PIV · 11844
★paŝ/i
★paŝ/i (ntr) Meti la piedojn alterne unu antaŭ alia, por sin transloki: rapide, sencele, takte paŝi; li maltime paŝis renkonte al ambaŭ Z; la knabino, kiu paŝis sur panon, por ne malpurigi siajn ŝuojn Z; ili paŝis for silente K; li paŝas rapide tien k reen Z; al la estrado en la mezo de la sinagogo malrapide paŝis la kantoro kun la sankta libro Z. ☞ iri, marŝi.
paŝo
1 Meto de unu piedo antaŭ la alia en la irado: kvazaŭ spiono el infero akompanus ĉiun mian paŝon Z; ŝi havis vizaĝon viglan, paŝon facilan Z; siajn paŝojn ĝi direktis inter pavojn K; ili iris per firmaj paŝoj al sia domo Z; ŝi malrapidigis siajn paŝojn Z; la cikonioj englutadis ĉe ĉiu tria paŝo unu ranon Z; (f) ni paŝo post paŝo […] atingos la celon Z. ➞ paŝoŝanĝi, paŝ(o)teni, spuro.
2 Spaco trapasita per unu paŝo: la ĉambro estis 5 paŝojn longa B; ili troviĝis en malproksimeco de apenaŭ kelke da paŝoj de la ŝtuparo Z; inter mi k la morto estas nur unu paŝo Z; de majesta ĝis ridinda estas nur unu paŝo Z; inter voli k fari estas grandega paŝo Z; kiel ni efektive vidas sur ĉiu paŝo Z (ĉie).
3 (f) Ago, per kiu oni progresas en entrepreno: li havas nenian ideon pri la malfacileco de sia entrepreno k baldaŭ retiros sin post la unuaj paŝoj Z; la entrepreno estos neebla, se ĉiuj preparaj paŝoj ne estos frutempe finitaj Z; ni ne devus fari tiun ĉi paŝon nepreparite Z; retenadi la Ligon de ĉia facilanima paŝo Z; fari falsan (misan) paŝon Z.
4 Ⓣ Distanco inter du homologaj punktoj de la kanelo de ŝraŭbo, mezurata paralele al la akso: helico kun variigebla paŝo; (analoge) paŝo de dentrado (distanco inter la pintoj de du dentoj); kanela paŝo; polusa paŝo (angula aŭ periferia distanco inter du sinsekvaj neŭtralaj linioj de elektra maŝino).
paŝadi. Daŭre, ofte paŝi: ŝi ankaŭ iam paŝadis per malpeza piedo sur lanuga herbokovro Z; li diradis kelkajn flataĵojn k senzorge paŝadis for, ne atendante la efikon Z.
paŝado. Irado aŭ irmaniero: lian paŝadon mi rekonas.
paŝego. Tre granda paŝo.
paŝeti. Iri per mallongaj paŝoj.
alpaŝi (ntr)
1 Paŝi, proksimiĝante al iu, io: fine ŝi levis la kapon k alpaŝis al la mastrino de la loĝejo Z; S. (senbrue alpaŝante) Z.
2 (f) Komenci trakti ion, klopodi pri io: alpaŝi al alia demando, al la elekto Z, al la realigado de la projekto Z.
antaŭpaŝi. Paŝi, por antaŭiri al iu.
antaŭpaŝo. Paŝo antaŭen, progreseto.
ekpaŝi. Komenci, intenci paŝi: kiu levis la piedon, devas ekpaŝi Z; ne ekpaŝu sur la vojo de malbonuloj X.
elpaŝi, elpaŝadi
1 Eliri el la vico, antaŭeniri: kvar volontuloj elpaŝis.
2 Iniciati iun interrompantan diron aŭ faron: kiam la avino rakontis historiojn, li ĉiam elpaŝadis kun ia «sed» Z.
3 Publike iniciati aŭ deklari: malkuraĝe elpaŝi Z; Z. devis promesi al sia patro, ke li almenaŭ ne elpaŝos publike kun sia laboro, antaŭ ol li finos la studadon en la universitato; li sciigis min, ke, se mi ne elpaŝos kun radikalaj reformoj, li ĉesos eldonadi la gazeton Z; la deputito elpaŝis kontraŭ militismo; la pastroj elpaŝis kontraŭ la dancoj; tiu panegiro ne estas deklamado nek polemika elpaŝo; ĉu efektive ekzistis homoj, kiuj elpaŝadis kontraŭ la pioniroj de tiu ideo kun tiaj sensencaj kontraŭparoloj? Z. ☞ eliri.
enpaŝi. Paŝi, enirante: li enpaŝis en la boaton.
preterpaŝi (tr) Preteriri, paŝante: li preterpaŝis la falintan homon.
retropaŝi. Paŝi dorsdirekte, ne turninte la korpon: li retropaŝis du paŝojn, por pli bone enfokusigi la scenon.
surpaŝi (tr) Treti.
transpaŝi (tr)
1 Iri pli malproksime, ol linio, limo ks: pli malgaje ol tiam, kiam la juna virino la unuan fojon transpaŝis ĝian sojlon Z; Li donis sian leĝon al la maro, por ke la akvoj ne transpaŝu siajn bordojn X; ne transpaŝebla baro.
2 (f) Ne respekti, ne observi ian limigon, malpermeson ks: transpaŝi la moderecon; tiuj provoj ankoraŭ ne transpaŝis la komencan stadion; la ambicio, kiu igas la virinojn transpaŝi la limojn destinitajn al ili de la naturo Z.
anserpaŝo. Parada paŝo, en kiu oni ne fleksas la genuojn, uzata en la germana armeo k armeoj germane dresitaj.
dancopaŝo. Ĉiu el la apartaj turniĝoj aŭ krurmovoj en danco.
sturmopaŝe. Per tre rapida paŝo, kiel de sturmantoj.
ŝraŭbpaŝo, ŝraŭbaĵpaŝo Ⓣ La distanco, kiun ŝraŭbo antaŭeniras en unu turno.