★sang/o

1 Likvo fluanta en la arterioj, vejnoj, kapilaroj (ks vaskuloj) de animaloj, ruĝa ĉe la vertebruloj, portanta i.a. la nutrajn substancojn, oksigenon k la forĵetaĵojn de la ĉeloj: sango konsistas el likva parto (plasmo) k ĉela parto (globuloj); ekbato de nazo aperigas sangon ^X; la pastro aspergis la sklavojn per varma ĉevala sango ^Z; la hundoj lekis la sangon de Nabot ^X; nur detenu vin, ke vi ne manĝu la sangon ^X; la sango malaperis el liaj vangoj k lipoj ^Z; ricevi karnon k sangon ^Z (iĝi viva). ☞ limfo. ➞ sangoglobeto, sangogrupo.

2 Tiu likvo, kiel simbolo de perforto, murdo, ofero ks: ili plenigis ĉi tiun lokon per sango de senkulpuloj ^X; manoj, kiuj verŝas senkulpan sangon ^X; Mi ebriigos miajn sagojn per sango ^X; la voĉo de la sango de via frato krias al mi de la tero ^X; lia sango estos sur lia kapo ^X; akuzo, kiu kostis al la Hebreoj multe da sango k angoro ^Z; virina lango buĉas sen sango ^Z; atingi sian celon per fero k sango; miajn manojn detenu de sango! ^Z.

3 Tiu likvo, kiel simbolo de temperamento, pasio: sango bolas, juneco petolas ^Z; li rigardis tiun mizeron kun malvarma sango; fari al si malbonan sangon (maltrankviliĝi, koleriĝi pri io); li ne havas sangon en siaj vejnoj!; sango malkvieta la reĝon ne instigos fari tian junulan agon ^Z.

4 Tiu likvo, kiel simbolo de heredeco (familia, etna, kasta ks): ĉevalo de pura sango; la sango de David ^N; en lia nobela Hispana sango estis io, kio bolis ^Z; (en ŝi) la homo k la diablo intermiksas sian sangon ^Z; blua (nobela) sango; princo el reĝa sango; li, kiu naskiĝis nek el sango, nek el volo de karno […] sed el Dio ^N.

5 Tiu likvo, kiel simbolo de parenceco, ofte de deveno: sango ne silentas, sian sangon ĝi sentas ^Z; sango komuna reciproke sin altiras ^Z; ŝia infano, ŝia propra karno k sango ^Z; la propra sango (filo) ŝin mortigis ^Z; sangovenĝanto ^X.