PIV 2026 · Artikolo 9498

lizo

Litero L

Derivaĵoj en la artikolo 10
  1. lizi
  2. liziĝ/i
  3. ĉel1/olizo
  4. elektr1/oliza
  5. elektr1/olizi
  6. elektr1/olizo
  7. fibrin/olizo
  8. glikogenlizo
  9. nukle/olizo
  10. protein/oliza
lizo
1 detrua dissolvo:
a BIOL transformo de ĝelo al solo 2, per aldono de akvo, pro la efiko i.a. de enzimoj: ĉiuj digestaj fenomenoj reduktiĝas al lizoj
b BIOL MEDI detruo de ĉeloj aŭ de histoj pro la efiko de agantoj fizikaj, ĥemiaj aŭ biologiaj: mikroba lizo ➞ lizosomo; ĉelolizo, fibrinolizo, nukleolizo.
2 KEMI malkombino de komponita substanco al iuj el ĝiaj kunmetaĵoj.
1 En kunmetaĵoj, se la maldekstra elemento estas nomo de molekulo, la signifo estas «lizo de» (glukolizo, lip(id)olizo, proteinolizo), dum se ĝi estas lizrimedo la signifo estas «lizo per» (elektrolizo, fotolizo).
➞ hidrolizo, keratolizo, lipolizo, pirolizo.
lizi tr fari lizon al io: post koaguliĝo la lakto estas lizita en la stomako viruso lizas ĉelon
liziĝi iĝi lizita: ĉelo liziĝas
ĉel1olizo lizo 1 b de eŭkariota ĉelo 1, pro krevo kaŭzata de eniro de akvo.
elektr1oliza rilata al elektrolizo: elektroliza determinado de kupro elektroliza determinado de arĝento
elektr1olizi tr FIZI KEMI malkomponi elektroliton per kurento.
elektr1olizo KEMI ĥemia malkomponiĝo produktata per elektra kurento pasanta tra likvo aŭ solvaĵo enhavanta jonojn.
fibrinolizo lizo 1 a de fibrino.
glikogenlizo KEMI BIOL hidrolizo de glikogeno al glukozo. ➞ glukolizo.
nukleolizo lizo 1 b de la membrano de nukleo, kutime por analizi la nukleajn proteinojn aŭ la DNA.
proteinoliza malkombinanta proteinojn: proteinoliza enzimo