PIV 2026 · Artikolo 4793
★frato
Derivaĵoj en la artikolo 31
- frata
- fratar/o
- fratec/a
- fratec/o
- fratet/o
- fratiĝ/i
- fratiĝ/o
- fratin/a
- fratin/o
- fratin/et/o
- fratul/o
- bo/bofrato
- bo/bofratin/o
- bofrato
- bofratin/o
- bo/gefrato/j
- du/onfrato
- du/onfratin/o
- ge/bofrato/j
- gefrato/j
- homfrato
- interfrata
- interfratig/i
- interfratiĝ/i
- interfratiĝ/o
- lakt/ofrato
- mamofrato
- militofrato
- vicfrato
- vic-frato
- vicfratin/o
★ frato
1 virseksa ido, rigardata rilate al la aliaj idoj de la samaj gepatroj: pli juna frato pli maljuna frato postnaskita frato pli aĝa frato malpli aĝa frato pli granda frato pli malgranda frato ĝemelaj fratoj al ĉiu frato lian parton Z Jozefo vendita de siaj fratoj VVi kiam fratoj batalas, fremdulo ne eniĝu Z li estas preskaŭ mia frato: nepo de kuzo de onklo de konato Z (figurasence) mensogo kaj ŝtelo estas du fratoj Z ➞ duonfrato, vicfrato.
2 (vastasence) viro rigardata rilate al la aliaj anoj de la homa familio: ĉiuj popoloj estas fratoj frat’ fraton atakas ŝakale Z elserĉi makulojn sur sia frato kaj esti tiel blinda rilate sin mem Z miaj fratoj! komencis la predikisto venis mizero, — helpu min, frato; pasis mizero, — for, malamato Z Sin. homfrato.
3 voknomo uzata interne de malvastaj komunumoj, ekz. la unuaj kristanoj aŭ esperantistoj: ili diris al Petro kaj la aliaj apostoloj: kion ni faru, fratoj? NT se manĝaĵo maledifas mian fraton, mi neniam plu manĝos karnon NT forte ni staru, fratoj amataj, por nia sankta afero! Z kuniĝu la fratoj, plektiĝu la manoj Z danĝeroj inter falsaj fratoj perfiduloj ➞ lupo NT
4 RELI titolo donita al ano de kelkaj religiaj ordenoj, aŭ de kelkaj societoj: fratoj predikistoj dominikanoj la fratoj vizitantojframasonaj la servantaj fratoj ĉe monaĥoj mi estas povra frato Lippo, simple Sin. fratulo.
5 (figurasence) persono amata kvazaŭ per frata amo: amiko amas, Kaj li fariĝas frato en mizero MT mi malĝojas pro vi, mia frato Jonatan MT
frata
1 rilata al fratoj: frata amo
2 tia, ke ĝi similas al rilato inter fratoj: mi esprimas nian koran fratan dankon al niaj belgaj samideanoj Z al frata la celo ni iru obstine Z ni amu nin frate, sed ni kalkulu akurate Z
frataro tuto de fratoj, precipe tiuj de ordeno aŭ societo: la frataron amu NT frataro universitata HMe la burokratoj estas internacia kaj sekreta frataro, kiu starigis al si la taskon amarigi la vivon de la homoj HGK
frateca karakterizata de frateco: fratece sin ligi kun iu Z
frateco
1 parenceco inter fratoj.
2 ama, helpema kaj kvazaŭfrata sento al iu, aŭ ĝenerale al la tuta homaro; homamo: vivu la frateco de la popoloj Z finiĝi per ia danco de internacia frateco Z
frateto
1 karesa alnomo al pli juna frato. Sin. fraĉjo.
