★aks/o

1 Ⓣ Mekanikaĵo stangoforma (ofte cilindra), ĉirkaŭ kiu turniĝas pecoj de maŝino, aŭ kiu turnas tiujn pecojn: akso de rado, de pulio; kuplita, libera akso. ☞ ŝafto.

2 🍁 Pedunklo de infloresko aŭ de infruktesko: akso portas florojn, fruktojn, spiketojn aŭ pedunkletojn.

3 ∆ a) Rekto, rilate al kiu figuro estas simetria: akso de elipso, de hiperbolo, de cilindro; akso de vojo. b) Rekto, laŭ kiu estas determinita koordinato de punkto: koordinata akso; aksokruco; triaksa koordinataro. ➞ absciso, ordinato, kartezia.

4 🔭 Imaga rekta linio, ĉirkaŭ kiu rotacias astro: la akso de la planedo Tero estas klinita sur la ebeno de la ekliptiko.

5 🍁 ⊕ Ⓚ Imaga rekta linio, kiu trairas la centron de objekto k rilate al kiu ties partoj estas simetrie aranĝitaj: akso de kristalo, de tigo, de infloresko; ĉefakso, kromakso de kristalo.

6 (f) Centra, plej grava organo en organizo: tiu komitato estis la vera akso de la societo.

7 (f) Politika alianco: la akso Berlino-Romo-Tokio en 1942.