PIV 2026 · Artikolo 15119

★ŝelo

Litero Ŝ★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 20
  1. ŝela
  2. ŝelaĵ/i
  3. ŝelaĵ/o
  4. ŝelaĵ/ist/o
  5. ŝelet/o
  6. bananŝelo
  7. citronŝelo
  8. elŝelaĵ/i
  9. elŝelig/i
  10. elŝeliĝ/i
  11. enŝele
  12. kinkonŝelo
  13. oranĝ1/oŝelo
  14. semŝelo
  15. senŝelig/i
  16. senŝelig/il/o
  17. senŝeliĝ/i
  18. surŝela
  19. testudŝelo
  20. trunk/oŝelo
★ ŝelo
1 BOTA ekstera tavolo de la trunko, branĉoj kaj radikoj de arboj kaj arbustoj: la betulo staris kun blanka ŝelo Z ŝi prigratis lian nomon en la ŝelon de la tilio ➞ basto, kortiko.
2 BOTA ekstera tavolo aŭ membrano de frukto aŭ de semo: nuksa ŝelo Z banana ŝelo citrona ŝelo (figurasence) ŝi ekfloris kiel plej belega junulino. Sed la bela ŝelo kaŝis en si maldolĉan kernon Z ➞ guŝo, haŭto, perikarpo.
3 ZOOL ekstera kalkeca krusteto, kiu entenas ovon: li ĵus elrampis el la ova ŝelo estas juna kaj sensperta Z
4 (vastasence) ĉio, kio kovras simile al ŝelo de frukto aŭ ovo: malplena ŝelo de mudinta cikado trovi ŝelon de fromaĝo Z lepro mian tutan glatan korpon
Tuj kovris per abomeninda ŝelo Z
la ŝelo de la tero FK FIZI elektrona ŝelo la sinsekvaj grupoj de elektronoj, kiuj ĉirkaŭas la kernon ➞ krusto, tavolo.
5 MARN AVIA tuta korpo de ŝipo aŭ flugboato tia, kia ĝi aperas ekstere: la ŝelo de ŝipo estas konstruata sur framo el reloj, sur kiuj estas fiksitaj tabuloj aŭ lamenoj ➞ kareno, kilo ① 1.
ŝela rilata al la ŝelo: ŝelaj tavoloj ŝelaj poroj
ŝelaĵi munti ŝelaĵon.
ŝelaĵo KONS tegaĵo el tabuloj k.s., simila al ŝelo: ŝelaĵo de betona muro
ŝelaĵisto KONS laboristo, kiu muntas ŝelaĵojn por betono dum konstruado.
ŝeleto maldika delikata kovraĵo: ŝeleto de bulbo = tuniko 5 (analoge) ŝeleto de lakto formiĝanta supraĵe de bolinta lakto; Sin. haŭteto
bananŝelo ŝelo de banano.
citronŝelo ŝelo de citrono.
elŝelaĵi KONS forpreni ŝelaĵon post solidiĝo de la entenata betono.
elŝeligi
1 eltiri ion el la ŝelo: elŝeligi pizojn elŝeligi helikojn
2 (figurasence) eltrovi kaj klare aperigi ion: el la reciproke kontraŭdiraj raportoj estas malfacile elŝeligi la veron
elŝeliĝi eliĝi el la ŝelo: la juna kokido pene elŝeliĝis
enŝele interne de la ŝelo: enŝele kuiritaj ovoj enŝele kuiritaj terpomoj
kinkonŝelo ŝelo de kinkono, kiu onidire havas kontraŭmalariajn ecojn.
oranĝ1oŝelo ŝelo de oranĝo 1.
semŝelo BOTA tegumento 2.
senŝeligi
1 senigi ion je la ŝelo: senŝeligi abion senŝeligi terpomojn senŝeligi pirojn senŝeligi nuksojn
2 = (prefere) elŝeligi.
senŝeligilo speco de tranĉilo por senŝeligi fruktojn kaj legomojn.
senŝeliĝi perdi sian ŝelon: la grandaj platanoj senŝeliĝis ➞ haŭtŝanĝo.
surŝela sur ŝelo: BOTA surŝela musko kreskanta sur ŝelo 1
testudŝelo
1 ZOOL kiraso de testudo.
2 substanco konsistiganta la ŝelon de martestudoj, kaj utiligata i.a. por inkrustaĵoj: kombilo el testudŝelo
trunkoŝelo BOTA ŝelo de trunko 1.