PIV 2026 · Artikolo 8202

★koni

Litero K★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 41
  1. kono
  2. konad/o
  3. konat/o
  4. konat/ec/o
  5. konat/iĝ/i
  6. konat/ul/o
  7. konebl/a
  8. konig/i
  9. konig/il/o
  10. koniĝ/i
  11. diskonig/i
  12. diskonig/il/o
  13. telefoni/a diskonig/il/o
  14. telegrafi/a diskonig/il/o
  15. tele/tajp/a diskonig/il/o
  16. ekkoni
  17. ekkono
  18. interkona
  19. interkonat/iĝ/a
  20. interkonat/iĝ/i
  21. interkonat/iĝ/o
  22. memkono
  23. si/nkono
  24. nekonad/o
  25. nekonat/a
  26. nekonat/o
  27. nekonat/ul/o
  28. nekonat/ul/in/o
  29. nekonebl/a
  30. ne koni
  31. ne/rekonebl/a
  32. ne/rekonebl/ec/o
  33. parol/rekono
  34. parol/rekonil/o
  35. rekoni
  36. rekono
  37. rekonebl/a
  38. rekonebl/ec/o
  39. rekonig/i
  40. rekonil/o
  41. sign/o/rekono
★ koni tr
1 memori, ke oni jam aŭdis, vidis aŭ legis ion: multaj esperantistoj konis la nomon de Javal Z la infanoj estas tiel saĝaj, ke ili povoscias legi, antaŭ ol ili konas la literojn Z tiu mirinda aera ondo, kiu estas konata sub la nomo «Lokemann, kiu pelas sian ŝafaron» Z la dua historio ankoraŭ ne estas vaste konata Z faktoj tute ne konataj, aŭ eble iam konitaj, sed jam de longe forgesitaj Z ŝi komencis sentadi ĝis nun ne konitan malfortecon Z (figurasence) la plej ekstermanta milito, kiun iam konis la historio Z
1 Inter koni kaj scii la diferencon bone montras jenaj ekzemploj: mi konas tiun poemon mi ĝin legis kaj iom scias pri ĝia enhavo mi scias tiun poemon mi povas ĝin laŭvorte reciti
2 havi, el propra sperto, pli-malpli klaran ideon pri io aŭ pri la enhavo aŭ uzado de io: koni libron esti orientita pri ĝia enhavo koni instrumenton esti kapabla ĝin distingi de similaj, diri ĝian utilon ili konas la lapan arbaron de interne kaj de ekstere Z ambaŭ lingvojn vi konas tro malmulte, por ke vi povu manovri kun ili Z la alta literatura lingvo estas al vi tre malmulte konata Z (analoge) funde koni la klasikulojn iliajn verkojn
3 havi ideon pri la identeco de iu: sinjoro, ĉu vi min konas?
– Kiom mi scias, ... ne Z
mi konas vin laŭ via nomo MT mi konis lin nur kiel Esperantiston Z la grandmonde konata sinjorino Herminio Z
4 havi, el sia propra volo, interrilatojn kun iu: nia afero ne devas koni ian personon Zamenhofon, ĝi devas koni nur verkon la Fundamenton mi estas konata kun beletaj aktorinoj Z pro malhonesteco ili ne volas koni Min MT sako ne sonas — amiko ne konas Z
5 havi, el propra sperto, pli aŭ malpli kompletan ideon pri ies karaktero, valoro k.s.: konu nin, ŝatu nin Z ni reciproke nin konas, klarigon ne bezonas Z mi konas vin pli bone, ol vi mem vin konas! Z bone konu viajn ŝafojn MT li lasis estiman memoron ĉe ĉiuj, kiuj konis lin pli proksime Z kiom mi konas niajn infanojn, ili sukcese plenumos Z mi konas miajn homojn Z la komizoj devas koni la mondon, la homojn scii trakti ilin Z oni lin konas, kiel malbonan moneron Z
kono informo pli aŭ malpli klara, akirita per sperto: fari al si konon pri io preni konon de io
2 Ne uzu konoj en la senco de scioj.
konado nescienca ideo pri iu aŭ io, akirita per sperto: vi akiros konadon pri Dio MT ŝi ne posedis sufiĉe da konado de si mem Z bona parolado ne estas ankoraŭ tuta konado de la lingvo Z inspiro kaj konado de tekniko Z ➞ povoscio, sciado.
