PIV 2026 · Artikolo 13065

★puŝi

Litero P★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 39
  1. puŝi si/n
  2. puŝa
  3. puŝo
  4. puŝad/o
  5. puŝeg/i
  6. puŝiĝ/i
  7. puŝiĝ/ad/i
  8. puŝiĝ/ad/o
  9. alpuŝiĝ/i
  10. antaŭ/e/npuŝi
  11. depuŝi
  12. dent/opuŝi
  13. dispuŝi
  14. ekpuŝe
  15. ekpuŝi
  16. ekpuŝo
  17. elpuŝi
  18. enpuŝi
  19. falpuŝiĝ/i
  20. falpuŝiĝ/o
  21. forpuŝi
  22. forpuŝo
  23. forpuŝit/o
  24. forpuŝit/in/o
  25. interpuŝiĝ/i
  26. interpuŝiĝ/o
  27. kunpuŝiĝ/i
  28. kunpuŝiĝ/o
  29. repuŝa
  30. repuŝi
  31. repuŝo
  32. repuŝad/o
  33. surpuŝo
  34. surpuŝeg/o
  35. surpuŝiĝ/i
  36. trapuŝi
  37. trapuŝiĝ/i
  38. vent/opuŝo
  39. ventpuŝo
★ puŝi tr
1 forigi (aŭ peni forigi) ion aŭ iun de la okupita loko, per forta movo, premo aŭ frapo: puŝi veturilon B li puŝis la boaton per hokstango puŝi pordon per la piedo puŝu la levilon ĝisfine ŝi puŝis min per la manoj eksteren ĉiuj konkure rapidas al la pordo, sin puŝas kaj penas eliri Z ĉirkaŭ ŝi puŝis sin svarmo da virinoj, agopene kaj kriante Z rustkolora ŝaŭmo fluas sur ili, puŝata de la vento B kiam li venis hejmen, li estis puŝata kaj batata Z
(figurasence) li puŝis min en la mondon, li lernigis al mi la vivon Z ĉies libero limiĝas tie, kie ĝi puŝas kontraŭ la libero de aliaj
➞ peli, ŝovi.
1 Puŝi distingiĝas de peli, ĉar ĝi entenas ideon de senpera kontakto, kaj metafore ideon de pli kruda forto.
2 alkonduki iun al ia stato aŭ ago: li puŝus Egipton Egiptujon al la milito B malamikoj diros, ke «al la abdikado puŝis min Generalo Sebert» Z vi eble min elpelus el la regno,
Kaj vi puŝus min al la mizero Z
malplena sako puŝas al peko Z puŝata de la entuziasmo B puŝata de la deziro aŭskulti FDi forte puŝata de la cirkonstancoj, mi decidis elpaŝi jam nun Z pro la intergentaj malamoj la homaro estas fatale puŝata al novaj katastrofoj ➞ instigi.
puŝi sin(figurasence) energie klopodi atingi pli altan pozicion: li jam eĉ al generaleco sin puŝas! Z fripono, kiu per malnoblaj servoj puŝis sin en la mondumon Sin. puŝiĝadi. ➞ intrigi.
puŝa tia, ke ĝi puŝas: puŝa forto puŝa helico ➞ tira.
puŝo
1 forta ekpremo, kiu delokas: «Marto, marŝ’!» ekkriis la kvara kaj donis puŝon al sia antaŭirinto Z blinda, surda, ne sentante la puŝojn de la pasantoj Z vento venis en formo de sinsekvaj puŝoj kaj forpelis la nebulon Z mi direktis ventan puŝon kontraŭ la kastelon Z
(figurasence) en ĉi tiu lando nia ideo ricevis la unuan potencan puŝon antaŭen Z ĉu furioza puŝo de pasio
Atakis nun subite la pastrinon? Z
➞ puŝpeco.
