PIV 2026 · Artikolo 15020
1★sur
1 ★ sur prepozicio
1 pozicio de objekto aŭ estulo rilate al alia, kiu estas pli malalta kaj tuŝas ĝin.
a sen translokiĝo: sur la tero kuŝas ŝtono FE mi sidas sur seĝo kaj tenas la piedojn sur benketo FE la rabistoj kuŝas sur altaĵo Z sur ĉeval’ de najbaro la ŝarĝo ne pezas Z bastoneto, sur kiu oni tenas plumon por skribado, estas plumingo FE havi sur si ĉifonaĵojn MT eĉ unu polveron vi ne trovos sur lia vesto FE pordo turniĝas sur sia hoko MT sur la sojlo vi estas la plej feliĉa homo sur la tero pakaĵo mia estas sur la ŝipo Z la pastro bruligos la sebon sur la altaro MT spikoj, rostitaj sur fajro MT sur kruta ŝtuparo li levis sin al la tegmento FE
(figurasence) tiuj ĉi provoj estis fonditaj sur la naiva espero, ke Z kion vi havas sur la fundo de via koro? B mizero sur aldone al mizero Z mensogoj sur mensogoj!
b kun translokiĝo: mi metos sur min zibelan pelton Z senviva Priam’ kaduka falas sur la teron Z meti sin sur la genuojn Z verŝi akvon sur florojn la pafistoj pafis sur viajn servantojn de sur la muro MT
2 pozicio de objekto, kiu tute aŭ parte kovras alian ne pli malaltan ol ĝi mem: sur la ĉielo staras la bela suno FE la suno hele lumis sur la serena ĉielo Z sur lia vizaĝo mi vidis ĝojan rideton FE ankoraŭ ĉiam nuboj sur la frunto Z pentraĵo pendas sur muro B sur la salikoj tie ni pendigis niajn harpojn MT skribi sur papero mi gravuros sur ĝi signojn MT floroj broditaj sur glata fono
3 pozicio de estulo aŭ objekto, kiu estas lokita en loko libera, senkonstrua aŭ senkovra: promenante sur la strato, mi falis FE pasi sur la placo MT sur la bordo de la maro staris amaso da homoj FE sur la korto staras koko FE sur tiuj herboriĉaj kampoj paŝtas sin grandaj brutaroj FE mi ĉesigos en la urboj de Judujo kaj sur la stratoj de Jerusalem la sonojn de ĝojo MT mi irigos vin sur rekta vojstreko MT ne ekpaŝu sur la vojo de malbonuloj MT vi fariĝis tre riĉa kaj honorata sur la maro MT malsupreniri sur la korton tra la fenestro la vaporo iras sur la korton FE mi nun iradas de strato sur straton Z
1 Kiam la loko estas sufiĉe vasta, ke oni prezentas ĝin al si tridimensia, oni uzas en 1 anstataŭ sur: en la kamparo Z halti en haveno labori en haveno sur la kajoj
4 ĝenerala pozicio ĉe io: sur la dekstra flanko MT oriente, sur la flanko de sunleviĝo MT la forĝisto, kiu blovas fajron sur karboj MT sur la horizonto li tie falis, kaj mortis sur la sama loko MT se mi estus sur ŝia loko, mi ne farus tion Z li havas la kapon sur ĝusta loko Z sur ĉiu loko estas la okuloj de la Eternulo MT sur ĉiu paŝo ni renkontas malfacilaĵojn Z tiuj vortoj estos ĉiuj pretaj sur viaj lipoj MT bonkora instruo estas sur ŝia lango MT
5 kun akuzativo ĝenerala direkto: kvinope ili sin ĵetis sur min FE ĵeti sin sur la kolon de iu Z ni rigardas sur la maron, sur la multajn ŝipojn Z li rigardas malsupren sur la kampon FE ili rigardis sur lin Z direkti sian rigardon sur iun Z ŝi ĵetis sian rigardon sur la vizaĝon kaj la figuron de la virino Z la malamiko etendis sian manon sur ĉiujn ŝiajn grandvaloraĵojn MT
6 (figurasence) ricevo de iu efiko, influo aŭ eco; akcepto de iu tasko aŭ respondeco k.s.: beno estas sur la kapo de piulo MT Mia spirito, kiu estas sur vi MT li portis sur si la pekon de multaj MT Dio la malbonagon de la patroj punas sur la idoj MT sur vin falos la malbeno Z kaj tiam la spirito venas sur ilin, kaj tiam aperas ia Napoleono Z mi prenos sur min la respondecon Z ĉiaj laboroj, kiujn ili kruele metis sur ilin MT feino, kiu prenis sur sin la formon de malriĉa vilaĝa virino FE havi influon sur iun havi influon sur ion ➞ influi sur la danan tronon mi havas rajtojn Z ni devas meti atenton sur la lastan jaron de la centjaro Z ni turnas vian atenton sur tion, ke ni venis al la sekvantaj konkludoj Z la reĝo, ne metinte atenton sur la raporton FK
suriĝi meti sin sur ion: ŝi aliris sian azenon, kaj suriĝis HLu viziti la lunon kaj suriĝi sur ĝi