konato persono, kun kiu oni havas rilatojn pli aŭ malpli intimajn: la loĝejo de nia malnova konato, la angilvendisto Z la oficiro, kiu estas mia bona konato Z vi estas inter malnovaj konatoj Z proksima konato de sinjorino Swicka Z Sin. konatulo.
konateco rilato inter du aŭ pluraj personoj, kiuj sin reciproke konas: konateco ne estas hereda Z mi vin kunprenos pro malnova konateco Z faras konatecon kun traveturanto Z
konatiĝi
1 iĝi konato kun iu: mi vidu, ĉu mi povas konatiĝi kun ŝi! Z
2 iĝi konanto de io: mi konatiĝadis kun la libroj el la biblioteko de la metiolernantoj Z tiujn ĉi ideojn moki , eĉ ne konatiĝinte kun ili Z per tradukoj konatiĝi kun fremdaj literaturoj Z la vilaĝano per ili konatiĝas kun la malaperintaj tempoj Z
konatulo konato: ofte konatuloj aŭ kolegoj profesoraj de Markus Zamenhof admonis lin pri lia filo EPr li estas konatulo de Alice VVa
konebla tia, ke oni povas ĝin koni.
konigi fari iun aŭ ion konata de iu aŭ de multaj: mi konigos al vi mian advokaton konigi al iu la dokumentojn lia sonora voĉo konigis lin en la tuta urbo li konigis la motivojn de sia decido mi trovas bona konigi la pruvosignojn MT ➞ komuniki 1.
konigilo KOMP kampo de rikordo, per kiu oni distingas ĝin de aliaj rikordoj kaj referencas al ĝi. ➞ identigilo.
koniĝi
1 iĝi konata: koniĝas majstro laŭ sia verko Z koniĝas birdo laŭ flugo kaj homo laŭ ago Z ➞ ekkoni.
2 iĝi konanta: tiu, kiu eldonas verkon en Esperanto, ne koniĝinte kun la modela stilo alportas malutilon Z
diskonigi igi iun aŭ ion vaste konata. ➞ distrumpeti, famigi.
diskonigiloTELE sistemo por transsendi informojn al pluraj ricevantoj samtempe.
telefonia diskonigilo sistemo de telefonio, kiu ebligas alvoki plurajn telefonabonantojn samtempe por transsendi al ili informojn.
telegrafia diskonigilo, teletajpa diskonigilo teletajpilo por transsendi informojn al pluraj ricevantaj stacioj.
ekkoni
1 iĝi konanta: mi ekkonis antaŭ nelonge iun malriĉan virinon Z de la momento, kiam li ekkonis Esperanton Z de l’ momento, en kiu mi ĉi tie vin ekkonis, rigardo via ĉiam min tremigas Z ĉiu virino, kiu ekkonis kuŝejon de viro MT
2 distinge koni: laŭ la frukto oni arbon ekkonas Z eĉ knabon oni povas ekkoni laŭ liaj faroj MT valoron de objekto ni ekkonas post difekto Z oni ekkonas bovon per la vido kaj malsaĝulon per lia rido Z
3 BIBL sekskuniĝi kun iu: mi havas du filinojn, kiuj ankoraŭ ne ekkonis viron MT li ne ekkonis ŝin, ĝis ŝi naskis filon NT ➞ enveni 2.
ekkono ago ekkoni: agi sen ekkono trafe aŭ maltrafe
interkona, interkonatiĝa rilata al interkonatiĝo: interkona vespero ĉe kongreso
interkonatiĝi ekkoni unu la aliajn.
interkonatiĝo ago interkonatiĝi: ili faradis interkonatiĝojn Z
memkono, sinkonokonado pri sia propra karaktero.
nekonado la fakto, ke oni ne konas ion aŭ iun: nekonado de la propraj spiritaj posedaĵoj Z plena nekonado de la necesaj kondiĉoj la facile forigebla reciproka nekomprenado kaj nekonado Z
nekonata tia, ke oni ne konas tiun: tiu nekonata land’, el kiu neniu jam revenas Z al neniu klera homo la nomo de nia afero nun estas jam nekonata Z deziro , kiu certe por vi ankaŭ
Ne estas nekonata Z
nekonato
1 iu ne konata: korespondado kun konatoj aŭ eĉ kun nekonatoj Z Sin. nekonatulo.
