PIV 2026 · Artikolo 10295
★mezuri
Derivaĵoj en la artikolo 98
- mezuro
- dirak/a mezuro
- mezurad/o
- mezuraĵ/o
- mezurebl/a
- mezuriĝ/i
- mezuril/o
- mezurist/o
- acidmezuril/o
- almezuri
- alt/omezurad/o
- alt/omezuril/o
- amper1mezuril/o
- angulmezuri
- angulmezuril/o
- aŭdomezuril/o
- benzinmezuril/o
- bicikl/admezuril/o
- brust/omezuro
- ĉirkaŭmezuro
- dens/omezuril/o
- dumezuril/a
- egalmezura
- egalmezure
- eksponmezuril/o
- elektr1/omezuril/o
- flumezuril/o
- frekvenc/omezuril/o
- gasmezuril/o
- grasmezuril/o
- gravitomezurad/o
- gravitomezuril/o
- grenmezuro
- irmezuril/o
- izolmezuril/o
- izol/rezistanc/omezuril/o
- koks/omezuro
- kolormezurad/o
- kolormezuril/o
- kulomb1/omezuril/o
- lakt/omezuril/o
- laŭmezura
- laŭmezure
- laŭmezure, kiel
- lens/omezuril/o
- lummezurad/o
- lummezuril/o
- mammezuro
- mikromezuril/o
- ne/kunmezurebl/a/j
- nemezurebl/a
- okulmezure
- olemezuril/o
- om1mezuril/o
- ond/omezuril/o
- osmozmezuril/o
- ozonmezuril/o
- paŝmezuri
- pelv/omezurad/o
- pelv/omezuril/o
- plenmezure
- pluvmezuril/o
- povmezuril/o
- profund/omezurad/o
- profund/omezuril/o
- pugmezuro
- puls/omezuril/o
- radi1/admezuril/o
- rapidmezuril/o
- refrakt/omezuril/o
- rezistanc/omezuril/o
- rivolumezuril/o
- rosmezuril/o
- sang/o/prem1mezuril/o
- scintilmezuril/o
- senmezura
- sonmezurad/o
- sonmezuril/o
- spirmezurad/o
- spirmezuril/o
- staturmezuril/o
- strab/ism/omezuril/o
- sukermezurad/o
- sukermezuril/o
- supermezura
- ŝovmezuril/o
- tali1mezuro
- temp/omezuro
- temp/omezurad/o
- temp/omezuril/o
- termezuri
- termezurist/o
- vakumezuril/o
- vapormezuril/o
- vent/omezurad/o
- vent/omezuril/o
- viskozmezuril/o
- volt/omezuril/o
★ mezuri tr taksi kaj difini la grandecon de io, komparante ĝin kun unu samspeca grando elektita kiel unuo: li mezuris la larĝon de la enirejo , dek ulnojn MT mezuri la rapidecon de ŝipo mezuri la altecon de monto mezuri la pezon de bovido mezuri la distancon inter du arboj kiu mezuris per sia mankavo la akvon ? MT li mezuris sur tiu konstruaĵo unu stangon laŭlarĝe kaj unu stangon laŭalte MT mezuri drapon B mezuri kampon B ĉu vi pensas, ke ni havas tiom da mono, ke ni mezuras ilin per buŝeloj? Z li ŝmiris la fundon de la mezurilo , por ke el tio, kio estos mezurata, io restu algluita Z
(figurasence) mezuri ies moralajn meritojn Z mezuri la sekvojn de elpaŝo sciiĝi pri la pli detalaj cirkonstancoj kaj mezuri laŭ tio ĉi mian postulon Z mezuri laŭ sia metro Z ili estas neprudentaj, mezurante sin laŭ si mem NT
mezuro
1 ago de iu, kiu unu fojon mezuras: per mezuro kaj peso akiriĝas sukceso Z via mezuro estas nur proksimuma la surtuto estas tro longa, ĉar la mezuro estis malzorge farita B
2 sistemo de grandoj, per kiuj oni mezuras: la mezuroj leĝaj mezuroj por likvoj mezuroj por solidoj mezuroj por surfacoj liniaj mezuroj internacia komisiono de pezoj kaj mezuroj neegalaj peziloj, neegalaj mezuroj estas abomenaĵo MT (figurasence) la homo estas la mezuro de ĉiuj aferoj
3 la kvanto entenata en iu mezurilo: tri mezuroj da hordeo NT doni al iu plenan mezuron
4 tuto de la dimensioj taksitaj per mezurado: ŝuisto prenis mezuron por ŝia malgranda piedo Z mendante la robon, bonvolu doni viajn mezurojn malprudenta homo neniam konas la mezuron de sia stomako Z ĝiaj kolonoj kaj portikoj havis la saman mezuron, kiel ĉe la unua pordego MT kiu starigis ĝiajn de la tero mezurojn ? MT en granda mezuro bildo en malgrandigita mezuro ➞ skalo; mezurbendo, mezurflakono, mezurglaso, mezurrubando.
