PIV 2026 · Artikolo 9603
★ludi
Derivaĵoj en la artikolo 70
- luda
- ludo
- elektronik/a ludo
- Flor/a/j Ludo/j
- Olimpi/a/j Ludo/j
- ludad/o
- ludant/o
- ludej/o
- ludem/a
- ludil/o
- ludist/o
- akv/o/pilk/oludo
- antaŭludi
- antaŭludo
- baskulludo
- baz/pilk/oludo
- blind/oludo
- cerb/umludo
- ĉampionludo
- damludo
- diskludist/o
- ekludi
- ermitludo
- film/oludi
- flug/pilk/oludo
- forludi
- glob/etludo
- globludo
- hazardludo
- hopludo
- infanludej/o
- interludo
- kartludi
- kartludo
- kaŝludo
- kegl/oludo
- kegl/oludej/o
- korb/o/pilk/oludo
- kunludant/o
- kvar/mur/pilk/oludo
- male1/pilk/oludo
- man/pilk/oludo
- man/platludo
- polm/oludo
- mienludo
- mirakl/oludo
- monludi
- monludo
- monludej/o
- paradizludo
- perludi
- pied/pilk/oludo
- uson/a pied/pilk/oludo
- plum/pilk/oludo
- provludi
- provludo
- pupludist/o
- rolludi
- rolludo
- strategiludo
- ŝakludist/o
- tabl/oludo
- tabulludo
- tromp/oludi
- tuŝludo
- vetludi
- vetludo
- vide/oludo
- volanludo
- vortludo
★ ludi
1 ntr vigle, libere, kaprice kaj sencele sin movi tien kaj reen en vivoĝojo: sur la strato ludis amaso da infanoj Z Gerda saltadis de ĝojo kaj ludadis Z angiloj ludis en la akvo Z la abeloj ludis ĉirkaŭ la floroj
(figurasence) la vento ludis sur la akvo kun ŝiaj haroj la radioj de la suno ludis inter ĝiaj folioj pri arbo Z ĉirkaŭ la buŝo ludis svarmo da ridetoj Z lia fantazio ludis ĉirkaŭ tiu ideo fari sian taskon kvazaŭ ludante senpene
➞ danci.2 sin amuzi, plej ofte kun aliaj en komuna agado laŭ iaj reguloj:
a ntr ludi kun sia pupo pri knabineto Z ni ludu, kvazaŭ ni estus marsanoj kiu ludas kun koto aĉa kunulo, malpurigas la manojn Z neniam oni tie vidis ian ludantan kompanion, kiu sin interbatus sur buŝegoj kaj piedegoj Z (figurasence) ludi per vortoj
b tr kun la nomo de la ludo: miaj nepoj ludas edziĝofeston Z infanoj ludadis militon sur la herbo Z ludi blindulon nun la ludiloj komencis ludi, jen «Ni ricevas gastojn», jen «Rabistoj kaj urbaj soldatoj», jen «Kaŝiĝo» Z (figurasence) ludi ventobatadon senrezulte barakti
c tr kun la nomo de unu el la objektoj uzataj en la ludo: ludi karoon ludi la reĝan kurieron ludi la blankajn globetojn
3 tr partopreni en hazarda aŭ sporta konkurado laŭ difinita regularo, laŭ kiu unu(j) perdas kaj alia(j) gajnas, eventuale por mono: ludi pilkon Z blindulo kartojn ludi ne devas Z ludi briĝon ludi ĵetkubojn ĉu tiuj ĉi ostoj meritis nenion alian, ol ke oni ludu per ili keglojn? Z ludi kriketon ludi tenison ludi futbalon ludi pri alta sumo, pri kiso (figurasence) ludi kun iu ludon de pugnoj Z ➞ veti.
