PIV 2026 · Artikolo 11799

1★parto

Litero P★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 31
  1. parta
  2. parte
  3. partaĵ/o
  4. partet/o
  5. partig/i
  6. partig/o
  7. partiĝ/o
  8. dispartig/i
  9. dispartig/o
  10. dispartiĝ/i
  11. dors/oparto
  12. duparta
  13. frazoparto
  14. gard/oparto
  15. grandaparte
  16. kap1/oparto
  17. kontraŭparto
  18. korp/oparto
  19. land/oparto
  20. landparto
  21. mond/oparto
  22. mondparto
  23. piedoparto
  24. plejparte
  25. plejparto
  26. temp/opartig/a
  27. temp/opartig/o
  28. teroparto
  29. tranĉ/oparto
  30. tranĉparto
  31. triparta
1 ★ parto
1 io, kio povas esti facile apartigita de tuto aŭ per penso, aŭ per vido, aŭ per efektiva disigo: la kvin partoj de la mondo mondopartoj la diversaj partoj de la korpo la honta parto peniso Z la reĝo kondukos la kaptitajn egiptojn kun nudaj hontaj partoj, malhonore MT ĉi tiu en tri partojn ĝuste
egalajn ĉion do disdonis KKa
ŝiru vin en du partojn, la mondo trian postulos Z por parton da homoj liberigi de unu tre facila regulo ni bezonus multe pli grandan parton da aliaj homoj devigi lerni multajn regulojn Z
(figurasence) institucioj, kiuj ne alportas eĉ milan milonan parton de la utilo, kiun ni atendas de nia afero Z en ĉiu transloĝiĝo estas parto de ruiniĝo Z
➞ ero, fragmento, peco, paĝo, elemento, divido, partopreni.
2 io, kion iu rajtas postuli el tuto, kiun oni dividas inter pluraj personoj: al ĉiu frato lian parton Z malgranda estas lia parto sur la tero MT mia parto estas la Eternulo MT ➞ ono, porcio, heredaĵo, kontingento, partopreni.
3 MUZI peco el komponaĵo, destinita al unu speciala voĉo aŭ instrumento.
parta estanta nur parto de tuto: parta pago de ŝuldo B parta eklipso
parte
1 ne tute; ne plene: la urbo estis parte detruita la homaranismo redonas al ili almenaŭ parte, tion, kion ili perdis Z
2 kiel unu el pluraj kaŭzoj aŭ klarigoj: pro la nunaj cirkonstancoj kaj parte ankaŭ pro la stato de mia sano Z li agis parte laŭ mia konsilo, parte el propra iniciato
partaĵo parto de teksto: podio, sur kiu estas voĉlegataj la partaĵoj el la Biblio Z
parteto malgranda parto: partetoj el pano
(figurasence) kvazaŭ en ĉi tiu momento forfalus parteto de ŝia persona kaj homa indeco Z kun ĉiu sekundo malaperos parteto da energio Z
partigi dividi ion en partojn: partigi laboron B
partigo ago parti: partigo de la insulo inter la du aligentaj loĝantaroj
partiĝo statoŝanĝo de io, kio estiĝas en partojn: la partiĝo de la kromosomoj ĉe la ĉeldivido
dispartigi disigi ion en partojn: dispartigitaj dozoj
dispartigo ago dispartigi: favori egalecan dispartigon de riĉaĵoj Ko
dispartiĝi iĝi dispartigita: en la anteno la elektromagnetaj ondoj dispartiĝas el la polusduopo
dorsoparto parto de seĝo, kie apogiĝas la dorso.
duparta havanta du partojn: 90-minuta duparta prelego OE duparta vestaĵo
frazoparto LING sintagmo.
gardoparto daŭro de garda deĵoro: leviĝu, ploregu en la nokto en la komenco de ĉiu gardoparto MT
grandaparte en granda nombro de la partoj aŭ okazoj; por granda parto de la homoj, interesatoj k.s.: la mebloj grandparte devenis el iama altklasa medio SEn vigla kaj grandparte sukcesa kampanjo kontraŭ seksismo JWe ➞ plejparte.
kap1oparto parto de lito, kie kuŝas la kapo: la protekta spirito staris ĉe la kapoparto de la lito Z
kontraŭparto parto, kiu troviĝas kontraŭ alia, al kiu ĝi iel respondas, aŭ kiun ĝi ekvilibrigas.
korpoparto parto de la korpo de vivulo, ekz. organo 1, membro 2 aŭ ekstremaĵo 2:la korpoparto, kiun estas plej malfacile traigi, estas la kapo Z la movoj de la manoj kaj ankaŭ la gestoj de la aliaj korpopartoj, precipe de la vizaĝo ILa intimaj korpopartoj SEn eblis enterigi nur korpopartojn de la viktimoj RPi
landoparto, landparto regiono de lando: nun aperas tiu regiono kiel granda kaj grava landparto, kiu vivas sian propran, trankvilan vivon SEn ĝia klimato estas malpli varma ol tiu de la aliaj ebenaj landopartoj GKo/BPi
mondoparto, mondparto kontinento 1 aŭ alia simile granda parto de la mondo: la maroj ĉe la egiptaj bordoj svarmus eterne de ŝipoj, sur kiuj amasoj el la tri mondpartoj aŭskultus avide viajn kantojn LiZ eĉ simpluloj ricevis la senton, ke la tuta mondparto Eŭropo estas en danĝero de milito SEn TEJO havas nun 28 LS landajn sekciojn en ĉiuj mondopartoj ULi la konfliktoj inter eŭropanoj, afrikanoj kaj azianoj semis la ĝermojn de naciismo en ĉiujn mondopartojn MD
1 La mondopartoj estas konvencie difinitaj. Antikve oni rekonis du mondopartojn, Eŭropon 1 kaj Azion; poste aldoniĝis ankaŭ Afriko; nuntempe oni kalkulas kvin mondopartojn: Eŭropon, Azion, Afrikon, Amerikon kaj Oceanion, aŭ ses, kalkulante Nord-Amerikon kaj Sud-Amerikon aparte; fine oni povas rekoni ankaŭ Antarkton kiel mondoparton.
piedoparto parto de lito, kie troviĝas ordinare la piedoj: malkovru la piedparton de la kuŝejo MT
plejparte en la pli granda nombro de la partoj, okazoj; por la pli granda parto de la homoj, interesatoj k.s.: ni pretigas diversajn vestojn plejparte el ŝtofoj multekostaj Z malriĉaj aŭ malriĉiĝintaj virinoj plejparte fariĝas instruistinoj Z ➞ grandparte.
plejparto plej granda parto; plimulto: plejparto de la publiko Z
tempopartiga aplikanta tempopartigon, aŭ rilata al tempopartigo: tempopartiga mastruma sistemo
tempopartigo KOMP reĝimo de komputilo, en kiu la komputilo konstante ŝaltadas sin inter pluraj taskoj kun la efiko, ke ili ŝajnas plenumiĝi samtempe.
teroparto parto de la tero 1: Dombrovski formis el ili la polajn legionojn, kiuj batalis heroe en diversaj landoj kaj terpartoj por Napoleono G en multaj terpartoj Esperanta Movado entute ne ekzistas ULi
tranĉoparto, tranĉparto parto de libro, kie la folioj estis samnivele tranĉitaj por bindado: libroj en marokenaj bindoj kaj kun oraj tranĉpartoj Z
triparta havanta tri partojn: triparta spegulo SPo la tripartan sabatan programon partoprenis kvindeko da esperantistoj VNo la triparta divido de la literaturo TCa