2 RELI titolo de la franciskanoj.
fratiĝi sin ligi kun iu fratece: (figurasence) muziko, kiu bone fratiĝas al la spirito de nia kara lingvo OE
fratiĝo ago fratiĝi: mi trinkis kun li fratiĝon Z
fratina rilata al fratino: fratina amo Z
fratino
1 ina ido, rigardata rilate al la aliaj idoj de la samaj gepatroj: vi estas fratino de viaj fratinoj, kiuj malŝatis siajn edzojn MT konsilu la pli junajn virinojn, kiel fratinojn, kun ĉia ĉasteco NT
2 titolo donita al anino de kelkaj religiaj ordenoj: fratinoj de la bonfarado fratinoj de Sankta Vincento de Paŭlo en kelkaj landoj oni vokas flegistinon fratino, eĉ se ŝi estas laika
3 persono amata kvazaŭ per fratina amo: vi kortuŝis min, mia fratino, mia fianĉino MT
fratineto
1 karesa alnomo al pli juna fratino. Sin. franjo.
2 titolo de kelkaj monaĥinoj: la fratinetoj de la malriĉuloj
fratulo
1 frato 4.
2 honora titolo donita de klera asocio al grava kontribuinto: Fratulo de la Brita Akademio pro liaj meritoj Aŭstralia Esperanto-Asocio donis al li la titolon «Fratulo» RE!
bobofrato, bobofratino edz(in)o de frato aŭ fratino de la propra edzo aŭ edzino.
bofrato
1 frato de la propra edzo aŭ edzino: ĉiuj parencoj de mia edzino estas miaj boparencoj, sekve ŝia frato estas mia bofrato FE
2 edzo de la propra fratino aŭ frato: Emilio Lepido estas mia bofrato ALö
3 edzo de fratino aŭ frato de la propra edzo aŭ edzino: la bofrato de s-ro Bolloré, la eksministro Gérard Longuet MD
bofratino
1 fratino de la propra edzo aŭ edzino: ŝia fratino estas mia bofratino FE
2 edzino de la propra frato aŭ fratino: mi estas la bofrato de Heleno, ĉar ŝi estas la edzino de mia frato; ŝi estas mia bofratino Z
3 edzino de frato aŭ fratino de la propra edzo aŭ edzino.
bogefratoj bofrato(j) kaj bofratino(j): mia frato kaj fratino (gefratoj) estas la bogefratoj de mia edzino FE
duonfrato
1 frato, kun kiu oni havas nur unu el la gepatroj komuna.
duonfratino
1 fratino, kun kiu oni havas nur unu el la gepatroj komuna.
gebofratoj = (prefere) bogefratoj.
gefratoj la frato(j) kaj fratino(j) de iu persono: Petro, Anno kaj Elizabeto estas miaj gefratoj FE
homfrato frato 2: ne majstro, sed homfrato kaj kolego li volis esti EPr homfratoj, kiuj vivos plu sur tero KKa
interfrata milito okazanta inter homoj, kiujn oni povas konsideri fratoj.
interfratigi igi, ke homoj amikiĝu fratece unu kun la alia(j): la historio de la estonta interfratigita homaro Z
interfratiĝi interamikiĝi fratece: ju pli ni partoprenados en niaj ĉiujaraj kongresoj, des pli ni interfratiĝos Z
interfratiĝo ago interfratiĝi, aŭ ties rezulto: al Zamenhof oni malpermesis diri publike pri interfratiĝo inter diversaj religioj AKü
laktofrato, mamofrato ido mamnutrita de fremda patrino, rilate al la propraj idoj de tiu patrino.
militofrato iu, kiu militadis en intima kamaradeco kun iu.
vicfrato, vic-frato filo de la duonpatr(in)o el ties antaŭa geedzeco: ili Timo kaj Fredrik kutime diras, ke ili estas duonfratoj, kvankam Roger asertas, ke ili estas nur «vic-fratoj». Roger estas la vera patro de Fredrik, kaj la vic-patro de Timo. Tio signifas, ke li edziĝis al la patrino de Timo SJo ➞ duonfrato.
vicfratino filino de la duonpatr(in)o el ties antaŭa geedzeco. ➞ duonfratino.