2 frapo aŭ bato farata kun malamika intenco: li ricevis puŝojn de la patro la vilaĝano, kiu ricevis ne puŝojn, sed kisojn Z per unu puŝo de ponardo Z (figurasence) malgraŭ ĉiuj ventoj kaj puŝoj Esperanto vivis kaj kreskis regule Z
puŝado daŭraj aŭ ripetaj puŝoj: li montras per la piedo puŝadon Z
puŝegi tre forte puŝi ion: la vento puŝegis la plenblovitan velon Z
puŝiĝi suferi krudajn premojn de iu aŭ io hazarde trafita: puŝiĝi per la kapo al la muro
(figurasence) multaj entreprenas tian laboron; sed ili puŝiĝas je tiom da malhelpoj Z koleraj vortoj puŝiĝis el lia ŝaŭmanta buŝo Z
➞ albatiĝi, kolizii, sinpelado; falpuŝiĝi.
puŝiĝadi puŝi sin: mi sendus lin mem puŝiĝadi en la kancelario Z
puŝiĝado reciproka puŝado de homoj en amaso: la puŝiĝado sur la vojo pligrandiĝis, estis svarmado de homoj Z
alpuŝiĝi alveni per puŝoj farataj de iu aŭ io alia, aŭ de si mem: naĝante vi povus alpuŝiĝi al ŝtono! Z la ŝipo alpuŝiĝis sur sablaĵon AKr li alpuŝiĝis al la elirejo
antaŭenpuŝi puŝi antaŭen: se Via komitato estos sufiĉe aŭtoritata, por ke ĝi povu antaŭenpuŝi nian ideon pli sukcese Z
depuŝi deigi ion per puŝo: kiu depuŝos min de alta sidejo sur la teron? MT depuŝinte la kapuĉojn de l’ oreloj, ili atente aŭskultis B eĉ se ili suprenirus en la ĉielon, mi de tie depuŝos ilin MT (figurasence) tia lingvo ne bezonas jam timi, ke io pereige depuŝos ĝin de tiu natura kaj rekta vojo, laŭ kiu ĝi evoluas Z
dentopuŝintr kreskigi al si dentojn.
dispuŝi disigi ion puŝante: dispuŝante la brakojn Z la kun ŝi renkontiĝantaj kaj de ŝi dispuŝataj pasantoj komence rigardis ŝin kun miro aŭ timo Z
ekpuŝe per ekpuŝo: la fenestro, kiun ŝi ekpuŝe malfermis Z
ekpuŝi subite puŝi: ekpuŝi la pordon (figurasence) tio povus ekpuŝi al ruiniĝo nian tutan aferon Z
ekpuŝo
1 subita puŝo: ekpuŝo de la vento turne levis la foliojn Z tio estis ekpuŝo de vento, kiu frapis la dunon Z
2 subita frapo per pugno aŭ spado.
elpuŝi eligi ion per puŝo: elpuŝi ebriulon el la drinkejo fine ĉiuj sin elpuŝas kaj la ĉambro restas malplena Z vi estos elpuŝita el la heredaĵo, kiun Mi donis al vi MT
(figurasence) la mont’ akuŝis kaj elpuŝis
ĝemegojn KKa
la malbonaĵon elpuŝu ne per disputoj, sed per plibonaĵo Z neniom celante elpuŝi la ekzistantajn lingvojn naciajn Z granda pleneco de vivo , kvazaŭ senpacience sin elpuŝanta Z
enpuŝi enigi ion per puŝo: li estas preskaŭ enpuŝata tra la pordo Z mi tre volonte enpuŝus al ili mian bekon en la bruston! Z mi enpuŝos al vi la tranĉilon en la korpon! Z
falpuŝiĝi fali, renkontinte obstaklon per la piedo: por ke vi ne falpuŝiĝu sur ŝtono MT vi iros sendanĝere vian vojon,
Kaj via piedo ne falpuŝiĝos MT
sennombraj estas la kadavroj, oni falpuŝiĝas sur ili MT la literoj aspektis preskaŭ tiel, kvazaŭ ili falpuŝiĝus super la liniojn, sur kiuj ili devis stari Z ➞ stumbli.