5 (analoge) aro de industriaj produktoj sammezuraj: en tiuspeca artiklo la grandaj mezuroj mankas
6 MATE funkcio sur familio de aroj, kiu mezuras ilian amplekson: la teorio pri mezuroj
7 (figurasence) difinita aŭ limigita kvanto, amplekso aŭ grado: tamen ĉio devas esti en ĝusta mezuro Z en ĉi tio devas esti observata la deca mezuro Z labori laŭ la mezuro de siaj fortoj laŭ mezuro de ebleco Z verko, skribita en bona Esperanto antaŭ dudek kvin jaroj, en plena mezuro konservas sian bonecon ankaŭ nun Z en certa mezuro li laŭdadis la birdon super ĉiuj mezuroj Z la mezuro de mia puno ankoraŭ ne pleniĝis Z en tia mezuro, ke
8 (figurasence) modereco, reteniĝemo aŭ mezurateco: memori pri mezuro en laboro kaj plezuro Z donu al krudulo plezuron, li ne scios mezuron Z petolado sen mezuro Z
10 MUZI ĉiu el la egalaj daŭropartoj, en kiuj estas dividita muzikpeco, kaj kiu iras de unu ĉefpulso aŭ de unu mezurstreko ĝis la proksima: dupulsa mezuro tripulsa mezuro ➞ takto, tempo.
diraka mezuro MATE la plej simpla distribucio, nomita laŭ Dirako.
mezurado serio de mezuroj; ago de iu, kiu ripete aŭ daŭre mezuras: la mezurado de la tempo mezurado de tereno mezurado de domsurfaco mezurado de bieno
mezuraĵo detala priskribo de konstruaĵo, kun indiko de ĉiuj mezuroj.
mezurebla
1 tia, ke oni povas ĝin mezuri: la amaso de viaj scioj estas facile mezurebla
2 MATE aro aŭ funkcio tia, ke oni povas ĝin mezuri; kiu apartenas al la argumentaro de donita mezuro 6: uzante la aksiomon pri elekto, oni povas konstrui nemezureblan funkcion
mezuriĝi esti mezurebla: tio mezuriĝas per futoj kaj coloj (figurasence) ne ĉiam per aĝo mezuriĝas la saĝo Z
mezurilo aparato aŭ instrumento, per kiu oni mezuras: kiu metis en mezurilon la polvon de la tero ? MT faldebla mezurilo de ĉarpentisto kunmetebla mezurilo de ĉarpentisto (figurasence) mezurilo por ni estos la principo, ke ĉiu reformo nur tiam estas bona, se la utilo, kiun ĝi alportas, kovras la malutilon Z
mezuristo iu, kiu faras la mezuraĵon de konstruaĵo.
acidmezurilo KEMI TEKN ilo por mezuri la koncentritecon de acido. Sin. acidometro.
almezuri preni ies mezurojn por alĝustigi veston kaj laŭbezone korekti: la tajloro venis, almezuris al li novan grizan vestaĵaron HBu almezurita robo ➞ konfekcia almezuritaj ŝuoj
altomezurado
1 mezurado de alto.
altomezurilo
1 FIZI ilo por mezuri alton.
2 AVIA en aviadilo ilo por mezuri la alton super la tero.
Sin. altimetro.amper1mezurilo FIZI ELEK ilo por mezuri la intenson de kurento. Sin. amperimetro.
angulmezuri GEOD mezuri angulojn, ekz. per teodolito. ➞ biri, goniometri.
angulmezurilo MATE duonrondo el papero, metalo aŭ plasto, kies rando estas dividita en gradoj. ➞ angulilo.
benzinmezurilo en veturilo indikilo pri la nivelo de benzino.
bicikladmezurilo ilo por mezuri la distancon traveturitan de biciklo.
brustomezuro ĉirkaŭmezuro de brusto.
