PIV 2020 · 3605
★ekscit/i
★ekscit/i (tr)
1 ⚥ Estigi reagon de ĉelo, histo, organo per stimulo: nervoĉelo ekscitita per elektra kurento reagas per nerva impulso.
2 Fari tre intensa la funkcion de korpa organo aŭ senso: eksciti la nervojn B; kurado ekscitas la koron; eksciti la apetiton, la soifon; oni trinkis kelke da glasoj, ne tiom multe por tro eksciti la kapon Z; pro la ekscitanta prepariĝo al la kongreso, mi devis denove komenci la fumadon Z. ☞ iriti, stimuli, vigligi.
3 Fari eksterkutime forta ian movon de la animo: eksciti ies fervoron, atenton, scivolemon B, koleron X, envion; ni devas eksciti la interesiĝon de la tuta urbo Z; la Izraelidoj ekscitis sian kuraĝon k denove komencis batalon X. (analoge): Vi ekscitis min kontraŭ li, por pereigi lin X. ☞ akceli, instigi. ➞ fajro.
4 Kaŭzi vivan agadon de io aŭ iu: eksciti la fajron Z; ni ne sufiĉe batalas kontraŭ la indiferenteco k ekscitas la publikon Z.
5 ☐ Aktivigi: eksciti osciladon, magnetismon; eksciti dinamon, sifonon, kemian reakcion; ekscitita kvantumstato.
ekscito
1 Ago eksciti.
2 = eksciteco: Moor eniras en sovaĝa ekscito Z.
3 ⏚ Produktado de magneta kampo en elektra aparato, ekz. en dinamo, elektra motoro aŭ laŭtparolilo.
aparta ekscito ⏚ Ekscito de kampomagnetoj per fonto de aparta kontinua kurento.
impulsa ekscito ⏚ ☇ Estigo de osciloj en agordita oscilcirkvito je la natura propra frekvenco de la cirkvito per subitaj impulsoj, donitaj de ekstere.
kompunda ekscito ⏚ Ekscito de generatoro aŭ motoro, kiu funkcias pere de volvaĵoj, konektitaj parte paralele k parte serie.
ekscita. Rilata al ekscito: ekscita ekzerco; ekscita bobeno.
ekscitaĵo. Tio, kio ekscitas: la kuracisto ordonis al li eviti ĉiujn ekscitaĵojn.
ekscitebla. Tia, ke oni povas ĝin eksciti: ekscitebla karaktero, cirkvito.
eksciteblo. Propreco de iu, io ekscitebla: la eksciteblo de nervo, de muskolo.
eksciteco. Stato de tiu aŭ tio, kiu aŭ kio estas ekscitita: ĉarma tono de ĝoja eksciteco regis en la domo; granda konfuzo k eksciteco skuis la tutan urbon.
★ekscitiĝi. Iĝi ekscitita: li estas tre ekkolerema, k ekscitiĝas ĉe la plej malgranda bagatelo Z; li ekscitiĝas kiel bolanta lakto Z; la senkulpulo ekscitiĝos kontraŭ la hipokritulo X; esti en plena ekscitiĝo, en multe da ekscitiĝo Z.
ekscitilo
1 Ekscita dinamo.
2 ⚕ Io, kio ekscitas la organismon.
ekscitmaŝino ⏚ Helpa generatoro, destinita produkti apartan ekscitan kurenton.
bloveksciti. Eksciti blovante: vizaĝo ruĝigita de la blovekscitado de la fajro Z.
korekscita. La koron ekscitanta: niaj kongresoj per sia soleneco k ĉarmeco fariĝu korekscita religia centro Z.
memekscito ⏚ Ekscito de dinamo aŭ generatoro per la kurento, produktata de la maŝino mem.