PIV 2026 · Artikolo 13658

★rulo

Litero R★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 34
  1. ruli
  2. rulad/o
  3. rulaĵ/o
  4. rulig/i
  5. ruliĝ/i
  6. ruliĝ/ad/o
  7. rulil/o
  8. ruluj/o
  9. rulum/i
  10. rulum/il/o
  11. alruliĝ/i
  12. deruli
  13. deruliĝ/i
  14. draŝrulo
  15. ekruliĝ/i
  16. elruliĝ/i
  17. falruliĝ/i
  18. forruli
  19. gladruli
  20. hakrulet/a
  21. hakrulet/o
  22. ink/orulo
  23. kunrula
  24. kunruli
  25. kunrulad/o
  26. plenruliĝ/o
  27. preterruliĝ/i
  28. printemp/orulo
  29. skribrulaĵ/o
  30. ŝinkrulaĵ/o
  31. ŝoserulil/o
  32. tapetrulaĵ/o
  33. teks/orulo
  34. transruliĝ/i
★ rulo
1 pli-malpli longa objekto cilindroforma: rulo da paperoj Z rulo por platigi paston rulo de skribmaŝino (figurasence) tio drinkado kaj kartludado estas du ruloj, sur kiuj oni ne povas bone stari Z
2 forta ondego, kiun maro turne puŝas al la bordo. ➞ hulo 1.
3 (arĥaismo) = cilindro.
ruli tr
1 movi en iu direkto objekton turnadante ĝin ĉirkaŭ ĝia akso: ruli barelon en kelon ruli dehakitan arbotrunkon per leviloj kiu rulas ŝtonon, al tiu ĝi revenos MT la infanoj rulis neĝbulon laŭ la strato la rivero rulas ŝtonojn renversinte la pladeton ili rulis ĝin sur la planko B ruli globeton inter siaj fingroj la infano ekridis de ĝojo, rulis sin sur la tero Z (analoge) ruladi la okulojn ĉiudirekte ➞ giri, rotacii, ŝlifi, turni, volvi.
2 estigi en io movon, kiu donas la impreson de rulado: la maro rulis pezajn ondegojn sur la bordon Z la tritikaj kampoj rulis ondojn de oro la vento rulas la nebulon, la kamenfumon
3 eligi sonon kun vibra reeĥa efekto: ruli versojn ruli la R-ojn la orgeno rulis sub la volboj majestajn tonojn vane la granda urbo ruladis malsupre siajn obtuzajn bruojn Z
(figurasence) grandan agon tra generacioj
Kaj landoj la buŝo de l’ poetoj
Pligrandigante rulas Z
sub rulanta krakego de la tondro Z
➞ kartavi.
4 KOMP plenumi komputilan programon: la mastruma sistemo paneis rulante tiun videoludon ➞ lanĉi 3, munti 3, ruligi; rultempa eraro.
rulado
1 ago ruli: sizifa rulado de ŝtono tamburistoj, kiuj batadis laŭtan ruladon Z oni aŭdas la lastajn ruladojn de la tondro
2 MUZI gamo ① 1 rapide kantata sur unu sama silabo.
➞ rulad·o.
rulaĵo io rulita, i.a.:
1 KUIR vianda aŭ fiŝa tranĉaĵo, aŭ brasika folio, rulita kaj garnita (per farĉo k.s.): vegetara rulaĵo
2 KUIR kuka pasto rulita kaj garnita per konfitaĵo.
3 (familiare) mane kunvolvita aŭ kunrulita cigaredo kun fumebla substanco: mariĥuana rulaĵo haŝiŝa rulaĵo mi vidis ŝin kun botelo aŭ rulaĵo inter la fingroj JCa
ruligi fari, ke io aŭ u ruliĝu: al la veturigistoj mi donados po rublo, ke ili ruligu min kiel kortegan kurieron Z KOMP uzanto ruligas programon per la mastruma sistemo
ruliĝi
1 moviĝi turniĝante ĉirkaŭ sia akso: feraj reloj, sur kiuj ruliĝis la radoj Z ili la pizoj ruliĝis antaŭe sur la teron Z la grandaj moneroj ruliĝis sur la planko Z la globeto ruliĝis en fendon ha, vi denove ruliĝadis sur la lito? Z (figurasence) rado de doloro kaj de ĝojo
En mia kor’ ruliĝas mi estas jen en doloro, jen en ĝojo Z
2 antaŭeniĝi pere de la ruliĝado de subportantaj radoj: la veturilo, kiu ruliĝis tre rapide Z veturiloj ruliĝadis brue tra la stratoj B la ruliĝanta grandega veturilo Z
3 veturi per radveturilo: ni ruliĝos la tutan tagon nun la vojo estas pli bona, kaj ni povos ruliĝi pli rapide
4 antaŭeniĝi per onda movo: tie, kie Rejno ruliĝas antaŭen kiel unu sola longa ondo Z tie, kie nun la maro ruliĝas sur la sablan grundon Z ondego, kiu simile al frakasanta roko ruliĝis trans la buspriton Z la mara nebulo ruliĝadis super la akvo Z
5 MARN transverse balanciĝadi, alterne suprenigante babordon kaj tribordon: la boato, ne plu obeante la direktilon, komencis forte ruliĝi ➞ tangi 1.
