PIV 2026 · Artikolo 12599
1★porti
Derivaĵoj en la artikolo 45
- porti si/n
- porto
- portad/o
- portaĵ/o
- portant/o
- portebl/a
- portiĝ/i
- portil/o
- portist/o
- alporti
- arm/ilportist/o
- botelportil/o
- datumportil/o
- disporti
- elporti
- enporti
- fand/aĵportil/o
- forporti
- frukt/oporta
- frukt/oportad/o
- incens/oportist/o
- kask/oporta
- kontraŭporto
- korn/oporta
- kunporti
- kunporto
- lanc/oportist/o
- leterportist/o
- morterportist/o
- ne/elportebl/a
- ne/tra/elportebl/a
- preterportiĝ/i
- reporti
- sitelportil/o
- subporti
- subportil/o
- surporti
- tra/elporti
- transporta
- transporti
- transporto
- transportil/o
- transportil/ar/o
- transportuj/o
- varm/o/transporto
1 ★ porti tr
1 subteni pezan objekton: porti keston Z porti tablon MT plenigu la sakojn de tiuj homoj per greno tiom, kiom ili nur povas porti MT porti infanon en la brakoj porti valizon sur siaj ŝultroj kie la marĉa tero povas min porti Z unu cikonio estis tiel laca, ke ĝiaj flugiloj jam apenaŭ povis ĝin porti Z arbo portanta fruktojn vi, kiuj estas portataj de Mi MT sur la brakoj vi estos portataj MT (figurasence) li konsentas porti ĉiujn elspezojn estis al li tre peze porti sian instruitecon Z porti la ŝarĝojn de la homa vivo Z
2 preni ion kun si kaj iri por demeti en alian lokon: porti leterojn al la poŝtejo porti infanon hejmen li ordonis, ke oni portu tion en la grandan salonon Z oni permesis al la febla knabo, elekti inter la portotaj ŝarĝoj KKa
(figurasence) porti al iu sciigon Z hundo bojas la vojon, vento portas la bojon Z ĝis maro fluu mia sang’, portante malbenon al la bordo de l’ barbaroj Z
3 havi ion sur si aŭ kun si, kutime aŭ ne: porti bastonon en la mano Z porti monujon en la poŝo FE porti perukon B porti fingringon Z porti la verdan stelon SEn ŝi portis nenion el siaj juveloj Z mi portas silkajn ŝtrumpojn kaj mufon Z
4 havi ion sur sia korpo kiel vestaĵon: porti nigrajn vestojn Z porti somerajn vestojn Z li portas belan husaran uniformon Z Sin. surhavi, surporti.
5 havi ion kiel indikilon aŭ karakterizan trajton:
(figurasence) li portos la nomon «akademiano» Z nur permesu al ni porti vian nomon MT ĉio portis sur si la stampon de bone esprimita karakteraĵo Z
6 (figurasence) senti sur sia konscienco ian moralan pezon: vi portos la sekvojn de via senatento porti grandan respondecon la tuta gento sur si portas Eterne la koleron de la dioj Z li portas Sur si la kulpon de parencmortigo Z vere, niajn malsanojn li portis sur si MT li portis sur si la pekon de multaj MT
7 (figurasence) havi ian senton en sia koro: en mia brusto portas mi deziron malnovan Z mi portas por vi amon plej varmegan En mia koro Z li estas tre ekkolerema sed li ne portas longe la koleron FE kion koro portas, vizaĝo raportas Z (analoge) se via spir’ en si venenon portus Z
porti sin portiĝi: la animo de Dio sin portis super la akvo Z (figurasence) super ŝia vivo kaj sorto sin portas la sekreto, kiu Z
porto, portado ago porti: portado de fantaziaj vestoj estas nerekomendita
portaĵo tio, kion oni portas.
portanto
1 iu, kiu portas ion: la portantoj de la kesto venis al Jordan MT
2 BIOL MEDI objekto aŭ vivulo (sana aŭ malsana), kiu portas patogenajn mikrobojn kaj povas ilin transdoni al alia vivulo: puloj kaj ratoj estas portantoj de multaj malsanoj Sin. vehiklo 3.
