PIV 2026 · Artikolo 3707
1★el
1 ★ el prepozicio
1 limigita spaco aŭ objekto, de kies interno io sin movas eksteren: forpeli iun el la domo eliri el la urbo flago pendis el la fenestro depost lia reveno el Hispanujo Z vi prenos edzinon por mia filo el tie MT atakoj de la nomadoj el la dezerto ELa ni bezonas krudaĵojn el eksterlando inter la fremduloj estis unu kantisto el nordo Z ne gutas mielo el la ĉielo Z li ŝtelis juvelojn el la trezorejo tiri el kesto ĉerpi el puto trinki el glaso voĉlegi el malnova kroniko Z forstreki el teksto (figurasence) ŝi per tio estis iom skuita el siaj revoj Z letero sendita el tre malproksime l’ animo via brilas el l’ okuloj Z la lipoj ridetadis el kontrastante kun la nigra barbo Z la steloj eklumis el la klara etero Z el sub la kanapo la muso kuris sub la liton FE elirigi iun el sub la jugo MT belaj rakontoj el trans la montoj Z eliris fajro el antaŭ la Eternulo MT el inter la arbetaĵoj elvenis tuta svarmo da cignoj Z la Eternulo parolis al vi el meze de la fajro MT
2 antaŭa stato de io, kio ŝanĝiĝis kaj aliiĝis: ĉio fariĝis el polvo kaj refariĝos polvo ili forĝos el siaj glavoj plugilojn MT veki el dormo tiri el embaraso eliri el embaraso eksiĝi el la servo levi sin el mizera situacio ŝiri el iluzio el la neceseco oni devas fari virton Z sendube via gloramo faras por vi el Danujo malliberejon Z kio fariĝis el vi? ➞ de, en ① 5.
3 abstrakta metafora origino aŭ devenejo: rakonto el la Biblio vortoj el la Fundamento monumento el la antikva tempo sciiĝi el la gazetaro krii el la tuta gorĝo Z ami el sia tuta koro bedaŭri el sia tuta koro ili vivadis el ŝparo li tion desegnis el la memoro traduki el Latino mi donos al vi procentan profiton el la vendado
4 kaŭzo de sento aŭ ideo, aŭ bazo de rezono: mi ne scias el kia kaŭzo Z tio okazis el pro simpla senhelpa neceseco kaj ne el ia lingva leĝeco Z fari ion el pro simpla kaprico Z el amo el malĝojo el principo unuj el la aŭtoroj komencas sian entreprenon el simpla facilanimeco aŭ el gloramo, sed sen iuj malhonestaj intencoj Z ni el tio vidas, ke ni el tio konkludas, ke el tiu reformo rezultis, ke el la dirita regulo sekvas, ke ➞ de, pro.
5 aro, kies erojn oni deprenas aŭ abstraktas; deveno de parto apartigita disde la tuto: unu el ili Z du el la plej fortaj la plej fortaj el ĉiuj kelkaj el la ĉefoj MT kio restis el la viando , tio estu forbruligata MT trinki el la vino MT doni al iu el sia pano osto el miaj ostoj kaj karno el mia karno MT la ĉefa el la devoj estas fari malbonon al neniu de tie oni ĝuas vidaĵon el la plej kuriozaj mi ĵetis la lastaĵon el mia havo Z ŝi kantas plej bone el ĉiuj el du malbonoj pli malgrandan elektu Z ŝi timas perdi la klientaron el la honorindaj sferoj Z kolektiĝis al li el la Izraelidoj tre granda amaso MT egalece trakti niajn gekolegojn el la indiĝenaj popoloj PDa ➞ inter.
6 materialo, kiu konsistigas ion; eroj de tuto: kolzono el perloj statuo el marmoro mantelo el veluro manĝo el verdaĵo MT torto el pomoj pomtorto domo el brikoj tegmento el verdaj folioj ni plektas al vi florkronon el asperuloj Z vortaro el ĉirkaŭ mil vortoj Z la verko konsistas el kvin partoj haremo el dek virinoj aro el eminentaj personoj ➞ da
(figurasence) nia urbo havas pasintecon el gloro mia ĝojo estis kovrita de malhela vualo el malgajeco la tuta trezoro el scienco amasigita de la homaro heredaĵo el tradicioj miksaĵo el timo kaj respekto
ele ekstere.
elen eksteren: ĵeti ion elen la akvo verŝiĝis en ŝiajn ŝuojn kaj elen Z
el prefikso
1 direkto de la interno eksteren. ➞ elveturi, eltiri, elbati, elmeti, elpreni, eltranĉi, elveni, elĉizigi, eldoni, eldiri, elparoli, elpaŝi, elŝiri, elpremi, elvoki, elterigi, elĉenigi.
2 ĝisfina plenumo de ago. ➞ eltrinki, ellerni, elkreski, elĉerpi, ellabori, elaŭskulti, elporti, eluzi, elteni, elbaki, elpagi.
1 Oni ne ĉiam povas uzi el en tiu senco, ĉar povas ekzisti konfuzo inter la propra kaj la aspekta signifoj de el (ekz. eldoni); oni provis aliajn prefiksojn (tra-, sat-, fin-, tut-), sed neniu estis sufiĉe taŭga por ĝeneraliĝi.
eligi fari, ke io estiĝu el io: la reakcio eligas gason eligi ĉirkaŭen agrablan varmon Z eligi fajreron el ŝtalo eligi kortuŝajn tonojn el violono ĝi eligis duone sufokitan ĝemon Z oni rapide eligis lin el la malliberejo MT ili estis eligitaj el la listo de la pastroj MT la komputilo eligas la rezulton eligadi odoron Z ➞ disvastigi, ellasi, elsendi, elradii, produkti.
eligo ago eligi.
eligaĵo io eligata, precipe signaloj el cirkvito aŭ datumoj el komputilo.
eligilo KOMP flankaparato, ekz. ekrano aŭ presilo, por eligi datumojn el komputilo. Sin. eliga aparato.
eliĝi iri el io: eliĝas varmo virino eliĝis, kaleŝo senpeziĝis Z
varmoeliga KEMI varmoprodukta.