ĉirkaŭmezuro mezuro de la ĉirkaŭo de io aŭ iu: ĉirkaŭmezuro de talio ĉirkaŭmezuro de genuo ĉirkaŭmezuro de cilindro
dumezurila (figurasence) uzanta laŭ la okazoj du malsamajn kriteriojn: tiuj barbartempaj kaj dumezurilaj politikaj principoj Z
egalmezura prezentanta egalan regulan ritmon: la egalmezura kaj mallaŭta spirado de la infano Z egalmezura rapideco de kurado en la daŭro de tuta jaro Z
egalmezure laŭ la sama mezuro: Li en la tempo kaj la eterneco distribuis ĉion egalmezure Z eĉ la plej bona homo ne povas esti en ĉiu momento de sia vivo egalmezure inklina por plenumado de bonaj faroj Z
eksponmezurilo FOTO ilo por mezuri la bezonatan tempon de ekspono 2 laŭ la disponebla lumo.
elektr1omezurilo ELEK plurfunkcia ilo por mezuri elektran tension aŭ ŝargon. Sin. elektrometro. ➞ ampermezurilo, povmezurilo, rezistancomezurilo, voltmetro.
flumezurilo ilo por mezuri la rapidon de fluo (ekz. en rivero).
frekvencomezurilo ELEK TELE ilo por mezuri la frekvencon de alterna kurento aŭ elektromagneta ondo. Sin. ondomezurilo.
gasmezurilo ilo por mezuri la kvanton de uzata brulgaso.
grasmezurilo ilo por mezuri la kvanton de graso en lakto, butero kaj aliaj laktoproduktaĵoj. Sin. butirometro.
grenmezurobuŝelo.
irmezurilo ilo por mezuri la distancon iritan de veturilo aŭ piediranto. Sin. hodometro.
izolmezurilo FIZI ELEK ilo por mezuri la izolitecon de konduktilo.
izolrezistancomezurilo FIZI ELEK ilo por mezuri la izolitecon de konduktilo ĉe tre alta tensio.
koksomezuro ĉirkaŭmezuro de la plej granda perimetro de homa korpo sub la talio. Sin. pugmezuro.
kolormezurado FIZI mezurado de la parametroj kaj perceptado de koloro. ➞ kolorimetrio.
kolormezurilo FIZI ilo por mezuri diversajn parametrojn de koloro, i.a. la intenson, helon, puron kaj komponantojn. ➞ kolorimetro.
kulomb1omezurilo FIZI ilo por mezuri elektran ŝargon (kvanton de elektro) per la mezurunuo kulombo 1. ➞ elektroskopo, voltametro.
laŭmezura konforma al ies mezuroj: ili la galoŝoj estus por mi laŭmezuraj, kvazaŭ fanditaj sur mia piedo Z ili la ŝuoj montriĝis laŭmezuraj kaj estis aĉetitaj Z ➞ almezurita.
laŭmezure kun mezuro: akvon trinku laŭmezure, po sesono de hino 2 MT
laŭmezure, kiel ... proporcie, kiel ...: laŭmezure, kiel vi pagos, vi estos honorata
lensomezurilo FIZI ilo por mezuri la dioptrikan povon de okulvitraj lensoj.
lummezurado FIZI mezurado de la intenso de lumo. Sin. fotometrio.
lummezurilo FIZI ilo por mezuri la intenson de lumo. Sin. fotometro.
mammezuro = (prefere) brustomezuro.
mikromezurilo TEKN ilo por precize mezuri tre maldikajn objektojn per antaŭeniro de ŝraŭbo: okularia mikromezurilo de mikroskopo objektiva mikromezurilo de mikroskopo
nekunmezureblaj = (prefere) nekomunonaj.
nemezurebla senmezura: ĝi la suna radio en unu momento traflugas la nemezureblan vojon de la suno ĝis ni Z la nemezurebla, belega maro Z
okulmezure tiom, kiom oni povas taksi per nur la okuloj, sen mezuriloj: okulmezure tiu arbo estas 4 aŭ 5 metrojn alta ➞ nudokule.
olemezurilo en veturilo ilo por mezuri la nivelon de oleo en la motoro.
om1mezurilo FIZI ELEK rezistancomezurilo.
ondomezurilo ELEK TELE frekvencomezurilo.
osmozmezurilo FIZI ilo por mezuri osmozan premon. Sin. osmometro.
ozonmezurilo KEMI ilo por mezuri la kvanton de ozono en la atmosfero aŭ en gaso. Sin. ozonometro.