4 tr uzi muzikilon: ludi gitaron Z ĉu vi ludas violonon? Z ŝi ludadis la bonsonan liuton Z
5 tr aŭdigi muzikaĵon per muzikilo: volu ludi ion sur tiu ĉi fluto Z ludi valson ludi simfonion la akrido ludis per la flugilo sur sia tibio Z ŝi iras al la fortepiano kaj ludas Z fortepiano, sur kiu oni jen ludis lerte kaj sperte, jen lernis ludi Z neniaj ranoj ludas bele kiel polaj G (figurasence) li al la Fortuno ne permesas Sur li ludadi, kiel sur fajfilo Z
6 tr SPEK prezenti sub formo de spektaklo: ludi tragedion ludi komedion B vi ludadis iam dramojn en la universitato ? Z al tiuj aktoroj, kiuj ludas ĉe vi rolojn ridindajn Z tiu, kiu ludas la rolon de reĝoj Z
(analoge) ludi Ŝajlokon ludi Desdemonan ties rolojn ludi Ŝekspiron ludi Esĥilon ludi Molieron ties teatraĵojn ĵonglisto, kiu ludas per ponardoj
(figurasence) ludi per la okuloj okulumi la unua , kiu ĝin historion rakontis kaj kiu mem ludas rolon en ĝi Z funebron estas tre facile ludi ŝajnigi Z ludi la virtulon
➞ aktori.7 ntr TEKN parto de meĥanismo facile moviĝi en difinita spaco: risorto, kiu bone ludas en sia kuŝejo 2
luda rilata al aŭ uzata en ludo\(j):ludaj kartoj Z luda vendejo Ko luda vespero OE mi abomenas pafilojn, neniam eĉ tuŝis unu kermesan ludan pafilon konkursan CPi
ludo
1 movoj de iu aŭ io ludanta: la ludo de la hirundoj en la ĉielo ludo estas necesa al la infanoj (figurasence) ludo de la lumo en la foliaro ludo de la vento en la branĉoj
2 distrocela okupo:tio estas nur ludo! laciĝi de la ludo el filozofia vidpunkto la belartoj estas speco de ludo ludo de la imago en ŝerco kaj ludo ofte sidas aludo Z ludo aparte, kaj afero aparte Z ĉu la tutaĵo estis kaj estas nur ludo de la hazardo? koincido Z
3 distra aŭ sporta agado, en kiu la partoprenantoj provas superi unu la alian obeante ian regularon: meti ion en la ludon Z la ludo kandelon ne valoras Z sportaj ludoj (figurasence) li komencos tro danĝeran ludon Z ➞ damludo, globludo, kartludo, ludbatalo.
4 prezentado farata de muzikanto aŭ aktoro: malgranda pupa teatro, kiu estis aranĝita por ludo Z krimuloj en teatro, Sub la influo de tuŝanta ludo Eksentas Z la ludo de l’ aktoroj estu reto, Por kapti Z bela ludo de la orgeno bela ludo de la orkestro interrompi la ludon
5 tuto de la ŝancoj aŭ atutoj, kiujn disponas unu partoprenanto: mieno fiera al ludo mizera Z li havis tri reĝojn en sia ludo ➞ mano.
6 TEKN eblo moviĝi: peco, kiu ne havas sufiĉan ludon
elektronika ludo ĉia ludo praktikata per komputilo, en kiu programo regas la cirkonstancojn (dekoracio, movoj, bruo ktp), arbitracias kaj ofte rolas kiel kontraŭulo. ➞ videoludo.
Floraj Ludoj poeziaj konkursoj, en kiuj oni iam donacis al la premiitoj oran aŭ arĝentan floron.
Olimpiaj Ludoj
1 sportkonkursoj okazintaj en Olimpio 1 dum la antikveco.
2 internaciaj sportkonkursoj okazantaj ĉiun kvaran jaron ekde 1896 en malsamaj landoj: li sukcesis ricevi ormedalon ĉe la Olimpiaj Ludoj tiujare CPi
ludado agado de ludanto(j): partopreni en la ludado Z neniam mi aŭdis ludadon de pli bela artaĵo muziko Z
ludejo loko destinita por la praktikado de iu ludo.
ludema havanta inklinon al ludoj: ludema knabineto ludema kato
ludilo objekto, per kiu infanoj ludas: ludilo, kiu plej multe altiris al si la atenton, estis bela kastelo el papero Z la ĉambro de la infanoj estis plena de ludiloj pupo, infana kaleŝeto, balancoĉevalo, rajdvipo k.a. Z (figurasence) al la virino ili diras: «estu ludilo, servu kiel amuzilo al la viro!» Z esti ludilo de la maro esti ludilo de la sorto
ludisto iu, kiu profesie aŭ metie ludas, precipe ludon, ludon aŭ ludon. ➞ diskludisto, pupludisto, ŝakludisto.
akvopilkoludo SPOR akvopilkado.
antaŭludi tr
1 ludi ion por enkonduki ion plian.
2 (malofte) ludi ion antaŭ publiko: la tridek-kvaran fojon estis antaŭludita al ili la sama muzika peco, sed ili ĉiam ankoraŭ ne konis ĝin perfekte
➞ provludi.antaŭludo
1 ago antaŭludi: ĉi tiu antaŭludo min ravas CPi ➞ preludo.
2 seksa stimulado antaŭ sekskuniĝo.
baskulludo
1 ludo per baskulo.
2 (figurasence) politika manovro, kiu konsistas en la alterna favorado de du aliaj, inter si malamikaj partioj, landoj k.s.
bazpilkoludo SPOR bazpilkado.
blindoludo ludo, en kiu unu ludanto, kies okuloj estas kovritaj per tuko, provas kapti alian kaj ekkoni ĉi tiun per palpado.
cerbumludo ludo, kies rezulto dependas nur de la mensa lerteco de la ludantoj.
