PIV 2026 · Artikolo 16737

★volvi

Litero V★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 27
  1. volvi si/n
  2. volva
  3. volvo
  4. volvad/o
  5. volvaĵ/o
  6. volviĝ/i
  7. volviĝ/o
  8. amper1volvo
  9. ĉirkaŭvolvi
  10. dekstr/e/nvolviĝ/a
  11. disvolvi
  12. disvolvad/o
  13. disvolviĝ/i
  14. disvolviĝ/o
  15. disvolviĝ/ad/o
  16. elvolvi
  17. elvolvaĵ/o
  18. elvolviĝ/i
  19. envolvi
  20. envolvad/o
  21. intervolvi
  22. kunvolvi
  23. kunvolvaĵ/o
  24. mal/dekstr/e/nvolviĝ/a
  25. malvolvi
  26. natur/disvolvo
  27. rulvolvaĵ/o
★ volvi tr
1 plurfoje meti ion longan kaj flekseblan ĉirkaŭ io alia: volvi ŝnuron ĉirkaŭ bastono B volvi tukon ĉirkaŭ la brusto B volvi bandaĝon ĉirkaŭ vundita brako volvu ilin la ordonojn de viaj gepatroj sur vian kolon MT
(analoge) bone volvita cigaredo zorge volvita ombrelo
Sin. rulumi 1. ➞ bobeni.
2 turni platan objekton ĉirkaŭ ĝi mem, donante al ĝi rondan formon: volvi paperfolion en cilindron velke volvitaj rozpetaloj KUIR volvita bovida ŝultro volvitaj anĉovoj ➞ ruli.
volvi sin volviĝi.
volva rilata al volvo(j): volva movo volva linio
volvo unu ĉirkaŭiro de io volvita: volvo de indukta bobeno ➞ ĉiro.
volvado ag(ad)o volvi. ➞ volvobranĉo, volvotigo.
volvaĵo
1 io volvita: volvaĵo el lanfadenoj volvaĵo el tabakfolioj inter la volvaĵoj de la hedero ili starigis la mielkukojn en la sunlumo Z (figurasence) ŝiaj pensoj estis kiel interkonfuzita volvaĵo Z
2 ELEK aro de la volvoj de indukta bobeno: dudrata volvaĵo el duoble faldita drato, por eviti meminduktancon kaĝa volvaĵo kompensa volvaĵo
volviĝi
1 iĝi volvita. ➞ volviĝa nombro.
2 BOTA daŭre ĉirkaŭkreski per sia tigo ĉirkaŭ apudaj korpoj (plantoj, stango ktp): dekstren volviĝi maldekstren volviĝi ➞ volvoplanto.
volviĝo ago kaj stato de io, kio volviĝas: la volviĝoj de ampelopso la volviĝoj de krispaj haroj
amper1volvo ELEK mezurunuo de magnetmova forto produktata de kurento de unu ampero 1 fluanta tra unu volvo de konduktilo.
ĉirkaŭvolvi ĉirkaŭigi objekton per io, kio volviĝas ĉirkaŭe: ĉiun fingron de l’ mortinto oni ĉirkaŭvolvis per rubandoj B sian bierkruĉon li ĉirkaŭvolvis per brune-verdaj volvotrunkoj de lupolo Z ŝi ĉirkaŭvolvis Janjon pli zorge per la lana ŝalo Z (figurasence) la ŝtato ĉirkaŭvolvas la modernan individuon per multegaj ligiloj ➞ vindi.
dekstrenvolviĝa BOTA dekstruma.
disvolvi
1 etendi plata ion antaŭe volvitan: la komizoj devas scii disvolvi, elmeti kaj mezuri la ŝtofojn Z mi ekvidis disvolvitan skribrulaĵon MT disvolvi la standardon por ĝin flirtigi Sin. malvolvi.
