PIV 2020 · 6657
★intern/a
★intern/a
1 Enhavata aŭ okazanta en la limoj de objekto, de korpo aŭ de iu fermita spaco; malekstera: interna parto de urbo, domo, korpo, ventro, kesto, frukto; interna flanko de muro, pordo; 🍁 interna flanko de petalo, sepalo; interna malsano, doloro; internaj organoj de maŝino; interna korto (tute ĉirkaŭita de konstruaĵoj); interna maro (enfermita meze de granda terparto aŭ de kontinentoj, ekz. Mediteraneo, Kaspio); interna lernanto (loĝanta en la lernejo); interna haveno; interna angulo; interna ekzameno (per la instruistoj mem de la lernantoj); interna kuracisto (kiu praktikas nur en sia hospitalo). ➞ intera.
2 Σ Okazanta en la limoj de lando, kontraste al la eksterlando: interna milito (intercivitana); ministrejo pri internaj aferoj (enlandaj).
3 (f) Koncernanta la psikajn ecojn, kontraste kun la korpaj, materiaj: la interna vivo (spirita); la interna kulto (kontraste kun la ekstera k videbla); la internaj sentoj, fortoj; la interna ideo de E.; ne juĝi la faktojn laŭ ilia ŝajno, sed esplori la faktojn internajn Z; nun li ekkonis sian internan karakteron Z.
interne. En la interno:
1 mi staras ekster la domo k li estas interne Z; interne en la preĝejo staris la pastro Z; la pardono de mia patro estas jam interne de la muroj de tiu ĉi urbo Z; la rulaĵo estis skribkovrita interne k ekstere X; iri internen de Egiptujo X; forkuru el interne de Babel X;
2 ia interne-afrika gento Z;
3 li kliniĝas antaŭ li, k lin mokas interne; fiereco k zorgo batalis interne de ŝi Z; ekstere honoro, interne doloro Z.
interno
1 La interna parto aŭ spaco: li estis pakita en la interno de poŝta kaleŝo Z; kiel malsatanto sonĝas, ke li manĝas, sed li vekiĝas k lia interno estas malplena X; la interno de ŝipo, de templo, de botelo.
2 La sidejo de la pensoj k sentoj: lia ekstero k lia interno estis en plena kontrasto kun lia profesio Z; amo por li k memoro pri li staras en mia interno kiel altaroj Z; ŝian internon trafluis amaso da pensoj Z; interparolado kun sia propra interno Z; Dio esploras la internon k la koron X; mia interno kompatis lin X. ☞ animo, koro, menso, psiko, spirito.
internaĵo
1 Tio, kio estas interne.
2 Ĉiuj organoj interne de la korpo de besto aŭ homo: li alportu la sebon, kiu kovras la internaĵojn […], por la Eternulo X; miaj internaĵoj estas plenaj de brulumo X. ☞ intesto, remburaĵo, tripo, viscero.
3 (f) La plej kaŝita parto de la homa koro, animo: vi, kiu esploras korojn k internaĵojn, justa Dio X; mia internaĵo ĝojas X.
internigi
2 Meti en la internon de io: internigi fremdajn civitanojn en koncentrejon dum milito.
interniĝi. Enprofundiĝi: kiu iom interniĝis en la lingvon, tiu povas facile vidi […] Z.
internulo
1 Lernanto, loĝanta en la lernodomo.
2 En Francio, medicinstudento, loĝanta k praktikanta en hospitalo.
internulejo. Parto de instruejo, kie loĝas la internuloj.
landinterno. Parto de lando, situanta pli malproksime de la marbordo; postregiono.