2 MATE en ekvacio grando serĉata.
nekonatulo, nekonatulino nekonato 1: ne pli por mi valoras reĝidino, ol la ĝisnuna nekonatulino Z
nekonebla tia, ke oni ne povas ĝin koni.
ne koni
1 iu ne scii, ke io ekzistas; ne havi sperton pri io: la soldatoj ne konis kompaton Z la dormon ŝi kvazaŭ tute plu ne konis Z (figurasence) deziro leĝojn ne konas Z
2 io esti ŝirmita kontraŭ io; esti fremda al io: ŝlosilo uzata ruston ne konas Z la tropiklandoj ne konas la froston se edzino ordonas, domo ordon ne konas Z tiu industrio ne konas konkurencon kaj senlaborecon
nerekonebla tia, ke oni ne povas ĝin rekoni: faru vin tute nerekonebla Z
nerekonebleco eco de iu aŭ io nerekonebla: se eĉ por tio ĉi oni devus ŝanĝi la lingvon ĝis plena nerekonebleco Z
parolrekono KOMP komputila rekono de parolata lingvo.
parolrekonilo KOMP komputila programo por parolrekono: parolrekoniloj kaj literumiloj por Esperanto EGE
rekoni
1 konstati, ke iu aŭ io ĵus rimarkita estas jam konata de pli frue: nun ilia vizaĝo estas pli nigra ol karbo; oni ne rekonas ilin sur la stratoj MT oni apenaŭ povus rekoni en li sinjoron Snitchey Z povus okazi, ke iu rekonus mian skribon Z figuroj, el kiuj kelkajn ŝi rekonis Z «mi estas Kristano!»
«Tion mi ne rekonas en viaj agoj » Z
rekonu, al kiu apartenas la sigelilo MT li kaj lia amiko la barbiro, maskitaj por ke don Quijote ne rekonu ilin, surseliĝis FDi
2 agnoski: neniu volis ŝin rekoni, krom la antaŭpordega hundo Z oni devus antaŭ ĉio rekoni egalecon inter gentoj EPr se Jesuo Kristo revenus surteren, li tute ne rekonus la papon kiel sian disĉiplon ELa
3 (evitinde) = konfesi.
rekono ago rekoni 1 kaj rekoni 2: sen danĝero de rekono oni povus kopii tiujn ĉi frazojn. FSz Esperanto trovis rekonon ĉe la urbestraro lia sinofera laboro ne trovis rekonon en la publiko➞ parolrekono, signorekono.
rekonebla tia, ke rekono estas ebla: vortoj pli malpli rekoneblaj por la plej gravaj civilizitaj popoloj Z ŝi estis facile rekonebla per sia nigra ŝalo la kadavro ne plu estis rekonebla
rekonebleco eco de io rekonebla: tiuj sonoj restis en la lingvo por ebligi la rekoneblecon de la vortoj Z
rekonigi igi iun rekoni: neniu restis ĉe li, kiam Jozef rekonigis sin al siaj fratoj MT al Elektro
Orest’ sin rekonigas Z
rekonilo
1 signo, per kiu oni rekonas ion: tuta tufo da haroj, kio aspektis ne tre bele, sed prezentis bonegan eksteran rekonilon Z
2 KOMP komputila programo, kiu ebligas signorekonon. ➞ parolrekonilo.
signorekono KOMP kapablo rekoni signojn en bildoj kaj transformi ilin en tekston: reklamoj de programoj por optika signorekono kutimas aserti, ke ili perfekte kopias la enpaĝigon RRo ➞ skani 2.