PIV 2026 · Artikolo 12102
1★pesi
Derivaĵoj en la artikolo 18
1 ★ pesi tr
1 mezuri la pezon de objekto, komparante tiun pezon kun alia pezo elektita kiel unuo: pesi pakaĵon pesi panon pesi leteron ili pesis al mi kiel mian laborpagon tridek arĝentajn monerojn MT mane pesi brasikon mi volas pesi min (figurasence) se estus pesita mia ĉagreno, Ĝi estus nun pli peza, ol la sablo ĉe la maroj MT
2 RELI (figurasence) juĝi la meritojn kaj malmeritojn de homo aŭ ties konduto: la Eternulo pesas la korojn MT mi pesas la pensojn en la pesiltaso de mia kolero, kaj la farojn mi pesas per la pesilo de mia furiozeco Z
3 (figurasence) taksi la relativan valoron aŭ gravecon de io por tion akcepti aŭ malakcepti: ĉu ĉion tiel pesas vi trankvile? Z pesante juste ĝojon kun doloro Z pesi la sekvojn de ago, la meritojn de du rivaloj longe pripensadi kaj pesadi ĉiun sian vorton Z estas pesata la sorto de la ŝtato B
peso ago pesi: fari ĝustan peson fari malĝustan peson (figurasence) per mezuro kaj peso akiriĝas sukceso Z
pesado daŭra aŭ ripeta peso: pesado de ĵokeoj pesado de la motivoj por kaj kontraŭ
pesadejo loko, kie oni pesadas (brutojn ĉe brutvendejo, ĵokeojn ĉe vetkurejo k.a.)
pesilo aparato uzata por pesi: vekta pesilo risorta pesilo aŭtomata pesilo kuireja pesilo banĉambra pesilo ➞ monpesilo, orpesilo, pendopesilo, streĉpesilo; pesmaŝino.
Pesilo
1 ASTR sudhemisfera konstelacio. Libra
2 la sepa signo de la zodiako, tra kiu la suno pasas de la 23a de Septembro ĝis la 24a de Oktobro.
pesileto malgranda pesilo por moneroj, juveloj, tabako k.a.
pesujo malgranda vitra ujo por pesi substancojn en laboratorio.
animpesado RELI simbola pesado de la animoj de mortintoj, kiu difinas ilian postmortan feliĉon aŭ malfeliĉon: la animpesado estis elpensita de la egiptoj, kaj de ili ĝin pruntis mazdaismo, kristanismo kaj islamo
bebopesilo speciala pesilo, ĉe kiu unu pesiltason anstataŭas korbo, en kiun oni demetas la pesotan suĉinfanon.
leterpesilo aparato por difini la pezon de letero, kaj sekve ĝian afrankon.
monpesilo aparato por pesi monerojn.
nepesebla tia, ke oni ne povas ĝin pesi: la astronomia etero estis opiniata nepesebla
nepeseblaĵo io nepesebla: (figurasence) la nepeseblaĵoj ludas iafoje gravan rolon en politiko
orpesilo aparato por pesi oron.
pendopesilo aparato kun pendanta korbo, en kiun oni metas pezotan objekton.
pripesi depreni difinitan pezon el granda kvanto: pripesu al mi tricent gramojn da butero pripesi la preskribitan dozon da medikamento pripesi la porciojn
streĉpesilo pesilo, kiu funkcias per streĉado de risorto.
tordopesilo SCIE instrumento por mezuri tre malgrandajn fortojn (ekz. graviton, elektran ŝargon aŭ magnetismon) pere de facile movebla horizontala stango aŭ nadlo, kiu pendas de tre maldika fadeno aŭ drato, kies tordiĝo indikas la forton mezuratan.