PIV 2026 · Artikolo 2696

★ĉeno

Litero Ĉ★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 22
  1. ĉena
  2. ĉeni
  3. ĉener/o
  4. ĉenet/o
  5. ĉenuj/o
  6. blokĉeno
  7. deĉenig/i
  8. elĉenig/i
  9. elĉeniĝ/i
  10. izolĉeno
  11. karbonoĉeno
  12. kolĉeno
  13. kunĉenad/o
  14. kupl/oĉeno
  15. mont/oĉeno
  16. nutr/oĉeno
  17. pord/oĉeno
  18. segoĉeno
  19. senĉena
  20. sign/oĉeno
  21. ŝaŭmoĉeno
  22. trogoĉeno
★ ĉeno
1 ligilo konsistanta el metalaj ringoj kunigitaj unu kun alia: apud mia domo kuŝis sur ĉeno la hundo de ĉasisto Z ĉu ĝi estas malliberulo ? Mi deprenos liajn ĉenojn Z ĉeno de ankro ĉeno de poŝhorloĝo (figurasence) la edzeco estas ĉeno, al kiu oni devas rilati kun la plej granda respekto Z ➞ kateno.
2 objekto similforma al ĉeno 1, diverse uzata: ĉi tiu la kvartalo estis provizita per feraj ĉenoj antaŭ la pordegoj Z la ĉenoj de pendponto ĉenoj por levo de bareloj ĉeno de biciklo kuploĉeno ĉeno de termezuristo kalibrita ĉeno ĉeno kun 8-formaj ĉeneroj ĉeno kun S-formaj ĉeneroj ➞ ĉensegilo.
3 sinsekvo de samspecaj objektoj aŭ aferoj: ĉeno da montoj Z ĉeno de insuloj B ĉeno da lagoj la floroj dancis tre ĉarme unuj kun la aliaj, formis bonordajn ĉenojn Z formi ĉenon por transdoni ŝarĝojn de unu persono al alia ➞ vico ANAT ĉeno de la orelaj ostetoj FIZI ĉeno da atomoj TEKN ĉeno da trianguloj por termezurado TELE ĉeno el hercaj relajsoj
(figurasence) ĉeno de ideoj ŝi vidis la vivon de la alia, tie estos ĉeno de zorgoj kaj suferoj, mizero kaj malfeliĉo Z la seninterrompa ĉeno de la generacioj
1 Ĉen- estas uzata prefikse por signifi seninterrompan sekvon de samaj elementoj: ĉenbutiko, ĉenfumado, ĉenkanto, ĉenlaboro, ĉenletero, ĉenreakcio, ĉenstablo ktp.
4 TELE KOME aro de elsendaj stacioj radiotelefonie aŭ televide dissendantaj samtempe unu saman programon, aŭ da gazetoj publikigantaj samtempe unu saman programon.
5 EKON KOME aro de samspecaj kaj samnomaj entreprenoj, plej ofte posedataj aŭ administrataj de la sama firmao. ➞ ĉenbutiko.
6 MATE en algebra topologio formala sumo de simpleksoj.
7 KOMP en iuj programlingvoj datumspeco konsistanta el vico de signoj aŭ bitoj, kun fiksita aŭ varia longo, tenata en memoro kiel unudimensia tabelo. ➞ listo, signoĉeno.
ĉena prezentanta la ecojn de ĉeno: ĉena reakcio ĉena frakcio
ĉeni tr ligi per ĉeno: krom la ĉenita hundo, neniu vivanta estaĵo forbrulis Z kio estas edziĝoj viaj? ili ĉenas
nur manojn; sed spiritojn ĉu ili katenas? G
ĉenero ĉiu el la samspecaj elementoj de ĉeno: viaj vundoj estas ja nur ĉeneroj de nerompebla ĉeno de la sorto Z
ĉeneto maldika ĉeno: faru al la surbrustaĵo plektitajn ĉenetojn el pura oro MT
ĉenujo ujo entenanta la ĉenon de biciklo.
blokĉeno KOMP kreskanta listo de rikordoj (nomataj blokoj) ligitaj per ĉifrado, uzata ekzemple en bitmonaj retoj.
deĉenigi, elĉenigi
1 liberigi el ĉeno: elĉenigita hundo
2 (figurasence) senbridigi: elĉenigita kolero milito elĉenigis ĉiujn malvirtojn
elĉeniĝi
1 liberiĝi el ĉeno.
2 (figurasence) senbridiĝi: la antikva malpaco elĉeniĝis Z
izolĉeno ELEK ĉeno konsistanta el pluraj izoliloj, flekseble kunmetitaj serie.
karbonoĉeno KEMI molekula strukturo de kelkaj hidrogenkarbonaj kombinaĵoj, kies formulo estas aranĝebla kiel ĉeno.
kolĉeno ĉeno portata ĉirkaŭ la kolo kiel efektiva aŭ simbola ligilo: laŭ la ora kolĉeno oni povis rekoni la larĝan magistratanon Z kolĉeno de ministra pedelo ➞ koliero.
kunĉenado interligado de pluraj aferoj: kunĉenado de cirkonstancoj
kuploĉeno TEKN ĉeno, kiu kuplas la pedalradon kun la dentrado de la posta rado de biciklo.
montoĉeno aro de sinsekvaj interligitaj montoj: pintoj leviĝas antaŭ la maro simile al Alpa montoĉeno Z ➞ kordilero, masivo, montaro.
nutroĉeno EKOL nutra rilato inter la vivuloj de ekosistemo, precipe inter la klorofilaj plantoj (unuavicaj produktantoj), manĝataj de bestoj (konsumantoj), kiuj siavice estas predataj de aliaj bestoj ktp. Sin. nutroreto.
pordoĉeno ĉeno, kiu tenas pordon duonfermita antaŭ nekonata vizitanto.
segoĉeno ĉensegilo.
senĉena ne entenanta ĉenon: senĉena transmisio senĉena biciklo
signoĉeno KOMP ĉeno 7 el signoj.
ŝaŭmoĉeno ĉeno fiksita ĉe ĉiu fino de ĉevala mordaĵo kaj pendanta sub malsupra makzelo.
trogoĉeno TEKN akvoleva aŭ akvoĉerpa maŝino uzata en la mediteraneaj landoj. ➞ arĥimeda ŝraŭbo, norio 1.