PIV 2020 · 2693
★ĉel/o
★ĉel/o
1 🏠 Malgranda ĉambro por unu sola persono, en monaĥejo, malliberejo ks: ĉelo de ermito; li havas nek ĉelon nek kelon Z (estas malriĉa); (analoge) banĉelo. ☞ budo, kabineto, kajuto, kamero, karcero, kiosko. ➞ ĉelveturilo.
2 ♉ Ĉiu el la sesflankaj kavetoj el vakso, en kiun la abeloj enmetas mielon aŭ unu ovon.
3 ⚥ La plej malgranda vivanta unuo, kiu konsistigas la vivulajn histojn aŭ la tuton de la unuĉelaj vivuloj: ĉelo konsistas el membrano k ĉelplasmo, kiu enhavas organetojn; ĉelo eŭkariota (karakterizata de kromosomoj – entenataj de nukleo – k de mitokondrioj k/aŭ plastidoj), prokariota (karakterizata de kromosomo(j) ne entenata(j) de nukleo, k de la malesto de mitokondrioj k plastidoj); ĉelmembrano, ĉelmuro, ĉelnukleo, ĉelplasmo, ĉelskeleto. ☞ plasmodo, sifono, sincitio, hifo, histo.
4 ✈ Tutaĵo de la strukturoj de la aloj k fuzelaĝo.
5 ☐ Vakua tubo aŭ ampolo, enhavanta iun ajn teknikan organon: ĉelo de Karolus, de Kerr (➞ lumelektra ĉelo).
6 (f) Ĉiu el la kvadrataj dividaĵoj de surfaco: antaŭtuko kun bluaj ĉeloj Z; la 64 ĉeloj de la ŝaktabulo.
7 Σ Baza grupo de partianoj (en komunistaj partioj).
elementa ĉelo ☐ ⊕ Plej malgranda struktura elemento de kristalo.
lumelektra ĉelo ⏚ Organo por transformi lumon en elektran energion.
palisa ĉelo 🍁 Ĉelo de la palisa parenkimo.
ĉela. Rilata al ĉelo; enhavanta ĉelojn: ĉela kerno; ĉela ŝtofo.
ĉelaro. Grupo da ĉeloj.
ĉelara. Konsistanta el ĉelaro: ĉelara formacio, ŝtofo; pli dolĉaj ol mielo k ĉelaraj mielgutoj X.
ĉeleto. Alveolo.
ĉelologio. Citologio.
ĉelafina ⚥ ⚕ Citotropa.
fotoĉelo ⏚ Lumelektra ĉelo.
grasoĉelo. Adipoĉelo.
melanoĉelo ❤ Ĉelo de vertebruloj (inkl. homon), kiu sintezas melaninon.
nervoĉelo ❤ Neŭrono.
pigmentoĉelo 🍁 ❤ Pigmentoriĉa ĉelo, ekz. de la haŭto de animaloj (melanoĉelo) aŭ de la epidermo de plantoj.
selenĉelo ☐ Lumsentiva ĉelo kun bartavolo el seleno.