3 BIOL vivulo kun kaŝita hereda dispozicio, kiu ne manifestiĝas ĉe tiu vivulo, sed eventuale ĉe ties posteuloj. Sin. vehiklo 4.
portebla tia, ke oni povas ĝin porti: portebla komputilo portebla televidilo
portiĝi iĝi portata: ŝi sentis, ke ŝi portiĝas supren Z la glaseto portiĝis sur la akvo Z grizaj nuboj portiĝis en la aero tio estas fulmotondraj nuboj, kiuj portiĝas sub ni Z Sin. porti sin.
portilo objekto servanta por porti ion: portilo por mantukoj provtuba portilo ➞ tripiedo, tenilo; brankardo; botelportilo, fandaĵportilo.
portisto homo, kiu metie portas pakaĵojn aŭ ŝarĝojn.
alporti
1 porti ion al iu loko kaj ĝin atingi kun la ŝarĝo: ĉu oni jam alportis la leterojn? B oni diras , ke mi cikonio alportas la malgrandajn infanojn Z la ŝipo, kiu Al ni alportis la fremdulojn Z naskiĝu, edziĝu kaj mortu — ĉiam monon alportu Z alportanta dukto pano estas alportita, korbo estu forĵetita Z (figurasence) la ora trezoro, kiun ŝi alportis al sia riĉa edzo Z alporti oferon al iu MT alporti sciigon al iu MT alporti konsilon al iu Z ŝi ne volis alporti plendojn al la patrino Z unu hirundo printempon ne alportas Z
2 sekvigi aŭ kaŭzi por iu ion abstraktan: alporti al iu profiton alporti al iu perdon alporti al iu helpon Z alporti al iu kontribuon alporti al iu subtenon bonfaroj alportas benon Z tempo kaj cirkonstancoj saĝon alportas Z alportis al li grandan utilon la cirkonstanco, ke Z kelka libereco alportas al ni nenian malutilon Z senlaboreco dormon alportas Z la acida manĝaĵ’ al li alportas nur la morton Z muziko alportas al mi multe da plezuro ➞ doni 1, liveri, rezultigi, estigi, naski 1.
armilportisto armilpaĝio: lia armilportisto ne volis, ĉar li forte timis MT
botelportilo objekto uzata por porti botelojn.
datumportilo KOMP objekto uzata por konservi datumojn ekster komputilo. ➞ bendo 1, disko 4, memorilo, trukarto.
disporti porti ion al diversaj lokoj: disporti manĝaĵojn al la gastoj B disporti sciigon en la tutan urbon ne disportu kalumniojn inter via popolo MT mi estis disportanto ĉe modistino Z
elporti
1 preni ion kun si kaj iri por demeti ĝin ekstere: elportu miajn ostojn el ĉi tie kun vi MT (proprasence kaj figurasence) balaaĵon el korto eksteren ne elportu Z Melkicedek, reĝo de Salem, elportis panon kaj vinon MT la virino akompanis per la okuloj ĉiun el la elportataj meblaĵoj Z (figurasence) ni elportu el la urbo la plej bonan rememoron Z ➞ eksporti.
2 havi sufiĉan moralan forton por ne esti premegata de io: sorton malsaĝulo timas, saĝulo elportas elporti sola tiom da feliĉo kaj tiom da suferoj mi ne povas Z li ne povis plu elporti la vidon de tiu malĝojo Z
(analoge) ne povi elporti la kostojn ni ne vane elportis la terurajn oferojn Z
➞ toleri, elteni.1 En tiaj kunmetaĵoj la ago estas, pro sia ripetado, plej ofte esprimata per ad-: tuj post la alveno komenciĝas la disportado de la poŝtaĵoj Z la elportado de tiom da mokoj B
enporti porti ion internen: oni enportis la kruĉojn en la ĉambregon Z Jozef enportis la tutan monon en la domon de Faraono MT en la kelon estis enportita tuta fasko da vakskandelaj stumpetoj Z enporti koton hejmen estis enportitaj en Eŭropon multnombraj kazoj de ĥolero VLe
(figurasence) enporti konfuzon en nian mezon Z trans la sojlon vi enportos Denove ĝojon Z mi enportis grandegan ekonomion rilate la nombron de la vortoj ellernotaj Z
➞ importi.fandaĵportilo ELEK muntaĵo, kiu tenas elektran fandaĵon kaj provizas konektojn por cirkvito.
