★naz/o

1 ❤ Tiu parto de la homa vizaĝo, kiu elstaras inter la frunto k la okuloj k per kiu oni spiras: rekta, kurba, hoka, plata, kuspita nazo; ekbato de nazo aperigas sangon ^X; tiel longe, kiel mia animo estas en mi k la spiro de Dio en mia nazo ^X; ili detranĉos vian nazon k viajn orelojn ^X; purigi al si la nazon; paroli tra la nazo (kvazaŭ kun ŝtopita nazo); havi ruĝan nazon; pinĉi al iu la nazon; neniam granda nazo fajnan vizaĝon difektis; vidi nur ĝis la pinto de sia nazo ^Z (f: esti ne kapabla ion antaŭvidi). ☞ rino.

2 Tiu sama parto, rigardata kiel organo de la flarsento, k (f) kiel signo de sagaco, klarvideco: fidi la nazon de sia kuiristo; mi havas bonan nazon ^Z (mi suspektis ĝuste).

3 (f) Tiu sama organo, rigardata kiel esprimilo de sentoj: foriri kun longa nazo ^Z (pro mistrafo, elreviĝo); teni la nazon supren ^Z (esti arogante fiera); kuntiri la nazon (pro malplaĉo).

4 (f) Tiu sama organo, rigardata kiel la ĉefa parto de la vizaĝo k signo de la persono: rigardu la faktojn, kiuj sin trovas antaŭ via nazo ^Z; sur mia nazo ne estas skribite, ĉu mi havas monon ^Z; cervinon vi ĉasis sub nazo de l’ caro! ^G; montri sian nazon ĉe ĉiuj pordoj; ne ŝovu la nazon en fremdan vazon ^Z (ne enmiksu vin); konduki iun je la nazo ^Z (laŭ sia kaprico; ➞ fajfilo).

5 Tiu sama organo ĉe la bestoj: ĉashundo kun bona nazo; kiel ora ringo sur la nazo de porko ^X (malĝustaloke); nazo de ĉevalo. ☞ muzelo.

6 Elstara parto de objekto, pli-malpli simila al nazo: nazo de plugilo, de kruĉo; nazo de ŝipo, de aviadilo. ☞ beko, faŭko, pruo.