PIV 2026 · Artikolo 3437

★du

Litero D★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 38
  1. dua
  2. due
  3. duo
  4. duec/o
  5. duig/e
  6. duig/i
  7. duiĝ/i
  8. duiĝ/o
  9. duil2/o
  10. duiliard/o
  11. duilion1/o
  12. duobl/a
  13. duobl/e
  14. duobl/o
  15. duobl/aĵ/o
  16. duobl/ig/i
  17. duobl/iĝ/i
  18. duol/o
  19. duon/
  20. duon/a
  21. duon/e
  22. duon/o
  23. duondut2/o
  24. duon/ig/i
  25. duon/ig/ant/o
  26. duon/iĝ/i
  27. duop/a
  28. duop/e
  29. duop/o
  30. dut2/o
  31. duum/a
  32. disduig/i
  33. disduiĝ/i
  34. lunduon/o
  35. neduum/a
  36. neduum/ul/o
  37. plendut2/o
  38. vers/oduon/o
★ du
1 numeralo esprimanta la nombron post 1 en la serio de entjeroj. 2, II du manoj faras ĉion, sed unu nenion Z trafi du celojn per unu ŝtono Z du botoj faras paron Z kiu ĉasas du leporojn, kaptas neniun Z du militas — tria profitas Z kiun el la du vi volas, ke mi liberigu al vi? NT ➞ dudek, ducent.
2 nomo de la cifero 2.
dua vicmontra numeralo signifanta, ke la koncernataĵo venas post unu antaŭa: sen speso unua ne ekzistas la dua Z ĵus eksonis la dua horo la duan de Marto 1961 Napoleono la dua
due en la dua loko: unue mi redonas al vi la monon ; due mi dankas vin FE
duo
1 aro de du aferoj aŭ personoj: mi aĉetis duon da komodoj ➞ paro; garnituro.
2 la nombro aŭ cifero 2: oni enskribis «du»-on, kaj ankoraŭ kian duon! duon kun minuso! Z
3 LUDO ludkarto markita per la cifero 2: trefa duo kera duo
dueco eco de io, kio havas du partojn: la dueco de la homo korpo kaj animo la dueco de la Roma registaro ➞ konsulo
duige en duiga maniero: la tapiŝon faldu duige MT
duigi dividi ion en du. ➞ disduigi.
duiĝi dividiĝi en du: la vojo duiĝis: unu branĉo kondukis al la vilaĝo de don Quijote, kaj la alia branĉo estis la vojo sekvenda de don Álvaro ➞ disduiĝi.
duiĝo dividiĝo en du partojn aŭ aspektojn: duiĝo de la personeco
duil2o STAT mediano. ➞ kvarilo, dekilo, centilo, plurilo; il- 2.
duiliardo MATE mil duilionoj (1 000 000 000 000 000 = 1015). ➞ iliard-, peta-.
duilion1o MATE miliono da milionoj (1 000 000 000 000 = 1012). Sin. biliono.➞ ilion 1, tera-.
duobla
1 prezentanta nombron aŭ kvanton, kiu rilatas al alia kiel du al unu: por ĉiu tago mi ricevas kvin frankojn, sed por la hodiaŭa tago mi ricevis duoblan pagon, t.e. dek frankojn FE venigu sur ilin tagon de mizero, kaj frapu ilin per duobla frapo MT duobla parto de via spirito estu do sur mi MT
2 konsistanta el du partoj: duobla kaverno MT ili faris la surbrustaĵon duobla MT duobla fadeno estas pli forta ol unuobla Z
3 prezentanta du aspektojn; duvizaĝa; hipokrita: duobla ludo duobla diplomatio li havas duoblan karakteron li havas duoblan identecon
duoble
1 multiplikate per du: certe, kiel duoble du kvar Z duoble pli ol ĉio, kion li havis MT
2 en duobla maniero: kiu donas rapide, donas duoble Z kiam venis la sesa tago, ili kolektis duoble da pano MT
duoblo duobla kvanto aŭ nombro. Sin. duoblaĵo 1.
duoblaĵo
1 duoblo: duoblaĵon ili ekposedos en sia lando MT
2 dua ekzemplero: de ĉiuj miaj leteroj mi konservas duoblaĵojn trarigardu tiujn stokojn de paperoj, kaj ĵetu la duoblaĵojn Ko la utopia ideo de tradukaĵo kiel perfekta duoblaĵo de originalo MD (analoge) sono, kiu havas duoblaĵon egalaĵon en neniu alia eŭropa idiomo GMc
3 LING ĉiu el du vortoj devenintaj el unu sama vorto en fontlingvo: «pezi» kaj «pesi» estas duoblaĵoj el la franca «peser»
duobligi
1 fari, ke io estu duobla: duobligu la sumon, kaj mi akceptos
2 = (prefere) dubli.
