★mur/o

1 Kontinua, ordinare vertikala k solida konstruaĵo el ŝtonoj, brikoj, tabulegoj, betono ktp, normale pli alta ol dika, k servanta, por subporti la tegmenton, la etaĝojn ktp aŭ por apartigi aŭ dividi spacon de domo, kampo, urbo ktp: konstrui, detrui muron ^Z; blinda muro (sen fenestro aŭ aperturo); fundamenta muro (kiu portas la tutan pezon de la konstruo); komuna muro (apartenanta komune al du proprietaĵoj); manon malkvietan ĉiu muro atakas ^Z; ne pentru diablon sur la muro ^Z; aŭskulti trans muro ^Z; la muro havas orelojn ^Z; alpremi iun al muro ^Z (meti en seneliran situacion); frapi per la kapo kontraŭ la muro (provi la neeblon). ☞ vando, parieto, septo.

2 (plurale) Remparoj de urbo, k, metafore, la urbo mem: mi iros kontraŭ la trankvilulojn, kiuj loĝas sen muroj ^X; la pardono de mia patro estas jam interne de la muroj de tiu ĉi urbo ^Z; hodiaŭ inter la gastamaj muroj de Bulonjo-sur-Maro kunvenis […] homoj kun homoj ^Z.

3 (plurale) La kvar muroj de domo, rigardataj kiel simbolo de la hejmo: inter miaj muroj estu miaj plezuroj ^Z; dankon al Dio, ke ni denove estas inter niaj propraj muroj! ^Z; vivon privatan kaŝu la muroj ^Z.

4 (f) Io simila al muro, laŭ la aspekto aŭ efiko: la krutaj muroj de la rokoj ^Z; stari por iu kiel muro k turo ^Z; mi faras vin hodiaŭ fera kolono, kupraj muroj en la tuta lando ^X; la akvo estis por ili muro dekstre k maldekstre ^X; muro el fajro; muro da bajonetoj; la nepenetrebla muro de la stulteco; ili fanatike staris kiel muro kontraŭ ĉia nova kutimo ^Z.

5 Ⓣ Ĉiu el la du flankaj parietoj de mingalerio, kontraste kun la supra, la tegmento.

6 ⛷ Monta krutaĵo, kies deklivo estas pli ol 70°.