PIV 2026 · Artikolo 3372

★dormi

Litero D★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 34
  1. dormo
  2. dormad/o
  3. dormant/o
  4. dormeg/i
  5. dormeg/o
  6. dormej/o
  7. dormem/a
  8. dormem/ul/o
  9. dormet/i
  10. dormig/a
  11. dormig/i
  12. dormig/aĵ/o
  13. dormig/il/o
  14. dormil/o
  15. du/ondorma
  16. du/ondormi
  17. ekdormi
  18. ekdormet/o
  19. endormig/i
  20. endormiĝ/i
  21. fordormi
  22. gedormi
  23. maldorma
  24. maldormi
  25. maldormo
  26. maldormad/o
  27. maldormem/a
  28. postdorma
  29. preterdormi
  30. sat1dormi
  31. sendorma
  32. sendormec/o
  33. tradormi
  34. vintr/odormad/o
★ dormi ntr
1 esti en tiu stato de korpa kaj intelekta senaktiveco, kiu ordinare okazas ĉiunokte kaj estas necesa por ripozigi la homojn kaj la bestojn: la infanoj jam dormas Z dormi profunde kiel gliro dormi delikate kiel leporo iri dormi Z kiel oni sternas, tiel oni dormas Z lupo dormanta ŝafon ne kaptas Z tiuj sinjoroj, kiujn nia bele elkreskinta arbo nia sukceso ne lasas dormi Z li dormas jam per la fera dormo mortis Z ➞ kuŝi 1, ripozi.
2 (figurasence) ne agadi; resti senaga: Londono longe dormis Z la longe dormintaj semoj komencis doni la unuajn trunketojn Z ankoraŭ Dio ne dormas Z ne veku malfeliĉon, kiam ĝi dormas Z la homoj dormis ŝtonan dormon B ➞ inerta.
3 BOTA (analoge) organo esti en stato de portempa ĉeso de disvolviĝo pro fiziologiaj aŭ klimataj kaŭzoj: dormanta burĝono ➞ inhibi.
dormo
1 stato de dormanto: dormo estas frato de morto la dorm’ estas bona, se mankas la mono Z ŝuldo dormon detruas Z senlaboreco dormon alportas Z neniu scias tiom multe da historioj, kiel la dio de dormo Z kiam vi leviĝos de via dormo? MT bonan dormon! paroli el la dormo
2 senaktiveco aŭ senprogreso. ➞ letargio, marasmo, stagno.
3 BOTA stato de dormanta organo: dormo de semo dormo de burĝono
dormado longedaŭra dormo: longa dormado ŝuldojn kreskigas Z
dormanto persono en dorma stato: ŝi aspektis kiel dormanto ALö la legendo pri la sep dormantoj
dormegi profunde dormi: li dormegas tiom profunde, ke ŝi ne kapablas lin veki SPo
dormego profunda dormo: dormego falis sur ilin MT
dormejo en gimnazio, liceo, kazerno k.s. loko destinita por dormi:la sama loko estos nia kongresejo, dormejo kaj manĝejo Ko ➞ dormoĉambro, amasloĝejo.
dormema
1 inklina al dormo: dormema infano dormema kato (figurasence) kiel longa kaj dormema estis la tempo! Z ➞ maldiligenta.
2 inklina al ekdormo: post la manĝo mi sentas min dormema
dormemulo iu dormema: dormemulo havos sur si ĉifonaĵojn MT
dormeti malprofunde dormi; dormi kun interspacoj de maldormo: mi estas tre laca, lasu min nun iom dormeti Z li sidas apud la forno kaj dormetas ne lasu viajn palpebrojn dormeti MT
dormiga donanta dormon: opio estas dormiga
dormigi
1 fari, ke iu dormu: la patrino lulante dormigas la infanon dormigi pacienton per kloroformo
2 (figurasence) trompante trankviligi senton k.s.: dormigi la suspektojn de iu B ➞ hipnotigi, narkozo.
Sin. endormigi.
dormigaĵo, dormigilo dormiga substanco.
dormilo kio igas dormi: konscienco trankvila estas bona dormilo Z
duondorma dormetanta: li troviĝis en stato duondorma Z
duondormi dormeti: junulo duondormis sur sia seĝo CPi
ekdormi komenci subite dormi: ŝi ekdormis per dormo malfacila kaj longa Z li kelkfoje ekdormis en la taksio OE ➞ endormiĝi.
ekdormeto subita komenco de mallonga periodo de dormo:eĉ unu ekdormeton mi ne faris la tutan nokton
endormigi dormigi: endormigi per kantado Z (figurasence) vi mian cerbon kvazaŭ endormigis Z
endormiĝi iom post iom fali en dormon: pace mi kuŝiĝas kaj tuj endormiĝas MT (figurasence) se eĉ tiu ĉi ideo endormiĝadus je tutaj dekjaroj jardekoj, ĝi jam neniam mortos Z ➞ ekdormi.
fordormi tr perdi tempon aŭ staton pro la dormo: fordormi la okazon Z fordormi sian ebriecon HBu
gedormi (familiare) seksumi kunkuŝante.
maldorma ne dormanta: mi dormis, sed mia koro estis maldorma MT
maldormi sin deteni de dormo dum la kutima dormotempo:li maldormis jam tri noktojn apud la malsana patro feliĉa estas la homo,
Kiu maldormas ĉiutage ĉe miaj pordoj MT
se la Eternulo ne gardas urbon,
Tiam vane maldormas la gardanto MT
➞ vigili.
maldormo, maldormado stato de tiu, kiu ne lasas sin al dormo: en siaj maldormadoj Z
maldormema atenta ne lasi sin kapti de dormo. ➞ vigili.
postdorma rilata al tempo post dormo: postdormaj okuloj Z
preterdormi tr preterlasi ion pro dormo: ni ne volas mem esti kulpaj, ke ni preterdormis gravajn cirkonstancojn Z
sat1dormi ĝissate dormi: ĉu vi satdormis? B
sendorma
1 ne povanta dormi: ni restis sendormaj la tutan nokton ALö
2 ne alportanta dormon: sendorma nokto Z
sendormeco MEDI malsana stato, en kiu oni ne kapablas trovi dormon: la sendormeco terure detruas mian vivon Ko Sin. insomnio.
tradormi tr pasigi tempon dormante: tradormi la nokton MT
vintrodormado ZOOL speco de letargia stato, en kiun venas dum vintro iuj mamuloj (ekzemple gliro, marmoto aŭ vesperto). ➞ diapaŭzo, kvieco.