PIV 2026 · Artikolo 13943

★se

Litero S★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 7
  1. se eĉ
  2. eĉ se
  3. se ... eĉ
  4. se ne
  5. se nur
  6. se ... nur
  7. kiel se
★ se subjunkcio en la okazo, kiam, kun la supozo, ke, sub la kondiĉo, ke.
1 rilato inter fakte okazinta aŭ okazanta ago kaj ĝia sekvo: se ĝi Esperanto tamen vivis kaj kreskis regule kaj rekte, ni povas pri tio sincere nin gratuli Z eble ankoraŭ atendas min ia ĝojo, se mi tiel mirakle konserviĝis Z se ni vin ne komprenas, kiu do povus vin kompreni? Z se mi povas lin kisi, vi ankaŭ tion povas Z ➞ ĉar 1, dum.
2 rilato inter du agoj, kiun oni prezentas kiel validan por ĉiu tempo: se iu lingvo havas la kategorion genro, ĝi nepre havas ankaŭ la kategorion nombro JWe se homo ne estas denove naskita, li ne povas vidi la regnon de Dio NT se oni amas la gaston, oni zorgas la paston Z ➞ ĉiufoje, kiam.
3 rilato inter ebla ago kaj ĝia eventuala sekvo: la amo pasas, se la amatino dum kvin jaroj kuŝis en tegmenta defluilo Z se li jam venis, petu lin al mi FE se vi havos okazon, ne forgesu al mi skribi Z mi ja povus sveni... se mi restos sola Z
4 rilato inter neebla aŭ nefakta ago kaj ĝia ne okazonta sekvo: se mi estus sana, mi estus feliĉa FE mi ne povus tion kredi, se mi ne vidus ĝin per miaj propraj okuloj Z pli bone estus al li, se li neniam estus naskita Z se ni ne prokrastus, ni jam du fojojn estus revenintaj MT
1 Oni uzas la us-formon nur, se la ago estas kontraŭa al la realeco.
5 kun subkomprenata ĉefpropozicio neefektivigita deziro: se mi havus flugilojn kiel kolombo! MT ho, se la kato volus vin kapti, vi malbela estaĵo! Z
6 antaŭ infinitivo maniero de rigardado, vidpunkto: se lin kompari kun la nuna reĝo, li estis Apolono ĉe Satiro Z mi havis la eblon se ne skribi, tamen libere legi en tiu ĉi lingvo Z se paroli pri utiligo de Esperanto en Ameriko indas raporti pri du radiostacioj RE! tio apenaŭ surprizis lin se konsideri, ke temas pri esperantisto JCa ŝia nazo suprentiriĝas, se tiel diri, kvazaŭ forkurante de la buŝo FDi
se eĉ, eĉ se, se ... eĉ se, malgraŭ verŝajno; se, malgraŭ ĉia atendo: se eĉ pasos kelka nombro da jaroj en malfacila batalado, ne perdu la kuraĝon Z eĉ se ni volus aliĝi al ili, ni ja ne povus fari ĉi tion pli frue ol post 5-6 monatoj Z eĉ se ili suprenirus en la ĉielon, Mi de tie depuŝos ilin MT ĝi iru en la akvon, eĉ se mi mem devus ĝin tien enpuŝi! Z mi trovos la kernon de la vero, se ĝi sidus eĉ en la plej profunda kaŝiteco Z ➞ kvankam.
se ne se ne estas tiel; sen tiu kondiĉo: se plaĉas al vi, donu al mi mian laborpagon; se ne, tiam ne faru tion MT mi nepre devos rehavi ŝin, se ne, mi mortos pro ĉagreno HBu ĉu vi iam vizitis la Centran Oficejon ? Se ne, ĉi broŝuro taŭgas por vi CMi ➞ alie 2.
se nur ..., se ... nur sub tiu sola kondiĉo, ke:ne estas grave, ke oni naskiĝis en anasejo, se oni nur kuŝis en ovo de cigno Z ĝi estus jam ĝoja, se nur la anasoj volus ĝin toleri inter si Z nun mi povas ricevadi anasajn ovojn. Se ĝi nur ne estas anaso virseksa! Z
kiel se
1 subjunkcio supoza komparo: ĝi estas tiel, kiel se iu ripetas pecon, kiu estas por li tro malfacila Z ĝi estas tio sama, kiel se iu el ni tion ĉi jam faris Z la tago de la Eternulo estas malluma tiel same, kiel se iu forkuras de leono kaj lin kaptas urso MT
2 (arĥaismo) = kvazaŭ.