PIV 2026 · Artikolo 12092

★persono

Litero P★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 20
  1. persona
  2. persone
  3. personaĵ/o
  4. personar/o
  5. personec/o
  6. personec/ig/i
  7. personec/ig/o
  8. personet/o
  9. personig/i
  10. personig/o
  11. personig/ad/o
  12. personiĝ/i
  13. personiĝ/o
  14. personiĝ/ad/o
  15. personism/o
  16. enpersonig/i
  17. krompersono
  18. senpersona
  19. senpersonec/o
  20. senpersonig/i
★ persono
1 aparta homo kun siaj karakterizaj ecoj: ĉiu persono kun sia bezono Z oni vivas ne kun mono, sed kun persono Z ĉiu amas ordinare personon, kiu estas simila al li FE konsideri personojn ĉe juĝado estas ne bone MT eminentaj personoj en la urbo Z ĉi tiu faras siajn aferojn ĉiam mem, per sia propra persono Z trovi amikon en la persono de sia mastro
pli ĝenerale: ĝentila sinonimo de homo la personoj, kiuj ne komprenas la uzadon de la artikolo FE kiam ni parolas pri personoj aŭ objektoj konataj FE ŝiaj gepatroj volis ŝin edzinigi kun alia persono FE
➞ individuo.
2 JURO ĉiu unuopa estaĵo, kiu havas rajtojn kaj devojn laŭ la leĝo: fizika persono ĉiu individua homo jura persono organizo aŭ grupo de individuoj, posedanta juran ekziston kaj havanta rajtojn kaj devojn aparte de la rajtoj kaj devoj de siaj reprezentantoj aŭ unuopaj membroj
3 BELE SPEK rolulo 1: personoj:
Ifigenio.
Toas, reĝo de la Taŭridanoj.
Oresto Z
flankaj personoj Z mutaj personoj Z ➞ rolanto, heroo.
4 KRIS ĉiu el la tri modaloj de Dio (Patro, Filo kaj Spirito Sankta). ➞ hipostazo.
5 LING konjugacia aŭ pronoma formo, servanta por distingi la persono(j)n, kiu(j) parolas, tiu(j)n, al kiu(j) oni parolas, kaj tion, pri kio oni parolas: en la konjugacioj vi havas ankoraŭ apartajn formojn por ĉiu persono kaj nombro Z «ci» signifas la duan personon de l’ ununombro Z
persona
1 propra al unu persono: ĉion rigardi tra sia persona vitro Z estante nun tre okupita por iom rebonigi mian personan situacion Z pro persona ambicio ili volas ruinigi nian harmonion Z laŭ mia nuna persona opinio Z ➞ propra, privata.
2 rilata al unu difinita persono kaj ne al aliaj: mia partoprenado donas al la kongreso karakteron iom personan Z ĝi faras nur la impreson de persona polemiko Z personaj aludoj personaj atakoj
3 LINGpronomo montranta persono(j)n (mi, ci, ni, vi) aŭ anstataŭanta substantivon (li, ŝi, ĝi, ili, oni).➞ refleksivo.
1 Individua kontrastas kun kolektiva; persona kontrastas kun anonima, neoriginala kaj ĉiesa.
persone
1 koncerne iun personon: mi persone suferis de li tre multe Z se ĝi enhavas ion, kio povas esti malagrabla por vi persone Z se iu provos ataki persone Vin aŭ lin Z nun la artikolo aludas min persone Z mi ne konas lin persone, nur laŭnome
2 laŭ propra opinio aŭ gusto: persone, mi ne vidas iajn kontraŭdirojn persone, mi tion ne ŝatas, sed
3 en propra persono; mem: persone danki iun B li volis viziti persone la malsanulojn
personaĵo ordinare plurale persona informo uzebla por legitimiloj, biografio, gazetartikolo k.s.
personaro
1 tuto de la personoj, kiuj servas aŭ oficas en iu entrepreno: la personaro de la firmao decidis strikon Sin. dungitaro, personalo 2.
2 tuto de la personoj en teatraĵo, filmo k.s.: listo de la personaro sian tutan personaron li portis ĉiam kun si ; li estis pupludisto Z
personeco
1 tio, kio konsistigas la personon; propra kaj memstara ecaro: dokumenta materialo, per kiu estas prezentita la personeco de d-ro Zamenhof la memoro estas nepra kondiĉo de la personeco duiĝo de la personeco alterna ekzisto de du personecoj en unu sola individuo ➞ egoo, karaktero, mio, mem 1.
2 PSIK kunaranĝo de psikaj elementoj, kiuj igas individuon agi propramaniere kaj senti sin malsama ol ĉiu alia, kaj kiuj organiziĝis laŭ unika maniero dum la evoluo de la koncerna individuo.
3 JURO kapablo esti persono en leĝaj aferoj (jura personeco): asocio sen jura personeco ne povas ricevi heredaĵon
personecigi variigi ion laŭ la koncernataj personoj: personecigi la aŭtomobilajn asekurpagojn
personecigo ago personecigi: la roma juro estas principe kontraŭa al la personecigo de la punoj
personeto malgranda persono: la knabino jam estis personeto la silikoj estas personetoj, kiuj povoscias ion rakonti Z
personigi
1 atribui al objekto aŭ abstraktaĵo la figuron, sentojn aŭ parolon de persono: poezio emas personigi la naturon la fantazio de la mediteraneaj popoloj personigis ĉiujn iliajn diojn ➞ prozopopeo.
2 prezenti en sia persono tipan ekzemplon de ia eco: Harpagono personigas la avarecon en «L’ Avarulo» ➞ simboli; enkorpigi, tipigi.
personigo, personigado ago personigi, aŭ ties rezulto: li estis kvazaŭ personigo de juneco kaj forto LiZ dia personigo de puno al misagintoj DBr la animo, kiu estas la individuigo kaj la personigo de la virino GMa ➞ personiĝo.
personiĝi iĝi personigita.
personiĝo, personiĝado ago personiĝi, aŭ ties rezulto: multaj esperantistoj vidas en mi kvazaŭ la personiĝadon de nia afero Z dio de paŝtistoj, poste personiĝo de Naturo KKa mi konsideras lin alia personiĝo de mi mem FDi ➞ personigo.
personismo FILO doktrino, kiu rigardas la memstarecon de la personoj kiel esencan bazon de ĉia civilizo.
enpersonigi
1 ludi la rolon de teatra persono: ŝi enpersonigis Desdemonan en «Otelo»
2 (figurasence) ŝajnigi esti ia persono (ofte por trompi). ➞ hipokriti.
krompersono en negoco, diskuto k.s. persono ne rekte interesata.
senpersona tia, ke ĝi ne montras personecon: en Esperanto la verboformoj per si mem estas senpersonaj lia stilo havas tute senpersonan tonon
senpersoneco eco de io senpersona: estas tre dezirinde, ke la senpersoneco kaj memstareco de nia afero ĉiam pli kaj pli fortiĝu Z
senpersonigi igi ion senpersona: mi decidis tute senpersonigi Esperanton Z