PIV 2026 · Artikolo 3837

1★en

Litero E★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 12
  1. ena
  2. ene
  3. ene de
  4. eno
  5. en/
  6. enig/i
  7. enig/o
  8. enig/aĵ/o
  9. enig/il/o
  10. eniĝ/i
  11. ĉi-ene
  12. varm/oenig/a
1 ★ enprepozicio
1 loko, interne de kiu estas io aŭ iu: mia onklo loĝas en Berlino mi sentas min sana kiel fiŝo en akvo mia koro tremas en mi en malproksimeco oni ekvidis bluajn montojn la infano kuris en la korto la suno rebrilas en la klara akvo
(figurasence) mia amo restas ĉiam en la limoj de la infana devo en tiu propono kuŝas la solvo de la problemo
2 loko, internen de kiu almoviĝas iu aŭ io: iri en teatron meti ion en sian poŝon la infano kuris en la korton ĵeti en sakon skribi en libron Z la birdo flugas en la ĉambron FE sablero falis en mian okulon fali en kaptilon
3 la tempodaŭron, interne de kiu okazas la ago: tio ĉi estis en lundo matene Z mi parolos al vi en tempo pli oportuna Z en la venonta jaro mi veturigos mian fileton al la ĉefurbo Z en la vintro oni hejtas la fornojn FE en malbona vetero FE dek horojn en la tago ŝi kudradis Z ŝi bezonis unu fojon en tago varman manĝon Z en la daŭro de unu monato MT ➞ ĉe 1, dum, je.
4 tempolongo necesa por fari ion: legi libron en kvar tagoj en momento la homo reviviĝis Z vi forgesos nin en ses monatoj Z en post unu minuto li estus inter ili Z
5 stato, kiu karakterizas objekton: danĝere estas
Lin lasi plu en tia libereco Z
la unua lernolibro eliris en lingvo rusa Z la forto grandiĝas en premateco mi vagas en granda mizero Z ili venis en granda nombro grandnombre lernigi al vi la manieron, en kiu oni devas vivi Z paroli en alia maniero MT kien vi iras en tia izoleco? en granda kolero en konsento en akompano kun iu mia pulso en takto batas oni malfermis en la plena larĝo la pordegon Z
6 unu el la cirkonstancoj, inter kiuj fariĝas la ago: li kuris malsupren en per kelkaj saltoj en ĉe la ŝvito de via vizaĝo vi manĝados panon MT en liaj okuloj laŭ lia juĝmaniero aŭ opinio Z disflugiĝi kiel polvo en vento Z morti en turmentoj en je la nomo de ŝiaj haroj estis kunvolvitaj en per pezaj plektoj en longaj girlandoj tie pendis plej mirindaj grimpokreskaĵoj Z puntoj kaj bantrozetoj sin kunigis en mirinda senordeco FK ➞ ĉe 1, laŭ, je, per.
7 fina stato de ŝanĝiĝinta objekto, rezulto de aliiĝo: fendita en du partojn B li rompis la vazon en pecetojn la fumo longiĝis en mirindajn fantomojn kunpremi la manon en pugnon traduki libron en alian lingvon la korto per barilo estis dividita en du partojn miloj da voĉoj kunfandiĝis en grandegan harmonion la glacio forgutis en brilajn larmojn la milito kondukis multajn en mizeron lia malkaŝemeco aliformiĝis en arogantecon Z ➞ al ① Rim 2, el ① 2.
8 afero, kiun oni identigas al io aŭ iu: en la lingvo «Esperanto» ni vidas la estontan lingvon de la tuta mondo FE Marta rekonis en ŝi tiun junan knabinon, kiun ŝi renkontis Z de la nuna momento vi ĉesu vidi en mi «majstron» Z tiam envenis la urbestro en propra persono
ena interna.
ene interne: formo de pastaĵo kun farĉo ene Ko
ene de
1 en; interne de: nova kurso ene de la retejo Ko la ejo de tiu aranĝo estu aŭ ene de la kongresejo aŭ tuj apude OE eĉ ene de unu lingvo fizike identaj aranĝoj surprize povas havi neidentan esprimon! KBr la biletoj estis venditaj ene de nur 15 minutoj Ko
2 pri estonta agado post ne pli ol: ene de kvin jaroj ĉiu infano lernos pere de poŝkomputilo LMa
eno interno: ili trapasis la enon de la templego Kijomizu Ko
en prefikso kun la sencoj en 1 kaj en 2 de la prepozicio:
1 ➞ enhavi, enteni.
enigi fari, ke iu aŭ io estu en io: ŝi enigis la manojn en siajn densajn nigrajn harojn Z kiam ni sukcesis enigi en lian manon la libron Z la malpiuloj decidis enigi kaŝite tiun kadavron en nian domon Z enigi radikojn en ekvacion muziko, kiu povis enigi ĉiun en plej dolĉajn sonĝojn Z enigi datumojn en komputilon ➞ penetrigi, enmeti.
enigo ago enigi.
enigaĵo io enigata, precipe signaloj en cirkviton aŭ datumoj en komputilon.
enigilo KOMP flankaparato, ekz. klavaro aŭ muso 2, por enigi datumojn en komputilon. Sin. eniga aparato.
eniĝi veni en la mezon de; penetri internen de: li havis la impreson, kvazaŭ li eniĝas en amason da neĝo Z oni ĉiam pli kaj pli profunden eniĝas en eternan silenton Z
(figurasence) kiam fratoj batalas, fremdulo ne eniĝu Z gazetoj, ne dezirantaj eniĝadi en la esencon de tio, pro kio ni batalas Z
➞ enmiksiĝi, interveni.
ĉi-ene ene de ĉi tiu teksto aŭ loko: vi trovos ĉi-ene la tekston de tiu protesto GWa ĝuste ĉi tie la restoracio; ni eniru!
— Kien nun ĉi-ene? ENa
mi sendas al vi ĉi-ene poemeton
varmoeniga KEMI varmokonsuma.