falpuŝiĝo ago falpuŝiĝi: (figurasence) li estos ŝtono de falpuŝiĝo malfacilo, kiu pekigas MT
forpuŝi
1 forigi ion per puŝo: li forpuŝis de mi la oston, kiun mi mordetis Z du kontraŭaj elektraj polusoj forpuŝas unu la alian
(figurasence) de l’ fremdulo forpuŝas min la timo Z jam de du vojoj, kiujn vi provis iri, vin forpuŝis la manko de iloj por sin trabati Z
2 repudii: mi estis ja seninfana kaj soleca, elpelita kaj forpuŝita MT
3 (figurasence) rifuzi 1: forpuŝi peton Z forpuŝi admonon MT forpuŝi instruon MT en ŝia kapo naskiĝadis duboj kaj timoj, sed ŝi forpuŝadis ilin de si Z
forpuŝo ago forpuŝi: ni riskas forpuŝon de ĝuste tiuj junuloj kiujn ni bezonas HTo
forpuŝito, forpuŝitino iu forpuŝita: vidvinon, forpuŝitinon li ne prenu kiel edzinon MT
interpuŝiĝi reciproke puŝiĝi: sur la stratoj interpuŝiĝis hom-amasoj OE en la vivo de lingvo interpuŝiĝas diversaj principoj ELa ➞ kunpuŝiĝi.
interpuŝiĝo ago interpuŝiĝi: laboristinoj sin puŝas al ni, amase sin puŝas. Estas vera interpuŝiĝo Z senpasiigi la interpuŝiĝon de la privataj interesoj GWa interpuŝiĝo de atomoj joniĝo pro interpuŝiĝo
kunpuŝiĝi puŝiĝi unu kontraŭ alia: en la pordo ili kunpuŝiĝas kun la revenanta policano Z ➞ interpuŝiĝi.
kunpuŝiĝo ago kunpuŝiĝi: ni tri batalos en la kunpuŝiĝo Z la lingvo estus sovaĝa, sur ĉiu paŝo estus kunpuŝiĝo de elementoj Z
repuŝa
1 rilata al repuŝo aŭ repuŝado.
2 abomena aŭ naŭza: la gusto estas treege forta kaj repuŝa CPi ili odorus, ne je io bona kaj agrabla, sed repuŝa kaj stinka FDi
repuŝi puŝi ion aŭ iun en kontraŭa direkto: Georgo Dandin lin krude repuŝas Z repuŝi malamikojn Z la atako estis repuŝita
(figurasence) repuŝi iun kun malestimo David repuŝis siajn homojn per la vortoj MT repuŝi malagrablan rememoron ➞ repuŝo
repuŝo, repuŝado PSIK nekonscia psikomovo celanta teni nekonsciaj ideojn, memoraĵojn, imagaĵojn aŭ inklinojn. ➞ cenzuro 2; subsojla percepto.
surpuŝo GEOL puŝo de tereno sur alian, kun delokiĝo de ĉ. 1 km.
surpuŝego GEOL surpuŝo kun delokiĝo de 10–100 km. ➞ puŝtegaĵo.
surpuŝiĝi esti puŝata sur ion: subite li per sia plugilo surpuŝiĝis sur ion, kio ŝajnis al li siliko Z Georgo, kiun la fluo kun granda forto pelis antaŭen, surpuŝiĝis sur ĝin Z la ŝipeto surpuŝiĝis sur potencan rifon Z
trapuŝi traigi ion per puŝo: malgranda aperturo, tra kiu oni povus sin trapuŝi Z kiamaniere mi povos trapuŝi min tra la malgranda mustruo ? Z li trapuŝadis sin pluen en la malluman fundon de la ejo LiZ
trapuŝiĝi esti trapuŝata: li trapuŝiĝis tra la amasoj da pasantoj
ventopuŝo, ventpuŝo METE subita forta blovo de vento: ĉe la fortegaj ventpuŝoj ofte povante antaŭeniĝi nur rampante Z