2 (figurasence) iom post iom kreskigi aŭ evoluigi ion; doni al io pli grandan forton aŭ vastecon aŭ prilaboritecon: disvolvi ĉiujn siajn kapablojn, la popolan instruadon talento , kiu ne havas povosciadon teknikan, estas forto primitiva, blinda, ne disvolvita Z vidante, kiel tiu amo disvolvas sin Z la scienculoj kaj saĝuloj disvolvis kiel fundamentan penson la sentencon: «Amo donas vivon!» Z disvolvitaj landoj Sin. elvolvi.
disvolvado konstanta ago disvolvi: la Organizaĵo de UN por Industria Disvolvado (UNIDO) EGv disvolvado kaj akcelado de la uzo de nuklea energio IsT
disvolviĝi
1 iom post iom kreski, malfermante sin: flora burĝono, kiu ne estas sufiĉe forta por disvolviĝi Z la malgranda pizo disvolviĝas bonege Z ĝi eligas ĝermojn kaj disvolviĝas en la daŭro de unu sekundo Z
2 (figurasence) evolui al pli forta, vastigita aŭ prilaborita formo: ni malpermesus al ĝi la lingvo libere kaj sane disvolviĝi Z la amaso hodiaŭ silente rigardas aferon, malrapide sed konstante disvolviĝantan Z la Biblio estis la ĉefa bazo, sur kiu la lingvoj literaturiĝis kaj disvolviĝis Z
disvolviĝo, disvolviĝado stato de io, kio disvolviĝas: por la bona disvolviĝo de nia lingvo estus plej necese, ke mi dediĉu mian tutan tempon nur al tradukado Z historio, kiu tiras sin tra milionoj da jaroj kaj ĉiam kun progresanta disvolviĝo Z la landoj disvolvitaj devas helpi la landojn en disvolviĝado renovigebla energio por daŭripova disvolviĝo RE
elvolvi
1 disvolvi 1: el ĉebrust’ libron prenis, elvolvis, disigis G (figurasence) iom post iom, laŭ viaj leteroj elvolvis sin via ĉarma, knabina animo FSz
2 klare kaj detale prezenti temon por ĝin konigi kaj komprenigi: elvolvi argumenton elvolvi planon tiun ĉi ideon mi elvolvis en unu sufiĉe dika broŝuro Z
3 MATE esprimi ion per (finia aŭ nefinia) serio, produto aŭ simile: elvolvi funkcion en potencoserion elvolvi laŭ potencoj de la variablo elvolvi determinanton
elvolvaĵo MATE esprimo, kiu prezentas donitan funkcion per elvolvado: furiera serio estas elvolvaĵo de funkcio laŭ sinusoj aŭ eksponencialoj ➞ serio.
elvolviĝi iĝi elvolvita: oni povis vidi blankruĝan pizan floraĵon, plene elvolviĝintan Z
envolvi tute kovri objekton per io, kio volviĝas ĉirkaŭ ĝi: ŝi pakis ĉion nete kaj pure, taŭge envolvitan en speciala buterpanpapero por eviti grasmakulojn RSc ŝi estis tute nuda, kaj tial ŝi envolvis sin en siajn densajn longajn harojn Z nia tero kuŝis envolvita en flaveta nebulo Z envolvi sin en severecon kiel en mantelon MT ➞ kunruli.
envolvado ago envolvi: ĝi la papero iru al la butikisto kaj servu por envolvado de butero kaj sukerpulvoro Z
intervolvi volvi objektojn unu ĉirkaŭ alian: tion malhelpis limakoj, kiuj tie kuŝis intervolvitaj en formo de abomeninda bulo Z
kunvolvi volvi ion en unu tuton, blokon k.s.: la floro kunvolvas siajn foliojn kaj kviete endormiĝas Z amasoj da ŝtofoj disvolvataj kaj kunvolvataj kun senĉesa susurado de la silko Z la rondo sin distordas, kunvolvas refoje en mil volvaĵojn G la ĉielo formoviĝis, kvazaŭ kunvolvata libro NT kunvolvi ŝnurŝtupetaron ➞ kunplekti.
kunvolvaĵo kunvolvita objekto: kunvolvaĵo da drapo kunvolvaĵo da paperfolioj Sin. rulvolvaĵo.
maldekstrenvolviĝa BOTA maldekstruma.
malvolvi disvolvi 1: li malvolvis la tukon kaj montris la juvelojn B la kripla rozarbeto malvolvis siajn foliojn kaj aperigis plej ĉarman rozon Z
naturdisvolvo EKOL kreado de kondiĉoj favorantaj la ekeston de nova naturo, nome la establiĝon de diversaj specioj de sovaĝaj plantoj kaj bestoj.
rulvolvaĵo kunvolvaĵo: granda pergamena rulvolvaĵo Z