PIV · 12801
★progres/i
★progres/i (ntr)
1 Antaŭeniri al supera grado de disvolviĝo: vivu, progresu, sed lerni ne ĉesu Z; ĉu nia afero progresas aŭ ĝi haltis? Z; ni regule progresas Z; la brulo progresas B; progresi en la studado; via saniĝo rapide progresos X; la preparoj por la ekspozicio kontentige progresas; malgraŭ progresinta leĝaro de tiuj ŝtatoj, la indianoj vivas mizere.
2 ⚔ Antaŭeniri malgraŭ la rezisto de la malamiko.
progreso
1 Ĉiu el la gradoj, kiuj estas iom post iom akirataj sur vojo al disvolviĝado, perfektiĝado: progreso por la mondo estas nur tio, kion ni povas reale montri al ĝi Z; ŝi instruis tre bone k Jadvinjo faris ĉe ŝi grandajn progresojn Z; provi haltigi la progresojn de la fajro en la arbaro; ☼ progreso de la vegetaĵaro pro ĉeso de la paŝtado (➞ sukcesio).
2 Antaŭeniĝado de la civilizo al pli perfekta stato: kredi je la senfina progreso; la kredo je la progreso estis la religio de la 19a jc en Eŭropo; evoluo estas la malo de la progreso; helpi, malhelpi al la progreso. ☞ klereco, lumo 7.
3 ⊕ Transgreso.
progresadi. Daŭre progresi: progresadi en ĉio brava Z; en sia metio li progresadis malrapide Z.
progresado. Iom-post-ioma disvolviĝado al pli alta, pli bona stadio: laŭ la mezuro de la progresado k riĉiĝado de l’ lingvo Z; tre grava por la progresado de l’ lingvo internacia estas diligenta uzado ĝin Z.
progresema. Faciliganta la progreson de la civilizo: progresema partio, politikisto.
progresigi. Fari, ke iu, io progresu: li potence progresigis nian aferon; Asocio por la progresigado de la sciencoj. ☞ akceli, antaŭenpuŝi, disvolvi, plibonigi.
progresio Z ∆ Vico, kutime kun ia reguleco; tiu ĉi termino estas speciale uzata pp aritmetikaj k geometriaj vicoj.
malprogresi. Regresi.