile ekmajstras lingvon, kiun oni mem mastras ILa
mastraĵo mastrumaĵo: ni decidis aranĝi propran mastraĵon Z
mastreco rolo aŭ rajto de mastro: la tutan mastrecon pri Esperanto mi transdonis al la Esperantistoj Z
mastrema inklina regi kiel mastro.
mastrino virino, kiu mastras:
1 rol’ de virino — bona mastrino Z du sinjoroj en unu bieno, du mastrinoj ĉe unu kameno — neniam vivas sen reciproka malbeno Z senplumigi kokinon, ne vekante mastrinon Z li estas sia propra mastrino li estas fraŭlo Z
2 la mastrino mem, vestita nur per malpura bluzo, akceptis la gastojn Z
3 la mastrino de la oficejo Z la mastrino de la magazeno Z
mastruma rilata al mastrumo aŭ mastrumado: mastruma edukado de knabinoj mastrumaj aparatoj elektraj kuiriloj, polvosuĉiloj ktp plenumi la mastrumajn laborojn ➞ ekonomia, vilaĝmastruma; mastruma sistemo.
mastrumi
1 ntr aŭ tr purigi kaj ordigi ĉion en hejmo:se vi mastrumos en nia domo, kuiros, lavos, kudros, trikos, zorgos pri ordo kaj pureco, vi povas resti ĉe ni B post malmultaj jaroj mi devos mastrumi mian propran hejmon ALö
2 tr zorgi pri ĉio, kio koncernas la administradon de domo aŭ bieno: la homoj, kiuj tiam loĝis en la dometo, mastrumadis sian malgrandan vilaĝanan posedaĵon Z
3 = (prefere) mastri: en Palestino iam devas mastrumi nur la hebreoj Z
mastrumo EKON aro de personoj loĝantaj en la sama domo, havantaj komunan ekonomion kaj rigardataj kiel unuo de konsumantoj.
mastrumado administro de la hejma vivo, inkluzive de purigado, nutrado, aĉetado kaj vendado ktp: kun la intenco aŭdi ion pri la mastrumado de tiu ĉi modesta kaj bela hejmo Z ŝi bone scias la mastrumadon ha, kia bruado kaj mastrumado estas tie en la malnova monteto de elfoj! Z
mastrumaĵo io, kion oni mastrumas; prizorgota hejma aranĝo: ĉi tiu virino havas nenian mastrumaĵon, ŝi troviĝas en mizero Z bonordaj virinoj sidas hejme, gardas sian mastrumaĵon Z konduki la mastrumaĵon Z ili devis mem prizorgi sian malgrandan mastrumaĵon Z Sin. mastraĵo.
mastrumilo KOMP mastruma sistemo.
mastrumistino laŭhore pagata servistino.
ĉenmastrumado EKOL maniero mastrumi la produktadprocezon, kiu celas kiom eble plej indulgi la medion, konsiderante ĉiujn fazojn en tiu procezo.
drinkejmastro mastro de drinkejo: la fortika kaj korpulenta drinkejmastro ĵetas al ŝi kelkajn krudajn vortojn FSz
gemastroj mastro kaj mastrino (plej ofte rilate al gastoj): la gemastroj espereble zorgos, ke la gastoj bone pasigu la tempon Z
hotelmastro hotelisto.
kastelmastro kastelestro.
kvartirmastro MARN maroficiro, kiu zorgas i.a. pri la stiraj deĵoroj.
loĝimastro en framasonismo mastro de loĝio 3.
memmastrumado EKON mastrumado de entrepreno fare de ĝia personaro mem.
senmastra ne havanta mastron: senmastra ruina dometo
submastro laboristo elektita de mastro por direkti aliajn laboristojn.
ŝpinmastro industriisto, kiu posedas ŝpinejon.
vilaĝmastruma rilata al mastrumado de vilaĝo: vilaĝmastruma kolektivo