forporti forigi ion portante ĝin: forportu vian pakaĵon kaj havaĵon! Z forportante sanktan la trezoron ni forkuru Z la bovido mem estas forportita en Asirion MT
fruktoporta fruktodona: li posedas multe da tero kaj tre fruktoporta Z via edzino estas kiel fruktoporta vinberbranĉo MT energia kaj fruktoporta laborado Z ne ĉia gazeta artikolo estas egale fruktoporta Z la plej grandaj teoriaj laŭdoj ne efikas tiel fruktoporte, kiel la rakontoj pri sukcesoj Z
fruktoportado portado de fruktoj: fruktoportado estas beno Z
incensoportisto RELI servisto, kies funkcio estas porti incensilon en ceremonioj.
kaskoporta havanta kaskon sur la kapo.
kontraŭporto BIOL samtempa transporto de du substancoj laŭ malsamaj direktoj tra ĉelmembrano.
kornoporta kornohava.
kunporti
1 porti ion kun si aŭ sur si: granda koncerto devis esti donata, kaj tial la juna barono kunportis sian fajfilon Z ŝi jam pripensis, kion ŝi kunportos en Baĥaraĥon Z la plej grava, kion ni ĉiuj devas kunporti kun ni al la kongreso, estas paco Z ➞ kunhavi 2.
2 porti ion kune kun aliaj personoj: bonvolu kunporti kun mi la tablon
kunporto BIOL kuna transporto de du substancoj laŭ la sama direkto tra ĉelmembrano.
lancoportisto iu, kiu portas la lancon de aliulo, precipe por anstataŭi tiun en duelo aŭ batalo.
morterportisto helpanto de masonisto.
neelportebla tia, ke oni ne povas ĝin elporti: neelportebla doloro estis neelporteble! Z
netraelportebla tia, ke oni ne povas ĝin traelporti: netraelportebla malsato Z
preterportiĝi preterpaŝi portiĝante: dramo el la vivo preterportiĝas antaŭ ŝia spirito Z
reporti revenante alporti: li pentis, kaj reportis la tridek arĝentajn monerojn al la ĉefpastroj NT
(figurasence) vento sendita tondron reportos Z mi esperas, ke mi povos reporti al vi bonan sciigon
sitelportilo vekto.
subporti porti ion estante sub ĝi: stabloj subportis la scenejon ARKI volbo subportata de du vicoj da kolonoj la subportanto de la planko de ponto ➞ apogi, subteni.
subportilo ilo por subporti ion.
surporti porti 4.
traelporti elporti ion ĝis la fino: mi ne povas traelporti, kiam vi tiel turmentas mian paciencon Z tian ploraĉadon mi ne povas traelporti! Z
transporta rilata al porto: la transporta pago de varo
transporti porti ion de unu loko en alian per ajna rimedo: transportu la seĝon de tie ĉi sur alian lokon Z transporti liton el la dormoĉambro en la salonon B transporti oksigenon en la histojn transportante la vortojn el unu linio en la sekvantan, ni ordinare dividas ilin Z la poŝta pakaĵo, kiu estis transportita en la malsupran parton de la ŝipo Z (figurasence) transporti angulon desegni angulon aliloke mezuritan
transporto
1 transigo de personoj, objektoj k.s. de unu loko al alia.
2 EKON rezulta sumo de unu kolumno, paĝo aŭ konto, kiun oni reskribas memorige ĉe la supro de la sekvanta kolumno ktp.
transportilo veturilo uzata por transporti.
transportilaro ARME veturilaro, kiu transportas ĉion, kion la trupoj bezonas por vivi kaj batali (proviza veturilaro, militista konvojo kaj loĝistika servo).
transportujo ujo uzata por transporti, ekz. kontenero, ŝipo, vagono aŭ kamiono.
varmotransporto transporto de varmo.