ĉampionludo ludo 3, organizita por ekkoni la ĉampionon, la plej bonan en la fako: la piedpilka klubo Juventus gajnis sennombrajn ĉampionludojn kaj pokalojn RPi ➞ ĉampionado, turniro.
damludo ludo por du personoj konsistanta el tabulo dividita en 100 (franca ludo) aŭ 64 (angla) kvadrataj ĉeloj, alterne nigraj kaj blankaj, kaj el du serioj de diskoj, resp. blanka kaj nigra. Sin. damoj. ➞ dampeco.
diskludisto diskoĵokeo.
ekludi tr aŭ ntr komenci ludi: la tintiloj ekludis tiel ĉarme Z
ermitludo solitero 2.
filmoludi ntr aktori en filmo 2.
flugpilkoludo SPOR flugpilkado.
forludi tr perdi ĉe ludo: forludi sian lastan luidoron forludi sian tutan bienon
globetludo infanludo per globetoj ordinare vitraj aŭ ŝtonecaj.
globludo ludo per globoj ordinare metalaj, per kiuj oni celas pli malgrandan globon (➞ celglobo).
hazardludo ludo, kies rezulto dependas de okazo kaj ŝanco kaj ne de la lerteco de la partoprenantoj, kaj kies ĉefa celo estas gajni monon (ekz. ruleto).
hopludo marelo.
infanludejo loko por infana ludado, ofte kun balanciloj aŭ alia ekipaĵo.
interludo peco de muziko sufiĉe mallonga por esti ludata inter du pli gravaj. ➞ intermezo.
kartludi ludi per ludkartoj: estis ludejo kie homoj kartludis, faris puzlojn, kaj aliajn ludojn... CNo
kartludo ludo per ludkartoj: Esperanto ne estas ludilo, kartludo kun trefo, aso, piko, kero kaj karoo GLe
kaŝludo ludo, en kiu unu ludanto devas malkovri la aliajn kaŝitajn.
kegloludo ludo, en kiu oni provas renversi keglojn, ĵetante pilkon al ili.
kegloludejo loko, en kiu oni ludas per kegloj.
korbopilkoludo SPOR korbopilkado.
kunludanto iu, kiu partoprenas kun iu alia en ludo.
kvarmurpilkoludo SPOR skvaŝo.
male1pilkoludo SPOR malepilkado.
manpilkoludo manpilkado.
manplatludo, polmoludo SPOR
mienludo mimiko.
mirakloludo SPEK mezepoka teatraĵo prezentanta la historion de iu miraklo.
monludi ludi monludojn: homoj, kiuj ne povas ne iri monludi en kazino, ne havas senton pri devo CPi
monludo ludo 3, en kiu okazas interŝanĝo de mono, precipe per veto: spekulacio estas kvazaŭ monludo konsistanta el la veto pri la evoluo de la prezoj Ko pokero estas usondevena monludo ➞ kartludo, kazino, pokero, veto, vetludo.
monludejo aparta loko, kie oni monludas. ➞ kazino.
paradizludo marelo.
perludi tr gajni ion per ludo.
piedpilkoludo SPOR piedpilkado.
usona piedpilkoludo usona piedpilkado.
plumpilkoludo plumpilkado.
provludi private sin ekzerci pri teatraĵo, muzika prezento, prelego, ceremonio k.s. por perfektiĝi prepare al publika prezento: la grupoj kune laboris, diskutis, provludis kaj rezulte prezentadis iun teatraĵeton surbaze de rusaj fabeloj AGr
provludo ago provludi: kostuma provludo en la kostumoj de la efektiva prezento ŝi havis problemojn kun sia gorĝo kaj ne povis kanti bone dum la provludoj Ko Sin. provripeto.
pupludisto pupisto: sian tutan personaron li portis ĉiam kun si ; li estis pupludisto Z
rolludi
2 iu aŭ io roli 3 kiel faktoro aŭ influo: en mia skribaĵo rolludas ĉefe la konaanoj SSz disertaĵo de la aŭtoro, en kiu komparo kun etnaj lingvoj rolludis SFi
rolludo ludo 2, en kiu oni rolludas: Stefan klarigis kiel organizi rolludojn por grupoj GOp
strategiludo cerbuma tabulludo, kiu imitas militan batalon.
tabulludo ludo, en kiu oni movas pecojn sur tabulo geometrie organizita.
trompoludi ntr friponi ĉe monludo.
tuŝludo ludo, en kiu la ĉasanto penas tuŝi alian ludanton, kiu tion provas eviti, sed kiu, tuŝite, devas siavice transdoni la tuŝon al alia. ➞ blindoludo.
vetludi fari vetludon: en tabakvendejoj ekzistas telefona servo kunliganta kun la kurejo, kaj tie ili vetludas sen vidi la konkurson MalR
vetludo ludo, pri kies rezulto oni vetas: estas notitaj la rezultoj de preskaŭ ĉiuj piedpilkaj vetludoj ĉi tie dum la lastaj jaroj SEn ➞ monludo.
videoludo elektronika ludo bildigata sur ekrano.
volanludo plumpilkado. ➞ volano.
vortludo ridiga kombino de vortoj similsonaj sed malsamsignifaj. ➞ kalemburo, mistranĉo, sonalterno, kontraŭknalo, proksimumo, sencoturno, pintumo.