paŝmezuri mezuri lokon per la longo de siaj paŝoj: la Pastro malrapide korton paŝmezuris G
pelvomezurado MEDI mezurado de virina pelvo 2 ĉe akuŝado. Sin. pelvimetrio.
pelvomezurilo MEDI ilo por mezuri virinan pelvon ĉe akuŝado. Sin. pelvimetro.
plenmezure en plena mezuro: vi ĝuas plenmezure gastamecon Z
pluvmezurilo METE ilo por mezuri la kvanton de falinta pluvo. Sin. pluviometro.
profundomezurado MARN scienco pri la mezurado de la profundoj de oceanoj kaj aliaj akvujoj. Sin. batimetrio.
pugmezuro koksomezuro: ĉiuj virinoj devus havi ĝuste la saman mam- kaj pugmezuron GWa
pulsomezurilo MEDI ilo por mezuri pulson.
radi1admezurilo FIZI ilo por mezuri la kvanton de radioj, kiun elradias korpo aŭ sistemo. ➞ radiometro.
rapidmezurilo TEKN ilo por mezuri rapidon, ekz. de veturilo. ➞ rapidindikilo; irmezurilo.
refraktomezurilo FIZI ilo por mezuri refraktan indicon. Sin. refraktometro.
rezistancomezurilo FIZI ELEK ilo por mezuri elektran rezistancon. Sin. ommezurilo.
rivolumezurilo en motoro ilo por mezuri rapidon de rotacio, ekz. de ŝafto.
rosmezurilo METE ilo por mezuri per pesado la kvanton de estiĝinta roso. Sin. drosometro.
sangoprem1mezurilo MEDI ilo por mezuri sangopremon. Sin. sfigmomanometro.
scintilmezurilo ASTR aŭtomate registranta lummezurilo por objektive observi la scintiladon de astroj. Sin. scintilometro.
senmezura eksterordinare granda: senmezura ĝojo Z Sin. nemezurebla.
sonmezurado FIZI mezurado de la intenso de sono. Sin. fonometrio.
sonmezurilo FIZI ilo por mezuri la intenson de sono. Sin. fonometro.
spirmezurado MEDI mezurado per spirmezurilo. Sin. spirometrio.
spirmezurilo MEDI ilo por mezuri la volumenon de aero, kiun povas elpuŝi la pulmoj ĉe maksimuma elspiro post maksimuma enspiro. Sin. spirometro.
staturmezurilo ilo por mezuri ies staturon.
strabismomezurilo MEDI ĉe strabismo ilo por mezuri la devion de la du vidaksoj.
sukermezurado KEMI FARM mezurado de la koncentriteco de sukero en likvo. Sin. sakarimetrio.
sukermezurilo KEMI FARM ilo por mezuri la koncentritecon de sukero en likvo. Sin. sakarimetro.
supermezura troa; troviĝanta super la mezuro: ĉio supermezura estas terura Z
ŝovmezurilo TEKN mezurilo, kiu konsistas el stango kaj du branĉoj (el kiuj unu estas ŝovebla) kaj ebligas precizan mezuron de dikoj kaj diametroj per komparo de du skaloj. Sin. ŝovkalibrilo.
tali1mezuro mezuro de la homa korpo ĉe la talio 1.
tempomezuro, tempomezurado mezur(ad)o de tempo: la ekzakta tempomezuro necesas por pruvi kelkajn asertojn de relativec-teorio WKl muzeo pri horloĝoj, kiu montras la historion de tempomezurado per 3000 objektoj MGr
tempomezurilo mezurilo de tempo; horloĝo: ni registris per plej preciza tempomezurilo la daŭron necesan por partigi kompleton da ludkartoj en diversaj kondiĉoj CPi ➞ tempumilo.
termezuristo iu, kiu profesie termezuras: en samajn figurojn estas ja dividataj niaj kampoj, kaj la ŝtataj termezuristoj lernas ilin en la lernejoj B
vakumezurilo FIZI ilo por mezuri la gradon de vakuo en vazo aŭ ampolo. Sin. vakuometro.
vapormezurilo TEKN ilo por mezuri vaporpremon. Sin. vaporometro.
ventomezurado METE branĉo de veterscienco pri la mezurado de la forto kaj direkto de la vento. Sin. anemometrio.
ventomezurilo METE ilo por mezuri la forton kaj la rapidon de vento aŭ aliaj aerfluoj. Sin. anemometro.
viskozmezurilo ilo por mezuri viskozon. Sin. viskozimetro.