6 AVIA ricevi angulan moviĝon ĉirkaŭ la longakso.
7 KOMP programo funkcii en komputila sistemo: la kapablo de programo ruliĝi per diversaj komputiloj la senkosta unikoda redaktilo ruliĝas ankaŭ en ne-vindozaj sistemoj PeS
ruliĝado serio de la movoj, vibroj ktp de io ruliĝanta: la erikejo aspektis tiel alloga kaj invitanta al ruliĝado Z la ruliĝado de ŝipo estas pli ĝena kaj danĝera ol la tangado ŝi aŭdis la ruliĝadon de la maro okcidente Z
rulilo malgranda rado, per kiu oni povas ŝovi pezan objekton: ruliloj de brakseĝo ruliloj de movebla stovo
rulujo parto de lagro, en kiu ruliĝas globetoj aŭ ruloj.
rulumi tr
2 volvi skribrulaĵon de unu bastono al alia por legi ĝin.
3 KOMP movi longan tekston aŭ grandan bildon supren, malsupren aŭ flanken por vidigi aliajn partojn: rulumi liston suben ➞ foliumi.
rulumilo KOMP vertikala aŭ horizontala strio ĉe la rando de komputila fenestro, ebliganta rulumi la enhavon de tiu fenestro.
alruliĝi alproksimiĝi ruliĝante: la ondoj alruliĝis sur la sablon veni hejmen en kaleŝo, alruliĝi tiel al ia najbaro-bienhavanto Z
deruli movi ion de iu loko, rulante ĝin: kiu derulos por ni la ŝtonon de la enirejo de la tombo? NT tiam oni deruladis la ŝtonon de sur la aperturo kaj trinkigadis la ŝafojn MT
deruliĝi moviĝi de iu loko, ruliĝante: la peza ŝtono, kiu kuŝis sur lia kapo, senbrue deruliĝis Z sur ŝiaj vangoj deruliĝis pezaj larmoj Z
draŝrulo peza rulo uzata por draŝi: kiel draŝrulo ĝi krokodilo kuŝas sur la ŝlimo MT
ekruliĝi komenci ruliĝi: la kaleŝo ekruliĝis for Z ĉevalojn ili tie ĉi havas tre bonajn, — ni tiel bonege ekruliĝus! Z
elruliĝi eliri ruliĝante: ĉiuj kvin pizoj elruliĝis en la lumon de la suno Z nuboj da fumo elruliĝis el la fenestroj de la brulanta domo
falruliĝi falante ruliĝi ĉirkaŭ si mem: li falruliĝis de branĉo al branĉo
forruli forigi ion rulante ĝin: nebulo, kiun la vento forrulis Z
gladruli TEKN kalandri 1.
hakruleta rilata al hakruleto: hakruleta bulko
hakruleto KUIR malgranda rulo el hakita manĝaĵo, precipe viando spicita kaj rostita: balkana hakruleto orienta hakruleto
inkorulorulo por ŝmiri paperfolion per inko.
kunrula rilata al kunrulado: KOMP kunrulaj algoritmoj Sin. plurtaska 2.
kunruli
1 ruli objekton ĉirkaŭ ĝi mem: kunruli mapon kunruli tolon Z kunruli tapiŝon kunruli bakaĵon ➞ volvi.
2 KOMP samtempe plenumi plurajn programojn per la samaj komputaj rimedoj.
kunrulado agado kunruli. ➞ tempopartigo, paralelismo.
plenruliĝo AVIA kompleta turniĝo de aviadilo ĉirkaŭ sia longakso.
preterruliĝi veturi per radveturilo preter io: li preterruliĝis en sia ĉaro
printemporulo KUIR orient-azia entreo, konsistanta el pasta rulaĵo farĉita per hakitaj legomoj, mungidoj kaj foje kokaĵo: sajgona printemporulo Sin. lumpio.
skribrulaĵo HIST rulaĵo el ia materialo, sur kiu estas skribita teksto: oni trovis unu skribrulaĵon, en kiu estis skribita MT la ĉielo kuneruliĝos kiel skribrulaĵo MT la skribrulaĵoj de la Morta Maro
ŝinkrulaĵo KUIR ŝinko en formo de rulaĵo: farĉitaj ŝinkrulaĵoj
ŝoserulilo peza cilindro el metalo, uzata por rulpremi ŝoseon.
tapetrulaĵo rulita tapeto.
teksorulo longa cilindro de teksmaŝino, ĉirkaŭ kiu oni muntas la varpon.
transruliĝi transiri ruliĝante: la Norda Maro povus transruliĝi super ili, kaj ili tamen restus starantaj Z