duobliĝi iĝi duobla: la membraro preskaŭ duobliĝis ILa (figurasence) de tiu tago mia amikeco al li duobliĝis Z
duolo MUZI grupo de du notoj, kiuj kune okupas tiun saman tempodaŭron, kiun ordinare havas tri notoj de la sama tempovaloro. ➞ ol- 2.
duon prefikso
1 preciza aŭ proksimuma duono. ➞ duonbindaĵo, duonlitro, duonhoro, duontribo; duonplena.
2 nepleneco aŭ nekompleteco. ➞ duondormi, duonfermi; duonkuirita; duonlumo; duonnuda, duonsurda, duonvoĉe.
3 biologia parenceco de gefratoj, kiuj havas nur unu el la gepatroj komuna. ➞ duonfrato, duonfratino.
5 (evitinde) = vic- 2.
duona
1 prezentanta duonon de io: ili restis tri kaj duonan horojn komenco bona — laboro duona Z
2 organo havanta nur la duonon de tio, el kio ĝi kutime konsistas.
duone en duona maniero: li faris sian taskon nur duone iele, iome, duone malbone Z
duono unu el la du egalaj partoj de tuto: tri estas duono de ses FE duonon de tiu ĉi piro mi manĝis Z je la tria horo kaj duono Samario ne faris eĉ duonon de viaj pekoj MT se duono de ni mortos MT
(figurasence) bela vizaĝo estas duono da de doto Z vi ne havas duonon da de penso en la kapo Z
duondut2o en diatona gamo la plej malgranda intervalo 1 inter du sinsekvaj tonoj; dekduono de okto. ➞ temperi 2.
duonigi
1 fari, ke io iĝu duono: la avarulo minacis duonigi niajn salajrojn jam la sepan tagon de la sieĝo oni devis duonigi ĉies porcion
2 MATE dividi ion en du egalajn partojn: duonigi strekon duonigi angulon dusekci ĝin
duoniganto MATE la punkto aŭ rekto, kiu duonigas strekon aŭ angulon.
duoniĝi iĝi duona: la valoro de tiuj paperoj duoniĝis dum la krizo
duopa prezentanta duopon: duopaj kondukiloj KEMI duopa flava linio karakteriza de natrio ĉe spektroskopo BOTA kontraŭe duopaj folioj, floroj k.s. duope insertiĝantaj sur la du ekstremaĵoj de diametro de tigo, pedunklo k.s. ➞ alterna, verticila
duope en grupo de du; en grupoj el po du: ili detranĉis tie branĉon kun unu peniko grapolo da vinberoj, kaj ili ekportis ĝin sur stango duope du el ili portis ĝin samtempe MT Marta restis duope kun la virino Z
duopo grupo de du aferoj aŭ personoj: kantista duopo ➞ paro, dueto.
dut2o MUZI intervalo 1 inter du sinsekvaj tonoj de diatona gamo 1. ➞ duonduto, plenduto, t 2.
duuma MATE nombrosistemo prezentanta la nombrojn kiel sumojn de potencoj de du kun entjeraj eksponentoj: en la duuma sistemo, 4, 7 kaj 9 estas skribataj respektive 100, 111 kaj 1001 Sin. dubaza, binara 4. ➞ kodo.
disduigi dividi ion en du disajn partojn: disduigi kukon disduigi la gvardion LUDO disduigi kartojn dividi kartaron en du partojn post la miksado ➞ duigi.
disduiĝi dividiĝi en du disajn partojn: la vojo disduiĝas trako disduiĝas branĉo disduiĝas ➞ duiĝi.
lunduono duonluno.
neduuma
1 MATE nombrosistemo ne duuma.
2 rilata al seksa identeco, kiu ne estas limigita al la du seksoj vira kaj virina; havanta nek plene viran nek plene inan seksan identecon: Elan-Cane, kiu mem identiĝas nek kiel viro nek kiel virino kampanjas por la rajtoj de sekse neduumaj homoj EGE
neduumulo neduuma 2 persono.
plendut2o en diatona gamo la plej granda intervalo 1 inter du sinsekvaj tonoj; sesono de okto. ➞ komao.
versoduono BELE duono de verso (ne nepre disigita de la alia duono per cezuro). ➞ hemistiko.